Thursday, 29 October 2026

Τον παλιό καλό καιρό

Ξεκινάω περιγράφοντας την Γερμανία τα χρόνια 1960 - 2010 (μισός αιώνας). Δεν τα έζησα πρώτο χέρι, εκτός από τα τελευταία χρόνια. Αλλά η περιγραφή που ακολουθεί έχει επιβεβαιωθεί από 100δες προσωπικές εμπειρίες, συζητήσεις με ανθρώπους που τα έζησαν, ιστορικά ντοκουμέντα αλλά και την κοινή αντίληψη περί Γερμανίας σε όλη την υφήλιο.
 
Σε πρόσφατη διαδρομή μου με ταξί, ο έλληνας ταξιτζής μου έλεγε εν έτει 2026 "η Γερμανία είναι 50 χρόνια μπροστά". Πράγμα που ποτέ δεν ίσχυσε, αλλά δείχνει την γενική αντίληψη του κόσμου γι' αυτήν την χώρα.
 
Δεν κάνω αυτήν την ιστορική αναδρομή επειδή νοσταλγώ κάτι. Άλλωστε τα περισσότερα δεν τα έζησα ο ίδιος, οπότε τι να νοσταλγήσω; Την κάνω για να εξηγήσω στον εαυτό μου (δεν γράφω στο μπλογκ γιά άλλους), τι στον διάολο πήγε στραβά και πως καταντήσαμε έτσι.
 
* * * *
Στα χρόνια 1960 - 1980 η Γερμανία ήταν μια χώρα - πρότυπο. 
Σαφώς και υπήρχαν κοινωνικές αδικίες, πλούσιοι και φτωχοί. 
 
Αλλά ένας απλός τεχνίτης, ένας κατώτερος υπάλληλος μπορούσε - με ΕΝΑΝ μισθό - να θρέψει μια 4μελή οικογένεια. 
Από φεμινιστική σκοπιά είναι οπισθοδρομικό το να κάθεται η γυναίκα στην κουζίνα της και να ανατρέφει παιδιά. Αλλά απο οικονομική άποψη (αυτή με ενδιαφέρει εδώ), τα νούμερα έβγαιναν. Άνετα.
 
Ενας μισθός αρκούσε για να καλύπτει μια 4μελής οικογένεια τα τρέχοντα έξοδα της, να έχει ένα σπιτάκι, ένα αυτοκίνητο, αξιοπρεπείς διακοπές κάθε χρόνο, ΣΥΝ σύνταξη για 2 ενήλικες, ΣΥΝ (εξαιρετική) Παιδεία για 2 ανήλικα, ΣΥΝ (εξαιρετική) ιατροφαρμακευτική κάλυψη για 4 άτομα.
 
Αυτό ίσχυε και στις άλλες χώρες. Ακόμα και στην Ελλάδα του 60 - 70, με έναν μισθό ζούσαν άνετα, είχαν δικό τους σπίτι, πήγαιναν διακοπές κ.ο.κ. Ναι, στην Ελλάδα η Παιδεία και η Υγεία ήταν πολύ κατώτερες από τις γερμανικές, αλλά ο κόσμος, η πλατιά μεσαία τάξη ζούσε στην Ελλάδα αξιοπρεπέστατα με έναν μισθό.
Ο ίδιος κανόνας, δηλαδή "ένας μισθός αρκεί για μια οικογένεια" ίσχυε πάνω-κάτω και για το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Γαλλία, τις ΗΠΑ, την Αγγλία και τις Σκανδιναυικές χώρες.
 
Πίσω στην Γερμανία. Υποδομές. Αν το λεωφορείο του χωριού σου έρχονταν 2' αργότερα, διόρθωνες το ρολόϊ σου. Αν το τραίνο της πόλης σου έρχονταν 2' αργότερα, ΔΕΝ διόρθωνες το ρολόι σου. Το πέταγες και αγόραζες καινούργιο ρολόι. Οι δρόμοι ήταν υποδειγματικοί, όλοι ξέρουμε τις γερμανικές Autobahn, το όνειρο κάθε οδηγού. Γραφειοκρατία μηδέν, Παιδεία, Υγεία, Σύνταξη, Κοινωνική Πρόνοια στο top-3 παγκόσμια.
 
Το made in Germany ήταν σήμα κατατεθέν ποιότητας και αρχοντιάς. Από κουδουνίστρες μέχρι διαστημόπλοια, ότι έβγαινε από τα γερμανικά εργοστάσια ήταν περιζήτητο. Οσοι γουστάρουν στάτους σύμπολ, μόστρα και πόζα (Αμερικάνοι, Άραβες, Ιάπωνες κ.α.) μέχρι σήμερα αγοράζουν ακόμα BMW, Mercedes και Porsche.
 
Εδώ κάπου κολλάει και το "διηγώντας τα να κλαις". Αλλά ας μην προτρέχω. 
 
Το πράγμα για την Γερμανία άρχισε να στραβώνει κάπου στα 1980. Για την Γερμανία είμαι σίγουρος, για τις άλλες χώρες το υποπτεύομαι. Είχαν όμως τόσο "λίπος" πάνω τους, τόσο τεράστια κεκτημένη ταχύτητα, τόσο προβάδισμα από τους άλλους, που η κατάρρευση φάνηκε μόλις το 2010, με την κρίση. Τα 30 χρόνια 1980 - 2010 ήταν ένας κατήφορος, αλλά μπορούσε να κρυφτεί κάτω από το χαλί. Από το 2010 και μετά, η σαπίλα είναι πλέον πασιφανής. 

Σήμερα η Γερμανία είναι ένα μάτσο χάλια. Ένας μισθός δεν αρκεί ούτε για την συνδρομή στο νετφλιξ, οι υποδομές είναι άθλιες, γιατροί δεν υπάρχουν (ραντεβού σε 3 μήνες και αν), η Παιδεία είναι για τα μπάζα, δρόμοι, τραίνα, δημόσιες υπηρεσίες, όλα ξεχαρβαλωμένα, υποστελεχωμένα και αναξιόπιστα. Οι συντάξεις έχουν εξαφανιζόλ, το όριο συνταξιοδότησης είναι ήδη τα 67 (από το 2002 παρακαλώ) και συζητάνε για 69.
Να μη μιλήσω για το ύψος των συντάξεων που δεν φτάνει ούτε για τα φάρμακα σου. 
 
Γερμανική βιομηχανία δεν υπάρχει πλέον. Οι πάλαι ποτέ "μεγάλοι" φυτοζωούν. Κάθε χρόνο απολύουν υπαλλήλους και  κλείνουν εργοστάσια. Οι "μεσαίοι" έχουν εγκαταλείψει προ πολλού και παλεύουν με το τέρας της γραφειοκρατίας. Οι μόνοι που βγάζουν φράγκα είναι οι πόρνες, οι ινφλουένσερ και οι μεσίτες παντός είδους.
 
Την ίδια έξελιξη πάνω -  κάτω είχαν και οι άλλες δυτικές χώρες (ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία κ.ο.κ.). Ίσως και χειρότερα, γιατί αυτές δεν είχαν το προβάδισμα της Γερμανίας. Αλλά αυτές δεν τις έζησα από πρώτο χέρι, γι' αυτό δεν λέω τίποτα.
 
* * * *
Γιατί αυτή η κατάρρευση μέσα σε τόσο μικρό διάστημα; 50 χρόνια είναι ένα τίποτα. Όσοι ήταν έφηβοι και έζησαν αυτοπροσώπως τις καλές εποχές του 1960/1970, σήμερα είναι περίπου 70-75 ή και νεότεροι. Θυμούνται, κάνουν συγκρίσεις. Τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους ξέρουν πολύ καλά πως ζούσαν οι προηγούμενοι. Άλλωστε υπάρχουν εκατομμύρια ιστορικά στοιχεία.
 
Τι πήγε ΤΟΣΟ στραβά και μάλιστα σε ΤΟΣΕΣ χώρες ταυτόχρονα; Η κατάρρευση δεν είναι γερμανική αποκλειστικότητα, όλος ο δυτικός κόσμος καταρρέει. 
Βάζω το 1980 σαν σημείο καμπής, από τότε άρχισε ο κατήφορος. Αυτές οι εξελίξεις γίνονται πολύ αργά και δεν γίνονται αμέσως αντιληπτές, άσε που κάθε χώρα είχει και τον δικό της ρυθμό κατάρρευσης. Οπότε δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη ημερομηνία αλλά ενα ασαφές χρονικό διάστημα.
 
Ποιες είναι οι μεγάλες κοινωνικές αλλαγές από το 1980 μέχρι το 2010;  
Πρώτα η μεσαία τάξη και η πολιτική της εκπροσώπηση. Στην Γερμανία μέχρι το 2012 υπήρχαν 6 κόμματα, τα εξής 3: κεντρώοι, κεντρώοι και κεντρώοι. Τα 3 κόμματα του κέντρου (οι εκπρόσωποι της πλατιάς μεσαίας τάξης δηλαδή) έπαιρναν επί 50 χρόνια συνολικά 96-97%. Οτι δεν ήταν κέντρο, ήταν αμελητέο εκλογικά.
Σαφώς και είχαν διαφορές μεταξύ τους. Υπήρχαν καλοί, κακοί και μέτριοι σε όλα τα κόμματα.
 
Στην Ελλάδα είχαμε δικτατορία μέχρι το 1974, αργήσαμε λίγο στο ξεκίνημα, αλλά οι μετέπειτα συνθήκες δεν είχαν μεγάλη διαφορά. Από το 1974 μέχρι το 2010 είχαμε δικομματισμό ΝΔ, Πασοκ. Σαφώς και υπήρχαν τεράστιες διαφορές ανάμεσα στα 2 κόμματα. Αλλά και τα δύο εκπροσωπούσαν την πλατιά μεσαία τάξη. Καθόλου τυχαίο που επί δεκαετίες ο δικομματισμός στην Ελλάδα έπαιρνε στο σύνολο ένα 70-75%.
 
Η κρίση του 2010 ήταν ένα γερό ταρακούνημα, αλλά η κρίση απλά ανέδειξε έναν κατήφορο και μια κατάρρευση που είχαν ξεκινήσει από το 1980 (στην Ελλάδα από λίγο αργότερα). 
Καθόλου τυχαίο που στην Ελλάδα ιδρύθηκαν και πήραν τεράστια δύναμη όλα τα καθαρματάκια και οι καιροσκόποι. Το ίδιο έγινε και στην Γερμανία το 2012. Σε όλες τις δυτικές χώρες από το 2010 και μετά ανεβαίνουν ακραίοι, λαϊκιστές, απατεώνες, μαφιόζοι, καιροσκόποι, σούργελα θρησκοταλιμπάν, σούργελα πατριδοταλιμπάν και σούργελα σελεμπριτούδες.
 
Αυτό γίνεται (και) γιατί η μεσαία τάξη σε όλες τις χώρες έχει συρρικνωθεί δραματικά. 
Με την μεσαία τάξη εξαφανισμένη, δεν υπάρχει κανένας πλέον να ψηφίσει τα αστικά κεντρώα κόμματα όπως γίνονταν το 1960-2010.
 
Με την ενίσχυση από τα σοσιαλμηδια και με την οικονομική εξέλιξη, οι άνθρωποι έχουν χάσει την πολιτισμική τους ταυτότητα, τις κοινωνικές τους αξίες, τις οικονομικές τους σταθερές. 
Ξεκίνησε το 1980 σιγά-σιγά και ανεπαίσθητα, είχε σαπίσει μέχρι το 2010, ήρθε η κρίση και το ανέδειξε.
 
Όταν δεν έχεις κοινωνικό περίγυρο για να σου πει "ρε μαλάκα, τι μαλακίες λες", όταν ο κόσμος σου είναι ένα σοσιαλμήδιο με κατευθυνόμενες ειδήσεις, όταν σου έχουν γαμήσει την ζωή, δεν έχεις δουλειά, δεν έχεις λεφτά, δεν έχεις σύνταξη και απλά καταναλώνεις σκουπίδια μαλακιζόμενος, τότε σαφώς θα πιστέψεις την κάθε αριστερο-φασιστικο-λαϊκιστικο-χριστιανο-πατριδοκαπηλικο-συνομωσιολογική παπαριά που θα σου αραδιάσει ο κάθε απατεώνας. Όλος σου ο κόσμος άναθρες κραυγές.

* * * *
Δεν φταίει ο κόσμος για αυτήν την κατρακύλα και την διάλυση. Το πολίτευμα είναι εκεί για να σου λύνει τα προβλήματα, για να "δουλεύει". Αν επί 20 χρόνια το πολίτευμα δεν μπορεί ή δεν θέλει να δώσει λύσεις, το διαλύεις. Είτε ψηφίζοντας αναρχοφασιστοδικτάτορες, είτε απέχοντας από τις εκλογές είτε με την βία.
 
Οι Γερμανοί έδιναν για μισόν αιώνα (1960 - 2010) στα τρία κεντρώα κόμματα τους εκλογικά ποσοστά της τάξης του 95%. Σήμερα αυτό το ποσοστό έχει πέσει στο 40%, το ποσοστό των ακραίων έχει πάει στο 60%.
Έγιναν ξαφνικά οι Γερμανοί φασίστες είτε ακραίοι κομμουνιστές; Όχι φυσικά. Απλά όταν επί μισόν αιώνα το κόμμα που ψηφίζεις δεν θέλει να δώσει λύσεις στα προβλήματα σου, ψηφίζεις κάτι άλλο.
 
Τα ίδια έγιναν και στις ΗΠΑ. Τα κόμματα του εκεί δικομματισμού ασχολήθηκαν με το πως θα πλουτίσουν οι ηγεσίες τους. Για δεκαετίες οι διεφθαρμένες ηγεσίες γράφουν τον λαό στα @@ τους και φτιάχνουν νόμους υπέρ των ολιγαρχών. Για δεκαετίες δεν λύνουν προβλήματα, αλλά προσφέρουν άφθονο τζέρτζελο και φιέστες. Άρτον και θεάματα τα έλεγαν στην αρχαία Ρώμη, με τον άρτο να λιγοστεύει χρόνο με τον χρόνο.
 
Ωσπου ήρθε ένας πορτοκαλής ηλίθιος, ξαμόλησε πύρινους λόγους με ηλιθιότητες και ο κόσμος τον λάτρεψε. Όχι μόνο τον λάτρεψε, αλλά ο ηλίθιος τους βγήκε τελικά μαφιόζος και παιδεραστής και ακόμα τον λατρεύουν.
Τους κατάργησε μέσα σε λιγότερο από 1 μήνα το - τάχα μου καταπληκτικά δημοκρατικό - Πολίτευμα, τους ξέσκισε το ίδιο τους το "ιερό" Σύνταγμα, εγκατέστησε μια οικογειοκρατία και ακόμα τον λατρεύουν.
Έγιναν ξαφνικά οι Αμερικανοί ψηφοφόροι βλάκες; Σίγουρα όχι. Αλλά όταν βλέπουν επί μισόν αιώνα τις ηγεσίες των κομμάτων να μην ΘΕΛΟΥΝ να λύσουν κανένα από τα προβλήματα τους, θα στραφούν στον πρώτο δημαγωγό που υπόσχεται λύσεις.
 
Τα παραδοσιακά κόμματα, μαζί με τις δυτικές αστικές Δημοκρατίες θα καταστραφούν πολύ σύντομα. Από τον κάθε τυχάρπαστο μαφιόζο. Κανένας δεν θα τα νοσταλγήσει, όπως δεν νοσταλγείς κάποιον που καταχράστηκε την εμπιστοσύνη σου.
Η αστική Δημοκρατία, το Σύνταγμα, οι Θεσμοί είναι καλά μόνο όσο σου επιτρέπουν να ζήσεις αξιοπρεπώς. Οπως π.χ. οι πατεράδες σου το 1970. Όταν σε πάνε κάθε χρόνο και χειρότερα, τότε τα διαλύεις.
 
Είναι βλακώδης ονείρωξη αυτό που υποστηρίζουν κάποιοι, ότι "οι ψηφοφόροι θα δουν το πόσο ρατσιστής, φασίστας κλπ. είναι ο τάδε και θα τον διώξουν στις επόμενες εκλογές".
Εδώ ο άλλος βίαζε ανήλικα και τον έχουν για θεό τους, περιμένεις σοβαρά να τον κρίνουν για την εξωτερική του πολιτική;
Όταν οι ψηφοφόροι σου έδιναν επί 50 χρόνια την εμπιστοσύνη τους και εσύ τους πρόδωσες ασύστολα για να πλουτίσει η διεφθαρμένη ηγεσία του κόμματος σου, γιατί να μην ψηφίζουν για τα επόμενα 50 χρόνια μαφιόζους δικτάτορες; Νομίζεις οτι είσαι ο μόνος που ξέρει να μένει στην εξουσία για μισόν αιώνα χωρίς να κάνει τίποτα;

* * * * 
Το να αναγνωρίσεις τα προβλήματα ήταν πάντα απλό. Πίσω, στις απαρχές κάθε προβλήματος θα ήταν εύκολες οι λύσεις, επειδή τα κράτη τότε είχαν λεφτά. Σήμερα, με τα κρατικά ελλείματα στον ουρανό, τι  λύσεις να δώσεις; 
 
Π.χ. ήδη από το 1980 ήταν οφθαλμοφανέστατο ότι έχουμε θέμα με τις συντάξεις. Πολλοί οι ηλικιωμένοι, λίγοι οι νέοι. Κανένα από τα αστικά κόμματα δεν πρότεινε μια ριζική αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού. Έτσι καταλήξαμε στο σήμερα, να πεινάνε και οι νέοι και οι γέροι.
 
Π.χ. ήδη από το 1990 ήταν οφθαλμοφανέστατο ότι αφού Ινδία και Κίνα μπήκαν στην βιομηχανική εποχή, η ζήτηση για ενέργεια θα πολλαπλασιάζονταν. Όλοι έβλεπαν ότι η ενέργεια θα γίνει όπλο. Υπήρχε και το προηγούμενο με το πετρελαϊκό σοκ του 1974. Παρ' όλα αυτά, κανένα αστικό κόμμα δεν προώθησε την μετάβαση σε ΑΠΕ. Όλοι τα τσέπωναν από τους πετρελαιάδες.  

Π.χ. ήδη από το 1980 ήταν οφθαλμοφανέστατο ότι η εκρηκτική άνοδος των βιομηχανικών ρομπότ θα έφερνε επανάσταση στις εργασιακές αλλά και τις οικονομικές συνθήκες. Ένας εργαζόμενος πληρώνει φόρους και καταναλώνει. Ενα ρομπότ δεν πληρώνει φόρους και δεν καταναλώνει. Πόσο νιονιόρκο χρειάζεσαι για να καταλάβεις ότι σύντομα θα έχεις ένα φορολογικό αλλά και ένα αγοραστικό πρόβλημα; 
Κανένα κόμμα όμως δεν αναμόρφωσε το φορολογικό σύστημα. Όλα τα κόμματα, σε όλες τις αστικές Δημοκρατίες έλεγαν την ίδια παπαριά "δεν επιτρέπεται να φορολογήσουμε τις εταιρείες, επειδή αυτές δίνουν δουλειές στον κοσμάκη".
Απάτη, ψέμα και προδοσία. Το σωστό θα ήταν ότι δεν φορολογούμε τις εταιρείες επειδή μας δίνουν μίζες. 
 
Π.χ. ήδη από το 2002 ήταν οφθαλμοφανέστατα τα συστατικά της κρίσης που έσκασε το 2010. Αλλά κανένα κόμμα δεν ήθελε να αποτρέψει την κρίση. Οι καραδιεφθαρμένοι προδότες έπαιρναν μίζες από τις τράπεζες. 
 
Π.χ. ήδη από το 1992 ήταν οφθαλμοφανέστατο το μεταναστευτικό πρόβλημα. Δεν είναι δυνατόν η χώρα Α να ζει σε επίπεδο 1000, ή χώρα Β σε επίπεδο 10 και να περιμένεις ότι οι άνθρωποι δεν θα θέλουν να πάνε στην Α. Επί δεκαετίες τα αστικά κόμματα κλείνουν τα μάτια σε μια απλή πραγματικότητα και δεν θέλουν να δώσουν λύσεις. 
Ξαφνικά πέφτουμε από τα σύννεφα επειδή ο κόσμος στις χώρες προορισμού έγινε δήθεν "ρατσιστής". Παπαριές.  Κανένας δεν γίνεται ρατσιστής μέσα σε μια νύχτα. Απλά όταν τα κόμματα εξουσίας επί 20-30 χρόνια δεν θέλουν να δώσουν λύσεις σε ένα οφθαλμοφανέστατο πρόβλημα, θα ακούσεις τον πρώτο απατεώνα που θα σου κραυγάσει "έξω οι μετανάστες".
Μερικοί θεωρούν τον εαυτό τους αντιρατσισή επειδή βοηθάνε τους φτωχούς μετανάστες. Έχουν τον σεβασμό μου για την εθελοντική, φιλανθρωπική δουλειά που κάνουν. Αλλά τον ρατσισμό δεν τον πολεμάς με το να δίνεις ελεημοσύνες σε φτωχούς. Τον πολεμάς με το να ανατινάξεις τα κόμματα που ΔΕΝ ΘΕΛΗΣΑΝ να λύσουν το μεταναστευτικό πρόβλημα εδώ και 30 χρόνια.
 
Μπορώ να συνεχίσω με 20-30 ακόμα παραδείγματα, αλλά αυτά φτάνουν για να αποδείξω αυτά που λέω πιο πάνω. Τα αστικά δημοκρατικά κόμματα σε ΗΠΑ και Ευρώπη, συνειδητά δεν θέλησαν να δώσουν λύσεις στα προβλήματα του κόσμου, επειδή οι καραδιεφθαρμένες ηγεσίες τους τα τσέπωναν και τα τσεπώνουν από ολιγάρχες. Ε, από κάποια στιγμή και μετά ο κόσμος θα προτιμάει μαφιόζους δικτάτορες. Αυτό θα κρατήσει για 50-100 χρόνια, όσο κράτησαν και οι μεταπολεμικές αστικές δημοκρατίες.
 
Μετά βλέπουμε.
 
Δημιουργικές προτάσεις εκ μέρους μου; Ναι, έχω: Διαλύστε εδώ και τώρα τα αστικά κόμματα. Δημιουργήστε καινουργια από τις λαϊκές βάσεις, που θα δίνουν συγκεκριμένες (δραστικές) λύσεις στα φλέγοντα προβλήματα του κόσμου.
Αλλιώς φάτε τους μαφιόζους παιδεραστές στην μούρη μαζί με τους επιγόνους / μιμητές τους για τα επόμενα 100 χρόνια.

No comments: