Cogito ergo sum και συνειρμοί

Η παρακάτω αλυσίδα συνειρμών ξεκίνησε από ένα βιντεάκι του Λάκη Λαζόπουλου που πέτυχα τυχαία στο γιουτουμπ. Ο Λ.Λ. σατιρίζει τον Γεώργιο Ανδρέα Παπανδρέου γιά τα ανύπαρκτα ελληνικά του, κλείνοντας με το σχόλιο, ότι το θέμα παραείναι σοβαρό γιά σάτιρα. Ο ΓΑΠ είτε είναι ανίκανος είτε αδιαφορεί γιά τους ιθαγενείς. Συμφωνώ με τον Λαζόπουλο. Ξέρω ουκρανές που κερδίζουν το ψωμί τους σφουγγαρίζοντας σκάλες και μιλάνε καλύτερα ελληνικά από τον ΓΑΠ. Ο οποίος διατηρεί μιά στρατιά από ίματζ μέηκερς προκειμένου να τον συμβουλέψουν πάνω στο χρώμα της γραβάτας του, αλλά δεν μπορεί να αφιερώσει λίγη ώρα με έναν δάσκαλο προκειμένου να μάθει ελληνικά.

Οι υποστηρικτές του ΓΑΠ ισχυρίζονται ότι δεν παίζει ρόλο η γνώση της γλώσσας αλλά η ικανότητα του να κυβερνάει κάποιος την χώρα. Το "κυβερνάει" είναι πολύ σχετικό βέβαια, μιάς και οι πραγματικοί κυβερνήτες της Ελλάδας είναι η τρόικα - ο ΓΑΠ είναι ένας υπηρέτης που εκτελεί διαταγές. Οι ψηφοφόροι (θέλουν να) αγνοούν τον Ludwig Wittgenstein, που είπε ότι "τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του κόσμου μου".

Ο Wittgenstein - μία από τις μεγαλύτερες διάνοιες που έβγαλε ποτέ το ανθρώπινο είδος - έδειξε τον σύνδεσμο που υπάρχει ανάμεσα στην Λογική και την Γλώσσα. Δεν υπάρχει "ιδιωτική" γλώσσα. Κάθε λογική σκέψη πρέπει να μπορώ να την εκφράσω στην (κοινή) γλώσσα με τους γύρω μου, αλλιώς δεν υπάρχει. Ο ΓΑΠ δεν μπορεί. Και οι έλληνες - αγνοώντας τον Wittgenstein - τον ψηφίζουν.

Ο επόμενος συνειρμός με φέρνει στο ελληνικό πρόβλημα. Το οποίο κατά την γνώμη μου δεν είναι ούτε πολιτικό (ΓΑΠ ή κάποιος άλλος) ούτε οικονομικό. Είναι υπαρξιακό. Οι έλληνες είναι μιά κοινωνία του φαίνεσθαι. Αγοράζουν μανιωδώς πράγματα που δεν χρειάζονται, με λεφτά που δεν έχουν, προκειμένου να εντυπωσιάσουν ανθρώπους που δεν συμπαθούν.

Ταυτόχρονα επιλέγουν επί σειρά ετών ανίκανους γιά την διακυβέρνηση της χώρας. Ο μόνος λόγος που γίνονται αυτά είναι το υπαρξιακό κενό αυτής της κοινωνίας.

Κάποιος που ξέρει ποιός είναι και τι θέλει, δεν πρόκειται να παρασυρθεί σε καταναλωτισμό με δανεικά. Κάποιος με συμπαγείς αξίες γιά την ζωή του δεν έχει ανάγκη το φαίνεσθαι. Κάποιος με αρχές δεν θα ζητήσει ρουσφέτι, ούτε φακελάκι.

Αντίθετα, κάποιος που δεν ξέρει ούτε ποιός είναι, ούτε γιατί ζει, θα ζήσει φτηνιάρικα - όπως οι έλληνες.

Μιά κοινωνία που ξέρει ποιά είναι, την θέση της στον κόσμο, τους στόχους της, που έχει ορίσει τι είναι λογικό, τι είναι ηθικό και νόμιμο, τι είναι εφικτό - κινδυνεύει ελάχιστα να χρεωκοπήσει οικονομικά. Και η πιθανότητα να αναδείξει ανάξιους πολιτικούς είναι σχεδόν ανύπαρκτη.

Η ελληνική κοινωνία είναι σάπια και χρεωκοπημένη, επειδή κανένας δεν ενδιαφέρεται να σκεφτεί πάνω στα παραπάνω φιλοσοφικά ερωτήματα. Ούτε καν να πάρει έτοιμες τις απαντήσεις από τους ξένους φιλόσοφους.

Επόμενος συνειρμός. Ακόμα και την πιό απλή απάντηση πάνω στο "τι είμαι / ποιός είμαι" την έχουμε διαστρεβλώσει και την αγνοούμε. Ο Rene Descartes μας την έδωσε ήδη από το 1637. Cogito ergo sum, που σημαίνει "σκέφτομαι, άρα είμαι". Οχι "... άρα υπάρχω" όπως αποδίδεται στα ελληνικά. Η διαφορά είναι τεράστια και θεμελιώδης.

Ο Descartes - άλλη μία από τις μεγαλύτερες διάνοιες που έζησαν ποτέ - έβαλε τις βάσεις στην μοντέρνα φιλοσοφία, διέλυσε τον δογματισμό, θεμελίωσε την Λογική Σκέψη και έδωσε απάντηση στο μεγαλύτερο υπαρξιακό ερώτημα του ανθρώπου. Δεν ξέρω άν η απάντηση του Descartes είναι η μόνη σωστή. Ποιός είμαι εγώ να κρίνω τέτοια διάνοια;

Σκέφτομαι όμως ότι η αιτία που οι έλληνες αναδεικνύουν ανάξιους, άμουσους και απαίδευτους κυβερνήτες, η αιτία της ελληνικής χρεωκοπίας είναι αυτή η (ηθελημένη; ) παρανόηση του Descartes. Μιά κοινωνία που δεν θέλει να ξέρει ποιά είναι, δεν έχει μέλλον.

Ρεύμα (ηλεκτρικό)

Πριν 13 μήνες είχα δημοσιεύσει ένα κειμενάκι γιά το peak oil, το τέλος της αφθονίας πετρελαίου. Ξαναδιαβάζοντας το, βλέπω πολλά ενδιαφέροντα που ισχύουν ακόμα. Ένα πράγμα όμως δεν μπόρεσα να προβλέψω. Ότι λίγους μήνες μετά ανακαλύφθηκαν γιγαντιαία κοιτάσματα πετρελαίου. Το μέγεθος τους είναι 4 φορές μεγαλύτερο από όλο το πετρέλαιο που έχουμε καταναλώσει τα τελευταία 150 χρόνια.
Χοντρικά - έχουμε πετρέλαιο γιά 500 χρόνια ακόμα (με τους σημερινούς ρυθμούς κατανάλωσης).

Το πρόβλημα των νέων κοιτασμάτων είναι ότι είναι εξαιρετικά δυσπρόσιτα. Η άντληση τους ιδιαίτερα ακριβή και επικίνδυνη. Η γεώτρηση ξεκινάει 1500 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και φτάνει μέχρι 9000 μέτρα κάτω από τον βυθό. Δέκα και μισό χιλιόμετρα !! από σωλήνες και αντλίες που πρέπει να λειτουργούν σε ακράιες συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας.
Το πρόσφατο ατύχημα στον κόλπο του Μεξικού - το μεγαλύτεο στην ιστορία της αμερικάνικης ηπείρου - δείχνει ότι ο άνθρωπος δεν έχει τον έλεγχο πάνω σ' αυτήν τεχνολογία.

Το πετρέλαιο από το πρόσφατο ατύχημα έχει ήδη καταστρέψει τα οικοσυστήματα στις ακτές της Αμερικής και απειλεί να καταστρέψει και τους ποταμούς της Ευρώπης (αν μεταφερθεί από το Ρεύμα του Κόλπου).
Σε λίγο η εξόρυξη πετρελαίου κάτω από αυτές τις συνθήκες θα περιέχει τους ίδιους κινδύνους όσο και ένας πυρηνικός αντιδραστήρας.

Λύσεις; Φυσικά και δεν έχω. Αν είχα λύσει το ενεργειακό πρόβλημα του πλανήτη, το τελευταίο που θα με απασχολούσε θα ήταν να γράφω σε μπλογκ.

Μιά λύση θα ήταν να καταργήσουμε τον καπιταλισμό σαν οικονομικό μοντέλο διαχείρησης και να σταματήσουμε να θεωρούμε την "ανάπτυξη" (συνοδευόμενη με ολοένα μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας) σαν παράγοντα ευημερίας. Αυτό θα μου άρεσε πολύ προσωπικά - αλλά είναι ουτοπικό.

Μιά άλλη λύση θα ήταν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Μία συναρπαστική ΑΠΕ είχα παρουσιάσει στο παλιό ποστ (desertec). Φωτοβολταικά, ηλιοθερμία, ανεμογεννήτριες, παλίροια κ.α. Κοινό τους γνώρισμα η παραγωγή ηλεκτρισμού. Αντί γιά πετρέλαιο, θα "καίμε" ηλεκτρικό ρεύμα. Καλή εξέλιξη, γλυτώνουμε και το διοξείδιο με το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Εκτός αν παράγουμε το ηλ. ρεύμα από κάρβουνο - οπότε η εξοικονόμηση υπάρχει μεν, αλλά είναι πολύ μικρότερη.
Χοντρικό παράδειγμα. Με Χ τόνους πετρέλαιο μπορούμε να κινήσουμε 1 εκατομμυριο αυτοκίνητα γιά 1 εκατομμυριο χιλιόμετρα. Αν κάψουμε το ίδιο πετρέλαιο για να παράγουμε ηλεκτρικό ρεύμα και δώσουμε το ρεύμα στα (ηλεκτρικά) αυτοκίνητα, θα κινήσουμε 1.3 εκ. αυτοκίνητα γιά 1.3 εκ. χιλιόμετρα.
Αν τώρα αντί γιά πετρέλαιο πάρουμε το ρεύμα από ΑΠΕ, το όφελος θα είναι πολλαπλάσιο.

Δυστυχώς, το ηλεκτρικό ρεύμα έχει ένα μεγάλο μειονέκτημα. Δεν αποθηκεύεται. Τουλάχιστον όχι εύκολα. Με το πετρέλαιο τα πράγματα είναι απλά. Φτιάχνεις μιά δεξαμενή και βάζεις μέσα όσο θέλεις, γιά όσο χρόνο θέλεις. Με το ηλεκτρικό ρεύμα, αυτό δεν γίνεται εύκολα.

Σαν "αποθήκες" ηλεκτρικού ρεύματος χρησιμεύουν οι μπαταρίες. Μέχρι σήμερα, είναι ελάχιστα αποδοτικές, βαριές και πανάκριβες. Αποθηκέυουν ελάχιστο ρεύμα σε σχέση με το βάρος και με το κόστος τους.

Δεν αποτελει σύμπτωση, ότι η έρευνα για τις ΑΠΕ έχει ατονήσει κάπως τα τελευταία χρόνια. Οι ΑΠΕ έχουν ήδη φτάσει σε ένα μάξιμουμ των δυνατοτήτων τους.
Π.χ. η Δανία μπορεί να καλύψει ΟΛΕΣ της τις ανάγκες σε ηλεκτικό ρεύμα από τις ανεμογεννήτριες που έχει εγκαταστήσει. Όταν φυσάει πολύ, επειδή το ρεύμα δεν μπορεί να αποθηκευτεί, αναγκάζεται να φρενάρει τις ανεμογεννήτριες.
Αρα δεν υπάρχει λόγος να εξελίξουμε τις α/γ κι άλλο - αφού τώρα τις φρενάρουμε.
Όλες οι προσπάθειες έχουν πέσει στην εξέλιξη των μπαταριών.

Οι μπαταρίες παλιού τύπου χρειάζονται κυρίως μόλυβδο. Τεχνολογικά, είναι εντελώς ξεπερασμένες, αν και τις βρίσκουμε σε κάθε αυτοκίνητο. Οι μοντέρνες μπαταρίες έχουν σαν βασικό συστατικό το λίθιο. Για το λίθιο έχω γράψει ένα ποστ πριν 6 μήνες. Δυσεύρετο και πανάκριβο (το λίθιο, όχι το ποστ ;-) ).
Πριν 6 μήνες έγραφα ότι ίσως κάποτε έχουμε "κρίση λιθίου" όπως είχαμε παλιά τις κρίσεις πετρελαίου.
Χθες όμως ανακοίνωσαν οι αμερικάνοι ότι βρήκαν γιγαντιαία κοιτάσματα λιθίου στο Αφγανιστάν. Μόνο με αυτά μπορούν να καλύψουν την παγκόσμια ζήτηση λιθίου γιά τα επόμενα 20 χρόνια.
Πάω στοίχημα, ότι μετά από αυτήν την είδηση, δεν πρόκειται να φύγουν τόσο σύντομα από το Αφγανιστάν οι αμερικάνοι. ;-)

Ακόμα κι αν εξασφαλίσουμε το απαιτούμενο λίθιο, ακόμα κι αν οι μπαταρίες γίνουν πολύ πιό αποδοτικές από τις σημερινές - πάλι θα χρειαστούμε πολλές καινοτομίες, πολλές υποδομές.

Π.χ. αν μετατρέψουμε όλα τα ΙΧ σε ηλεκτρικά, πως θα τα φορτίζουμε; Θα τραβάμε καλώδιο από το διαμέρισμα μας στον 4ο όροφο μέχρι 2 τετράγωνα πιο κάτω που θα έχουμε παρκάρει το ΙΧ;
Φυσικά όχι. Χρειαζόμαστε σταθμούς ηλεκτρικού σε κάθε γωνιά του κάθε δρόμου - ώστε να φορτίζουμε τα οχήματα. Οι σταθμοί αυτοί πρέπει να είναι πολύ πιό "έξυπνοι" από μιά σημερινή πρίζα.
Η πρίζα δεν ξέρει ποιός καταναλώνει το ηλεκτρικό ρεύμα. Οι σταθμοί ανεφοδιασμού σε κάθε γωνιά του δρόμου, πρέπει να το ξέρουν, για να στείλουν το ανάλογο τιμολόγιο. ;-)
Δολιοφθορές και πλαστοπροσωπίες (του στυλ καταναλώνω το ρεύμα, δεν πληρώνω και φεύγω) πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιό δύσκολες.

Γίνονται αυτά φυσικά - δεν είναι τίποτα σπουδαίο. Αλλά απαιτεί χρόνο, χρήμα και υποδομές.

Μιά άλλη εφαρμογή των ΙΧ θα είναι να πουλάνε !! ηλεκτρικό ρεύμα. Μπορεί δλδ. να παράγει ρεύμα από ένα φωτοβολταικό στην σκεπή του και να το παρέχει στο κοινό δίκτυο. Η "πρίζα" ανεφοδιασμού θα είναι αρκετά έξυπνη γιά να στείλει το τιμολόγιο στον αντίθετο παραλήπτη αυτήν την φορά.
'Ετσι θα λυθεί - εν μέρει - και το πρόβλημα της αποθήκευσης. Εκατομμύρια ΙΧ θα έχουν εκατομμύρια μπαταρίες γεμάτες με ηλεκτρικό ρεύμα.
Το επόμενο πρόβλημα θα είναι να πείθονται οι ιδιοκτήτες των ΙΧ να πουλάνε το ρεύμα της μπαταρίας τους όταν έχει ανάγκες το δίκτυο (κι αυτό γίνεται - βάσει ενός συστήματος πλειστηριασμού).

Το ίδιο το δίκτυο πρέπει να γίνει "εξυπνο", αλλιώς όσες ΑΠΕ και να εγκαταστήσουμε δεν θα χρησιμέυσουν. Σήμερα απαιτούνται μεγάλες υποδομές - σε ανθρώπινο δυναμικό, μηχανήματα και χρήματα - για να λειτουργήσει ένα σχετικά απλό δίκτυο.
Την παραγωγή ρεύματος την αναλαμβάνουν εργοστάσια γιγαντιάιων διαστάσεων και μεγεθών. Η κατανάλωση είναι διασκορπισμένη σε κάθε σπίτι και στις βιομηχανίες.
Ο πανευρωπαϊκός συντονισμός ανάμεσα στην - συκεντρωτική - παραγωγή και την διασκορπισμένη κατανάλωση είναι πολύ δύσκολος (αυτήν την εποχή τυχαίνει να δουλεύω ακριβώς πάνω σ' αυτό το πρόβλημα).
Επειδη το ρεύμα δεν αποθηκεύεται, πρέπει οι καταναλωτές να καταναλώνουν όσο ρεύμα παράγουν τα εργοστάσια. Όλα τα ευρωπαϊκα εργοστάσια δεν επιτρέπεται να παράγουν ούτε πολύ περισσότερο ούτε πολύ λιγότερο από όσο καταναλώνουν όλα τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και βιομηχανίες.

Αν το παραπάνω απλό δίκτυο απαιτεί τόσο ανθρώπινο δυναμικό γιά να λειτουργήσει, πόσους θα χρειαστούμε για το καινούργιο δίκτυο;
Το καινούργιο μοντέλο δικτύου (θα) προβλέπει ότι όλοι μας μπορούμε να γίνουμε εναλλάξ παραγωγοί και καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Όλοι αυτοί οι μινι-παραγωγοι και οι μινι-καταναλωτές θα εναλλάσσονται διαρκώς. Χρονικά και τοπικά (πχ. ένα κινούμενο ΙΧ).
Αν κάι όταν κάποτε το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο γίνει αρκετά "έξυπνο", μόνο τότε θα μπορέσουν οι ΑΠΕ να αναλάβουν τον ρόλο του πετρελαίου.

Άσκηση

Η παρακάτω ιστορία είναι άσκηση γιά το αλτσχαϊμερ. Ιστορίες παλιές, όπως τις θυμάμαι. Πολλά ιστορικά στοιχεία. Αρχικά ο πειρασμός ν' ανοίξω την βικιπέδια και να επιβεβαιώσω την ορθότητα τους ήταν μεγάλος. Αλλά δεν κάνω διατριβή - ούτε έχω ανάγκη να εντυπωσιάσω κανέναν με τις γνώσεις μου. Προτιμάω λοιπόν να γράφω από μνήμης, έστω κι αν θυμάμαι λάθος.
Το παρακάτω κείμενο είναι ασύνδετο και αλλοπρόσαλο. Γιά όλους, εκτός από μένα. Υπάρχει ένα (αόρατο γιά τους άλλους) κόκκινο νήμα που διατρέχει όλη την ιστορία. Την δική μου ιστορία.

Μεγάλωσα με μύθους. Σ' αυτό φταίει ο πατέρας μου, που αρέσκονταν στις οικογενειακές διακοπές να οδηγεί με τις ώρες. Ανάμεσα στα 6 και τα 9 μου χρόνια πέρασα ένα μεγάλο μέρος των διακοπών στο πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου, σε μιά ατέλειωτη διαδρομή. Τι άλλο μπορεί να κάνει ένα 8χρονο σε ένα αυτοκίνητο, εκτός από το να διαβάζει;

Ξεκίνησα με την Ιλιάδα. Αχιλλέας, Χρυσηίδα, Έκτορας, Ελένη.
Ταύτιση - με τον Αχιλλέα φυσικά. Δέος γιά όλα όσα έκανε. Μα περισσότερο για την φωνή. Έβγαινε - έτσι διηγείται ο Όμηρος - μπροστά στις γραμμές των τρώων και φώναζε με φωνή όσο "χίλιοι άντρες" !
Έχω κατά τεκμήριο πολύ δυνατή φωνή. Αλλά ποτέ δεν κατάφερα να καλύψω χίλιους άντρες.
Πολύ αργότερα στην ζωή μου, μπόρεσα να ακούσω φωνή βγαλμένη από χίλια στήθη. Τουλάχιστον, ξέρω τον ήχο.

Συνέχισα με την ελληνική μυθολογία. Ιστορίες πάνω σε ιστορίες. Ο Ήφαιστος να ανταγωνίζεται τον Άρη. Ο πρώτος κουτσός και άσχημος. Αλλά επιστήμονας και τεχνίτης αξεπέραστος. Ο δεύτερος λαμπερός, ισχυρός, ανίκητος. Αλλά εκτός από το να σκοτώνει δεν ξέρει να κάνει τίποτα χρήσιμο.
Πολυ αργότερα κατάλαβα, ότι το έπαθλο ήταν η Αφροδίτη. Η ενσάρκωση της Γυναίκας. Τουλάχιστον μία από τις ενσαρκώσεις της. Ακόμα πιό αργότερα κατάλαβα, ότι ποτέ δεν διαλέγει ο άντρας. Η Γυναίκα κάνει τις επιλογές της (ναι, όλα αυτά τα έμαθα από τους μύθους).

Στην εφηβεία, ένα βιβλίο του Isaac Asimov με ξανάστειλε στο Σ' της Ιλιάδας. Εκεί που ο Πάτροκλος έχει πεθάνει. Ο Έκτορας έχει πάρει λάφυρο την πανοπλία του Αχιλέα, που φορούσε ο Πάτροκλος γιά ξεγέλασμα. Ο Αχιλέας θέλει να μπει στην μάχη, αλλά δεν έχει πανοπλία. Στέλνει την μάνα του την Θέτιδα στον Ήφαιστο γιά να του φτιάξει καινούργια.
Μπαίνοντας η Θέτιδα στο εργαστήρι του Ήφαιστου βλέπει τροχοφόρα "στρίποδα" που κινούνται αυτόματα ανάμεσα στους ανθρώπους και πηγαίνουν από μόνα τους στην θέση τους, όταν κανένας δεν τα χρειάζεται.
Λίγο πιό κάτω, ο Ήφαιστος - πλυμένος και με καθαρό χιτώνα - πάει να συναντήσει την Θέτιδα, υποβασταζόμενος απο χρυσές "κορασίδες" που εμοιαζαν με ζωντανές.
Ο Όμηρος μιλάει ξεκάθαρα γιά ρομπότ και τεχνητή νοημοσύνη - 2800 χρόνια πριν από σήμερα.

Συγκριτική μυθολογία. Το ελληνικό δωδεκάθεο δεν ήρθε ουρανοκατέβατο, αλλά πολλές ιστορίες του προέρχονται από παλιότερους λαούς - ξεχασμένους. Πέρσες, αιγύπτιους, φοίνικες, σουμέριους.
Η ελληνική Άρτεμη π.χ. είναι η Ishtar των περσών. Εξελληνισμένο Αστάρτη. Όλες αυτές οι λέξεις Ishtar, star, Stern, Αστάρτη, αστέρι έχουν την ίδια ρίζα και την ίδια σημασία.

Οι ιέρειες της Ishtar ήταν όμορφες νέες που εκδίδονταν στους "προσκυνητές" - οι γνωστές ιερόδουλες. Τα χρήματα πήγαιναν υπέρ του ναού. Ίσως θα έπρεπε να αφαιρέσω τα εισαγωγικά. Το ίδιο είναι να είσαι προσκυνητής της Ishtar και της ομορφιάς των γυναικών.
Στους ευρύχωρους ναούς της Ishtar ζούσαν πουλιά. Πιράχ στα περσικά θα πει πουλί. Πιράχ Ιστάρ = τα πουλιά της Ιστάρ. Πιράχ Ιστάρ, περιστέρι. Ίσως να μην είναι σύμπτωση που τα περιστέρια είναι τα πιό ερωτύλα πουλιά. Τα ευλογεί η Ishtar, εδώ και 3.5 χιλιάδες χρόνια ;-)

Στο σχολείο δεν μου άρεσε το μάθημα της Ιστορίας. Το έβρισκα βαρετό και ανούσιο. Και λοιπόν τι έγινε που ο τάδε βασιλιάς διαδέχτηκε τον δείνα βασιλιά; Μέχρι που ανακάλυψα τα κενά της Ιστορίας. Πράγματα που δεν μαθαίνεις στο σχολείο. Αμέσως κατάλαβα, ότι εκεί βρίσκεται όλο το ζουμί.

Π.χ. μαθαίνουμε στο σχολείο για τον Κωνσταντίνο (εν τούτω νίκα, ίδρυση της Κων/πολης). Μιά παραδρομούλα στον Ιουλιανό τον Παραβάτη - κι αυτή μόνο και μόνο επειδή ήθελε να επαναφέρει την ειδωλολατρεία και δεν τα κατάφερε. Και μετά πάμε στον Ιουστινιανό και την Θεοδώρα του (καλό κουμάσι και του λόγου της - αλλά αυτά δεν μαθαίνονται στα σχολεία).

Ανάμεσα στον Ιουλιανο και τον Ιουστινιανό μεσολαβούν 200 χρόνια. Τι έγινε σ' αυτό το διάστημα; Εδω μέσα στα τελευταία 60 χρόνια του 20ου αιώνα έχει αλλάξει τρεις φορές ο χάρτης της Ευρώπης. Τι έγινε επί 200 χρόνια τότε στην Ευρώπη;
Τίποτα δεν μας λένε γιά τον Αττίλα και τους ούνους του, τίποτα γιά τους κέλτες (πολύ πιό αρχαίοι), τίποτα για την σπηλιά της Αλταμίρα. Αποφάσισα από τότε να μάθω ακριβώς αυτά που μας κρύβουν.

Αλλά και στους νεώτερους αιώνες υπάρχουν τα ίδια κενά. Από τον Ιουστινιανό μέχρι την άλωση της Πόλης στην 4η σταυροφορία, μεσολαβουν 600 χρόνια. Τι έγινε στην Ευρώπη επί 6 αιώνες;
Πέφτουν βέβαια κάτι ονόματα (Ηράκλειος, Λέοντας, Βασίλειος), αλλά ποιός μαθαίνει πραγματικά το πως ζούσε ο κόσμος τότε; Το ότι ο Βασίλειος έβγαλε - σε μιά πρωτοφανή θηριωδία - τα μάτια των άμοιρων βούλγαρων, δεν μας λέει τίποτα για τις συνθήκες της εποχής.

Που είναι η ιστορία των Vikings; Εδω οι άνθρωποι έφτασαν στις Θερμοπύλες. Μνημεία τους βρίσκονται στον Πειραιά - κι εμείς τους περνάμε στο ντούκου. Ευτυχώς που υπάρχει και το Χολυγουντ, αλλιώς ποιός θα ήξερε τον Arthur και το Excalibur;

Και φυσικά, κανένας δεν μαθαίνει στο σχολείο το άσμα του Αρμούρη και το έπος του Διγενή Ακρίτη.

Από την άλωση της Πόλης από τους τούρκους (200 χρόνια μετά την άλωση από τους σταυροφόρους) και μέχρι την επανάσταση του '21 μαθαίνουμε μόνο το "κρυφό σχολειό". Το οποίο ουδέποτε υπήρξε.
Στην Ευρώπη πέρασαν 400 χρόνια κοσμοιστορικών αλλαγών. Ανακαλύφθηκε η Αμερική, άνθρωποι γύρισαν όλους τους ωκεανούς, ο Δαρβίνος ανέπτυξε την Θεωρία της Εξέλιξης.
Αλλά και στην Ελλάδα έγιναν πολλά. Π.χ. από τις βόμβες του Μorosini στην Ακρόπολη, μέχρι το 1790 (δλδ. ελαχιστα πριν την επανάσταση) η Αθήνα ήταν εντελώς ακατοίκητη. Αριθμός κατοίκων = μηδέν. Ούτε καν σκυλιά και γάτες. Για σχεδον 100 χρόνια!!

Ο Παρθενώνας - που οι βυζαντινοι τον εκαναν χριστιανική εκκλησία, οι φράγκοι καθολική εκκλησία και οι τούρκοι τζαμί - είχει μείνει ακέραιος από τον 5ο αιώνα π.Χ. μέχρι το τέλος του 17ου μ.Χ. Για κακή μας τύχη, κανένας δεν σκέφτηκε να τον απεικονίσει κάπου όλα αυτά τα 2200 χρόνια που ήταν ακέραιος. Έτσι ξέρουμε τον Παρθενώνα μόνο από περιγραφές, αλλά όχι από εικόνες.


(συνεχίζεται)

Blood brothers

Σκέψεις με αφορμή μιά αιμοδοσία.

Πάντα με ξένιζε το γεγονός ότι στην Ελλάδα πρέπει να δώσουν οι συγγενείς και φίλοι σου αίμα, πριν εγχειριστείς. Ήξερα ότι στην Ευρώπη υπάρχουν τράπεζες αίματος, που καλύπτουν τις ανάγκες των εγχειρήσεων. Το κόστος καλύπτεται από το εκάστοτε σύστημα υγείας.

Κρίνοντας από την σκοπιά της γενικής κοινωνικής οργάνωσης, θεωρώ το ελληνικό σύστημα χρεωκοπημένο. Σαν κοινωνία, είμαστε τόσο παρτάκηδες και συμφεροντολόγοι, που δεν προσφέρουμε στο γενικό καλό. Μόνο αν βρεθεί σε ανάγκη δικός μας άνθρωπος, θα τρέξουμε να δώσουμε αίμα.

Από την άλλη μεριά, κρίνοντας μεμονωμένες ιστορίες, θεωρώ το ελληνικό σύστημα καλύτερο. Εξ' αιτίας του συμβολισμού που περιέχει. Δίνω αίμα = δίνω ότι πιό πολύτιμο διαθέτω σαν οργανισμός. Με τα ελληνικά δεδομένα, το δίνω σε συγκεκριμένο άνθρωπο, που θέλω να βοηθήσω.

ΟΚ, το ξερω οτι δεν πηγαίνει σε συγκεκριμένο άνθρωπο. Πηγαίνει στην τράπεζα αίματος, που μετά επιλέγει το καταλληλότερο (ανώνυμο) αίμα για τον ασθενή. Ωστόσο, ο συμβολισμός παραμένει. Λέμε "έδωσα αίμα γιά τον φίλο μου", ακόμα κι αν ο φίλος σου δεν πήρε ακριβώς το δικό σου.

Αυτός ο συμβολισμός μου θυμίζει το έθιμο των αδερφοποιτών στην Κρήτη. Και τους ινδιάνους.

Αδερφοποιτός ήταν μεγάλη κουβέντα. Σημαίνει ότι από την στιγμή που ενώθηκε το αίμα σου με κάποιον, ενώθηκαν και οι ζωές σας.

Ο Καζαντζάκης στον Καπετάν Μιχάλη περιγράφει όλο το τελετουργικό του αδερφοποιτού. Όταν ο Καπετάν Μιχάλης αργότερα βρίσκεται στο δίλημμα να σώσει την τιμή της οικογένειας του απέναντι στην ζωή του αδερφοποιτού του, επιλέγει το δεύτερο. Γιά τους ινδιάνους ο αδερφοποιτός ήταν ιερότερος από την υπόλοιπη φυλή.

Το ξέρω φυσικά, ότι στους σημερινούς καιρούς η αιμοδοσία απέχει πάρα πολύ από αυτά τα παλιά έθιμα. Με βάση ορθολογικούς κανόνες, θα ήθελα "ευρωπαικές" συνθήκες στο ελληνικό σύστημα. Να μην τρέχουν οι συγγενείς και φίλοι τελευταία στιγμή, αλλά να προσφέρουν όλοι οικειοθελώς.

Μένω όμως κολλημένος στον συμβολισμό και στα παλιά έθιμα.

Τον Γενάρη είχα γράψει ένα ποστ για το Άβαταρ. Με συναρπάζει αυτή η ιδέα της Πανγαίας. Είναι παλιά μεν σαν σύλληψη, αλλα με το Άβαταρ μεταφέρθηκε πολύ έντεχνα στον κινηματρογράφο. Θεωρώ όμως την ανθρώπινη ράτσα σαν εντελώς ηλίθια και εκφυλισμένη.

Ισως το επόμενο ζωικό είδος, εκείνο που θα αναπτυχθεί μετά την πτώση του επόμενου αστεροειδή στον πλανήτη Γη και μετά την εξάλειψη του homo sapiens, δημιουργήσει κάποτε την Πανγαία.

Για τον homo sapiens, η Πανγαία θα παραμείνει πάντα δημιούργημα της φαντασίας.

Αν - και όταν - δημιουργηθεί κάποτε η Πανγαία, αυτή θα περιλαμβάνει κάποια ανταλλαγή αίματος. Η ότι θεωρείται τότε σαν αίμα τελος πάντων. Κάτι ζωτικό, κατάδικό σου πρέπει να προσφέρεις στο γενικό σύνολο, αν θέλεις να αποτελέσεις μέρος του.

Η (πεζή σήμερα) διαδικασία της αιμοδοσίας, ίσως είναι ο προπομπός της Πανγαίας. Σε κάποιο πολύ μακρινό μέλλον, σε κάποιο διαφορετικό ζωικό είδος.

Είχα διαβάσει έφηβος ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας του Ισαάκ Ασίμωφ ("γαλαξιακη αυτοκρατορία"). Εκεί ο Ασίμωφ περιγράφει πολύ όμορφα την Πανγαία, που απέχει χρονικά 50 χιλιάδες χρόνια από σήμερα. Μέσα σε έναν γαλαξία, φτιαγμένον από μαθηματικούς ;-)

Στο βιβλίο οι άνθρωποι διακρίνονται ανάλογα με το αν συμμετέχουν στην Πανγαία, η αν είναι "ξέχωρα".

Έτσι τους ονομάζει.

Ξέχωρα.

* * * *

Από τότε νιώθω ξέχωρο. Και ποτέ δεν μπόρεσα ν' αποφασίσω, αν αυτό μου αρέσει ή όχι.

Κάπου στα 20 μου αποφάσισα να γίνω αιμοδότης. Είχα εντελώς πρακτικά κίνητρα. Θεωρούσα απλά την αιμοδοσία σαν σωστή. Εκείνες τις εποχές ο συμβολισμός της Πανγαίας δεν ήταν τόσο δυνατός μέσα μου όσο σήμερα.

Στην προκαταρκτική εξέταση που έγινε, αποκαλύφθηκε ότι ποτέ δεν θα μπορέσω να προσφέρω το αίμα μου σε κανέναν. Περιέχει κάποιο εξωτικό και σπάνιο αντισώμα, που θα έβλαπτε οποιονδήποτε ασθενικό οργανισμό (αν μιλάμε γιά εγχείρηση, όλοι οι οργανισμοί είναι ασθενικοί).

Στην αρχή σκέφτηκα κάποια γενετική βλάβη. Αλλά δεν έχω τέτοιο πράγμα. Οι γιατροί μου εξήγησαν ότι σε κάποιο από τα ταξίδια μου είχα κολλήσει έναν επικίνδυνο και σπάνιο ιό. Ο οργανισμός μου καταπολέμησε τον ιό, δημιούργησε αντισώματα και τώρα δεν κινδυνεύει. Αλλά αν κάποιος ασθενής οργανισμός πάρει το αίμα μου, θα έχει τις ίδιες επιπτώσεις που θα είχε αν μολυνόταν με τον ιό.

Όλη αυτή η ιστορία είναι μυστήρια. Ποτέ δεν ήμουν άρρωστος στην ζωή μου. Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, το μόνο που έχω πάθει είναι ένα ελαφρύ συνάχι κάθε 2-3 χρόνια. Που οφείλεται στην ξεροκεφαλιά και την αλαζονεία μου να κυκλοφοράω με κοντομάνικα όταν γύρω μου ο κόσμος κυκλοφορεί με διπλά πουλόβερ και παλτά.

Πότε κόλλησα τον ιό, πότε δημιούργησα τα αντισώματα; Είναι δυνατόν να είμαι (ήμουν) άρρωστος και να μην το ξέρω; Οι γιατροί λένε ναι.

Λίγο αργότερα (στα 22 μου) αποφάσισα να κόψω κάθε δυνατότητα συμμετοχής μου στην διαδικασία αναπαραγωγής του ανθρώπινου γενετικού υλικού. Αν η ανθρωπότητα περιμένει από εμένα το "αυξάνεστε και πληθύνεστε", την πάτησε ;-)

Ούτε γενετικό υλικό, ούτε αίμα μπορώ να προσφέρω.

Είμαι λοιπόν τελεσίδικα ξέχωρο.

Και να ήθελα να συμμετέχω στην Πανγαία, ο δρόμος γιά μένα είναι κλειστός.

Υ.Γ. Γιά να απαλύνω τις τύψεις μου περί αιμοδοσίας, ενισχύω οικονομικά τον ερυθρό σταυρό.

i love Dana

Σκυλοβόλτα πριν λίγες μέρες. Ο σκυλούκος απολαμβάνει το τρέξιμο 30 μέτρα μπροστά μου, εγώ απολαμβάνω τον απογευματινό ήλιο. Σε μιά καμπή του δρόμου ξεπροβάλλει ένα τεράστιο, κατάμαυρο rottweiler. Χωρίς λουρί, χωρίς φίμωτρο και χωρίς κανέναν άνθρωπο κοντά του.

Γενικά, ο σκυλούκος είναι τσαμπουκαλής και δεν σηκώνει ζοριλίκια. Το λάθος του όμως (το οποίο έχει πάρει από μένα ;-) ) είναι ότι υπερεκτιμάει τον εαυτό του. Που πας μικρέ να αντιμετωπίσεις το θηρίο; Είναι 3 φορές μεγαλύτερο από σένα.

Βιάζω το βήμα μου και προσπαθώ να μπω ανάμεσα τους, πριν έρθουν πολύ κοντά. Ετοιμάζομαι να αρπαχτώ με rottweiler - η καλύτερη μου ;-)

Τελικά δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα. Πριν τους προφτάσω έχουν αρχίσει να μυρίζονται. Η γλώσσα του σώματος δείχνει φιλικότητα και από τα 2 σκυλιά. Περιορίζομαι να στέκω σε επιφυλακή δυό βήματα δίπλα. Σε λίγο καταφθάνει και η ιδιοκτήτρια - μέχρι να έρθει, τα 2 ζώα παίζουν και τρέχουν μαζί.

Όσο τα σκυλιά τρέχουν στο χωράφι, πιάνω κουβεντούλα με την ιδιοκτήτρια. Ξεκινάω εκφράζοντας τον θαυμασμό μου γιά τον σκύλο της. Rottweiler με φιλικά αισθήματα είναι εξαιρετική περίπτωση. Εννοείται ότι πάντοτε ευθύνεται ο ιδιοκτήτης γιά τον χαρακτήρα του ζώου. Το κοπλιμέντο λοιπόν γιά τον σκύλο περνάει και σ' εκείνη. Απαντάει εξιστορώντας μου πως γνώρισε την Dana - έτσι λέγεται το rott.

Η Dana ξεκίνησε την "καριέρα" της σαν σκύλος μάχης. Ο ηλίθιος πρώτος ιδιοκτήτης της την εκπαίδευσε γιά κυνομαχίες. Επειδή η Dana δεν ήταν αρκετά καλή γιά τον ρόλο, πέρασε την παιδική της ηλικία περιορισμένη και ξυλοδαρμένη. Ο αλήτης της έσπασε μερικά κόκκαλα γιά να την "εκπαιδεύσει". Τελικά κατάλαβε ότι η Dana δεν πρόκειται να γίνει ποτέ επιθετική και την πέταξε μπροστά σ' ένα άσυλο.

Η σημερινή της ιδιοκτήτρια την πήρε από το άσυλο, της πρόσφερε μιά άνετη ζωή και προσπάθησε να την κάνει να ξεχάσει το παρελθόν. Αυτό έγινε πριν 3 χρόνια - η Dana είναι σήμερα 4.5 χρονών.

Δεν χρειάστηκε να της αλλάξει τον χαρακτήρα. Η Dana ήταν φιλειρηνική ακόμα και μέσα στην κόλαση των πρώτων της χρόνων. Από την ημέρα που βρέθηκε σε κανονικό περιβάλλον, έγινε ακόμα πιό ήσυχη.

Τα σκυλιά έτρεχαν μπροστά μας, εμείς συνεχίζαμε την κουβεντούλα. Το θέμα ήταν οι συμπεριφορές. Σκύλων και ανθρώπων. Πάνω στην κουβέντα, μου λέει γιά την Dana "την αγαπάω φυσικά, αλλά είναι χαζούλα".

CUT.

Βαθιά εισπνοή. Μένω γιά λίγα δευτερόλεπτα ακίνητος. Ούτε ανάσα. Πως να εξηγήσω σε ξένον άνθρωπο ότι αδικεί το ζώο που αγαπάει; Περιορίζομαι σε λίγες συμβατικές φράσεις. Κάνω μερικές ρητορικές ερωτήσεις και προσπαθώ να εκμαιεύσω συμπεράσματα.

Πιστεύω - δεν είμαι σίγουρος - ότι μετά από τήν κουβέντα μας, βλέπει με άλλα μάτια τον σκύλο της.

"Χαζούλα"...

Δηλαδή τι θα έπρεπε να κάνει η Dana γιά να θεωρηθεί έξυπνη; Να κατασπαράξει όποιον την πλησιάσει;

Γιατί θεωρείται έξυπνος όποιος επιβάλλει την δύναμη του στους πιό αδύναμους;

Η Dana είναι μεγαλόυτσικη για θηλυκό. 52 κιλά, 65 εκατοστά ύψος. Αν σηκωθεί στα πίσω της πόδια, το στόμα της φτάνει στο 1.5 μ. Ένα συμπαγές πακέτο από 52 κιλά μύες, σκληρά νύχια και μυτερά δόντια. Εκπαιδευμένη γιά να σκοτώνει. Ποιός μπορεί να τα βάλει με τέτοιο ζώο και να μείνει ζωντανός;

Αν εγώ είχα τέτοια υπεροχή ισχύος και αν μου είχαν κάνει το 1/10 από τα βασανιστήρια που έκαναν στην Dana, σήμερα θα είχα θερίσει τους πάντες. Θα ήμουν ίσως δικαιολογημένος. Αλλά σίγουρα όχι έξυπνος.

* * *

Ποτέ δεν μπόρεσα να δεχτώ την σύνδεση ανάμεσα σε εξυπνάδα και άσκηση βίας.

Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους. Μερικοί από αυτούς ήταν τόσο ισχυροί στο σώμα, είτε στην κοινωνική τους θέση, που μπορούσαν να τσακίσουν όποιον ήθελαν. Με μιά γροθιά - ή ένα τηλεφώνημα.

Θαυμάζω μόνο εκείνους τους ισχυρούς, που έχουν επιλέξει να μην χρησιμοποιούν την δύναμη τους. Όπως η Dana.

Οι αδύναμοι δεν έχουν επιλογές. Δεν μπορούν. Μερικοί προσπαθούν να φανούν ισχυροί, ενώ δεν είναι ("ξέρεις ποιός είμαι 'γω ρε; " ). Αυτό τους κάνει γελοίους. Γεμάτη η Ελλάδα από αυτό το είδος.

Οι δυνατοί έχουν επιλογές. Γι' αυτό έχουν και μεγαλύτερες ευθύνες. Το να λύσουν προβλήματα με την βία είναι ίσως φυσιολογικό. Αλλά όχι έξυπνο. Ούτε αξιόλογο.

Οι πραγματικά άξιοι άνθρωποι, οι πραγματικά έξυπνοι άνθρωποι, είναι δυνατοί μεν, αλλά δεν χρησιμοποιούν την δύναμη τους. Αυτή είναι η μαγκιά - και λίγοι την διαθέτουν.

Η δύναμη είναι βέβαια ένα σχετικό μέγεθος. Σχεδόν όλοι είμαστε πιό αδύναμοι από τον Σβαρτσενέγγερ. Αλλά είμαστε πιό δυνατοί από ένα παιδί. Η ένα ζώο.

Η αξία μας (αν έχουμε κάποια) φαίνεται από το πως μεταχειριζόμαστε τους πιό ανίσχυρους από μας. Αυτή είναι ταυτόχρονα και η "εξυπνάδα" μας.

* * *

Αν ήμουν σκύλος, θα ήθελα να ήμουν σαν την Dana.

Ερνέστος και Ηλίας

Τον Νίκο Δήμου τον συμπαθώ και τον θαυμάζω. Γι' αυτό πιστεύω ότι θα στεναχωριόταν πολύ, αν μάθαινε ότι ο αγαπημένος του Ερνέστος ήταν στην πραγματικότητα ένα κάθαρμα. Στο (προ)τελευταίο του ποστ ο Ν.Δ. χαίρεται γιά το ότι το πρώην σπίτι του Ernest Hemingway χαρακτηρίστηκε "λογοτεχνικό μνημείο". Και γιά το ότι στο σπίτι αυτό κατοικούν 60 γάτες που "φυλάνε το στέκι του Big Papa", όπως γράφει.
Μιά διάψευση της θεωρίας του Ν. Δήμου γιά το ότι όποιος αγαπάει τις γάτες δεν μπορεί παρά να είναι καλός άνθρωπος. Ο Ερνέστος ήταν ακριβώς το αντίθετο ενός καλού ανθρώπου.

Είχα διαβάσει παλιά Hemingway. Τον Αποχαιρετισμό στα όπλα και τον Γέρο και την Θάλασσα. Δεν με ενθουσίασαν - χωρίς να ξέρω το γιατί. Ήξερα βέβαια γιά το Νόμπελ, οπότε αναγκαστικά θεωρούσα τον Hemingway σημαντικό συγγραφέα.

Μέχρι που έμαθα (τυχαία) περισσότερα γιά την βιογραφία του. Μανιακός των όπλων, βίαιος, αλκοολικός. Οι βιογράφοι κάνουν λόγο γιά 3 μπουκάλια τζιν την ημέρα! Αλλά αυτά από μόνα τους δεν είναι τίποτα.

Στάλθηκε λίγο πριν το τέλος του 2ου παγκ. πολέμου στην Ευρώπη σαν πολεμικός ανταποκριτής. Κατέληξε αρχηγός μιάς συμμορίας κατσαπλιάδων, που λυμαίνονταν τα σημερινά σύνορα Βελγίου - Γερμανίας. Έκλεβαν, βίαζαν και σκότωναν. Δεν ήταν στρατιώτης, δεν είχε εντολές να σκοτώσει. Ήταν - υποτίθεται - δημοσιογράφος.

Μετά το τέλος του πολέμου τον πέρασαν ένα υποτυπώδες στρατοδικείο. Όσα έκανε, δεν μπορούσαν να θαφτούν εντελώς από τον αμερικανικό στρατό. Αλλά επειδή σκότωνε γερμανούς και βέλγους, επειδή τότε επικρατούσε το δίκαιο του νικητή και επειδή είχε ήδη γνωστό όνομα, τον αθώωσαν λόγω αμφιβολιών, κάνοντας του "αυστηρές" συστάσεις.

Ο ίδιος έγραφε προσωπικά γράμματα στον εκδότη του και στην μετέπειτα γυναίκα του, περιγράφοντας με κάθε λεπτομέρεια το πως σκότωνε. Πυροβολούσε άοπλους πισώπλατα. Στα γράμματα του κοκκορεύεται στην ερωμένη του γιά το πως η συμμορία του έπιασε έναν 20χρονο γερμανό. Γιά το πως τον έβαλε να γονατίσει με τα χέρια πάνω από το κεφάλι. Γιά το πως τον πυροβόλησε στον αυχένα και το πως τα μυαλά βγήκαν από το στόμα του.
Στον εκδότη του περιγράφει το πως σκότωσε 122 ανθρώπους. Με όλες τις λεπτομέρειες.

Όταν αργότερα πήρε το Νόμπελ, πολλοί προσπάθησαν να τον δικαιολογήσουν. Είπαν π.χ. ότι ο Big Papa είχε ξεμωραθεί από τα γεράματα και το αλκοόλ και δεν ήξερε τι έλεγε. Αλλά όταν τα έγραφε αυτά ήταν πολεμικός ανταποκριτής, 43 χρονών. Μόνο ξεμωραμένος δεν μπορεί να ήταν.
Μιά άλλη δικαιολογία ήταν ότι αυτά ήταν συνηθισμένες, ανώδυνες υπερβολές και ψεμματάκια γιά να αυτοπροβληθεί. Αλλά αν ήθελε να αυτοπροβληθεί, μπορούσε να γράψει ένα - αυτοβιογραφικό - μυθιστόρημα. Ολόκληρος νομπελίστας ήταν. Με το μυθιστόρημα μάλιστα η (αυτο)προβολή θα είχε πολύ μεγαλύτερη εμβέλεια από τους 5-10 παραλήπτες των προσωπικών του επιστολών.

Δεν αποτελούν αποκαλύψεις αυτά που γράφω εδώ. Δεν καταγγέλω κανέναν. Όσα γράφω είναι γνωστά εδώ και δεκαετίες. Απορώ πως είναι δυνατόν να τα αγνοεί ο Νίκος Δήμου. Βλέπω να καταρρέει η θεωρία που θέλει τους γατόφιλους σαν καλούς ανθρώπους - και δεν χαίρομαι γι' αυτό.

* * * * *
Διαβάζοντας γιά τις θηριωδίες του νομπελίστα Ερνέστου, προσπάθησα κι εγώ να τον δικαιολογήσω. Αν και δεν έιχα κανέναν λόγο να το κάνω.
Σκέφτηκα ότι ο πόλεμος είναι απάνθρωπο πράγμα, που μετατρέπει τους ανθρώπους σε τέρατα. Αλλά ο Hemingway δεν έξησε κάποια τραγική εμπειρία στον πόλεμο. Δημοσιογράφος ήταν. Και μάλιστα στο τέλος του πολέμου. Καμμία τραγική εμπειρία δεν σε δικαιολογεί να γίνεις αρχηγός συμμορίας και να πυροβολείς άοπλους ανθρώπους πισώπλατα. Ούτε να περηφανεύεσαι γι' αυτό στην ερωμένη σου.

Αμέσως μετά τις τραγικές εμπειρίες, που ΔΕΝ είχε ο Hemingway, το μυαλό μου πήγε σε κάποιον άλλο, που πραγματικά υπέφερε στον πόλεμο.

Τον Ηλία Βενέζη.

Γεννημένος μόλις 1 χρόνο πριν τον Hemingway (κατ' άλλους βιογράφους, 5 χρόνια αργότερα, το 1904), ο Ηλίας Βενέζης πιάστηκε από τους τούρκους σε ηλικία 24 χρονών. Στάλθηκε γιά 14 μήνες στα φριχτά τάγματα εργασίας. Εκεί που από 1000 κρατούμενους επιβίωναν 20.
Απελευθερώθηκε από τα τάγματα εργασίας, γιά να τον στείλει αργότερα η δικτατορία του Μεταξά στις φυλακές. Λίγα χρόνια μετά κι άλλη σύλληψη απο τα ΣΣ και κλείσιμο στις φυλακές Αβέρωφ. Καταδικασμένος σε θάνατο. Μόλις που πρόλαβαν να τον σώσουν.

Ένας τέτοιος άνθρωπος θα μπορούσε άνετα να είχε γίνει τέρας. Εγώ τουλάχιστον με τέτοιες εμπειρίες θα είχα γίνει σίγουρα. Ίσως είχα γίνει χειρότερος από τον Hemingway.
Όχι όμως ο Ηλίας Βενέζης. Ο Βενέζης έγραψε - μετά τις φριχτές εμπειρίες - ένα έργο σαν την "Αιολική Γη".

Η Αιολική Γη είναι ένα αριστούργημα. Στα δικά μου μάτια τουλάχιστον 20 φορές καλύτερο από τον Γέρο και την Θάλασσα, που τιμήθηκε με Νόμπελ.

Δεν σκαμπάζω από λογοτεχνικές θεωρίες. Ο γέρος και η Θάλασσα ενστικτωδώς δεν μου άρεσε (πριν καν διαβάσω την βιογραφία του Ερνέστου). Δεν μπορώ να βρω κάποια ποιότητα εκεί. Οι κριτικοί της σουηδικής ακαδημίας μάλλον ξέρουν περισσότερα από μένα.

Αλλά η Αιολική Γη δείνχει την απέραντη Αγάπη γιά τον Άνθρωπο. Τον κάθε άνθρωπο - άσχετα από φυλή, θρησκεία, φύλο η γλώσσα. Αυτό και μόνο την κάνει σκάλες ανώτερη από το άλλο έργο. Ιδίως αν σκεφτεί κανείς την βιογραφία του Ηλία Βενέζη.

Όποιος διαβάσει την ιστορία του μπάρμπα-Ιωσήφ, την ιστορία του ληστή Λαζο-εφφέ, την ιστορία του ανθρώπου που γύρευε να βρει το καμήλι με το άσπρο κεφάλι, την ιστορία γιά το αρκουδάκι του Λιβάνου - και δεν δακρύσει, μπορεί να γίνει άνετα δωρητής οργάνων από σήμερα κιόλας. Την καρδιά τουλάχιστον, δεν την χρειάζεται.

Δεν λέω, και ο Ηλίας Βενέζης τιμήθηκε με βραβεία και διακρίσεις. Αναγνωρίστηκε - όσο ζούσε - σαν Μεγάλος των ελληνικών γραμμάτων. Δίκαια. Παρ' όλα αυτά, δεν πήρε Νόμπελ.

Το ξέρω, δεν υπάρχουν αντικειμενικές αλήθειες. Καμμία σύγκριση δεν στέκει, ιδίως ανάμεσα σε λογοτεχνικά έργα. Όλα όσα γράφω γιά τον Ερνέστο και τον Ηλία, τα ήξερα από καιρό. Δεν θα έγραφα τίποτα, αν ο Δήμου δεν μίλαγε γιά τις 60 γάτες. Αυτές με ανάγκασαν στην σύγκριση.

Θεατρικό

Σκηνή από πρόσφατο πάρτυ γενεθλίων, στο οποίο βρέθηκα σαν καλεσμένος.

Πρωταγωνιστές.

Εκείνος, 87 χρονών, ξανθός, πρασινομάτης, χήρος.

Εκείνη, 84 χρονών, ξανθιά (φυσική), καστανομάτα, χήρα.

Μόλις έχουν γνωριστεί στο πάρτυ, εδώ και 1/2 ώρα περίπου.

Σκηνή πρώτη.

Ανοίγει η πόρτα και μπαίνει σίφουνας η 19χρονη εγγονή. Ορμάει πάνω στον παππού της, σέρνοντας (κυριολεκτικά) έναν 19χρονο μαντράχαλο από το χέρι.

Θερμή αγκαλιά στον παππού - με ανταπόδωση. Συστάσεις.

"Παππού, να σου συστήσω τον Μάρκο. Το αγόρι μου."

Ανταλλαγές φιλοφρονήσεων, σφιξίματα χεριών.

Η εγγονή και το αγόρι της αποχωρούν.

Σκηνή δεύτερη.

Εκείνος: "Θυμάσαι αγαπητή Ελισσάβετ την δική μας εποχή; Τότε ούτε που μπορούσαμε να διανοηθούμε ότι θα παρουσιάσουμε τον εκλεκτό της καρδιάς μας στους δικούς μας.

Αλλά βέβαια εσύ δεν μπορείς να το θυμάσαι αυτό - είσαι πολύ νεώτερη."

Εκείνη: (χαμήλωμα στο βλέμμα, πετάρισμα οι βλεφαρίδες, σούφρωμα των χειλιών σε σχήμα ενός υποθετικού φιλιού. Ανασήκωμα του κεφαλιού και τίναγμα των μαλλιών προς τα πίσω. Χαμόγελο)

"Μα όχι αγαπητέ Γρηγόρη. Είμαι πολύ μεγαλύτερη στην ηλικία απ' όσο νομίζεις"

Εννοείται ότι ούτε ο ένας ούτε ο άλλος δίνουν δεκάρα γιά το τι κάνει η νέα γενιά με τον εκλεκτό της καρδιάς της.

Εκείνος: (μεταφορά της καρέκλας του κατά 10 εκατοστά προς το μέρος της. Απλωμα του χεριού έτσι ώστε να στηρίζεται - εντελώς φυσικά - στην πλάτη της καρέκλας που κάθεται εκείνη. Γέρσιμο του κορμιού κατά 20 μοίρες προς το μέρος της)

Ε, όχι και νομίζω. Ξέρω τι ηλικία βλέπω σε σένα. Και η ηλικία που βλέπω είναι θαυμάσια.

Εκείνη: (δήθεν κουρασμένα)

Αχ, τι φασαρία που κάνει αυτή η μουσική των παιδιών. Πόνεσαν τ' αυτιά μου. Και πιάστηκα εδώ στην καρέκλα. Τι θα έλεγες γιά έναν μικρό περίπατο έξω;

Φλασμπακ: όταν οι δυό τους ήταν νεολαίοι ξεσήκωναν ολόκληρες γειτονιές με τις μουσικές τους.

Εκείνος: Φυσικά. Πάω να φέρω τα παλτά μας.

(σηκώνεται, φέρνει παλτά, την βοηθάει να φορέσει το δικό της, της κρατάει την πόρτα να βγει έξω).

Εξω είναι θεοσκότεινα, γύρω από το μαγαζί υπάρχει ένα αχανές πάρκιγκ αυτοκινήτων, κάτι θάμνοι και τίποτα άλλο αξιόλογο. Επίσης, πέφτουν μύτες από το κρύο.

Όλα αυτά δεν μοιάζουν να ενοχλούν κανέναν.

Σκηνή τρίτη.

Επιστροφή των δύο πρωταγωνιστών μετά από 20'. Θριαμβευτική είσοδος με γέλια και αναψοκοκκινισμένα μάγουλα (απο το κρύο; ).

Το πρώτο που ζητάνε αφού βγάλουν τα παλτά τους είναι σαμπάνια.

Λογικό. Βρίσκονται άλλωστε σε πάρτυ γενεθλίων.

Αυλαία

* * * *

Το σημερινό θεατρικό - που αποτελεί περιγραφή πραγματικού γεγονότος - αφιερώνεται στις γυναίκες εκείνες που έχουν κοντινά τα 40α τους γενέθλια (στο κοντινό μέλλον ή στο κοντινό παρελθόν - αδιάφορο).

Στις γυναίκες εκείνες που νομίζουν ότι επειδή έγιναν 40 (συνπλην 5) έπαψαν να είναι ελκυστικές.

Στις γυναίκες που νομίζουν ότι έχουν ρυτίδες και χαλάρωση ιστών και γι' αυτό δεν είναι πιά όμορφες (ρυτίδες και χαλάρωση έχουν μεν, αλλά χρειάζεσαι μικροσκόπιο και 2 μεγενθυντικούς φακούς για να τις διαπιστώσεις).

Διεθνής οικονομία

Κάτι δεν μου πήγαινε καλά όλον τον τελευταίο καιρό με την ελληνική κρίση, την φημολογούμενη χρεωκοπία, τα πολυθρύλητα ομόλογα, τα spreads κλπ. Οι - όχι φτωχές - γνώσεις μου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και η - επίσης όχι φτωχή - λογική μου δεν αρκούσαν γιά να απαντήσουν στις ερωτήσεις που έβαζα στον εαυτό μου. Διάβαζα και διαβάζω πολλές αναλύσεις - εγχώριες και ξένες - και οι απορίες μου μεγαλώνουν.
Έτσι αποφάσισα να ανατρέξω σε πρωτογενεις πηγές, όχι αναλύσεις άλλων. Έδωσα μ' αυτόν τον τρόπο μερικές απαντήσεις στις απορίες μου, τις οποίες καταγράφω εδώ. Δεν ισχυρίζομαι ότι έχω καταλάβει πλήρως το πρόβλημα, ούτε ότι έχω λύσεις. Το σημερινό ποστ συμπυκνώνει απλά μερικές πληροφορίες γιά να μπορώ να ανατρέξω σ' αυτές στο μέλλον.

* * * * *
Η πρώτη μου απορία ήταν η ελληνοκεντρικότητα του προβλήματος. Γιατί ειδικά η Ελλάδα; Οι περισσότεροι έλληνες σχολιαστές θεωρούν αυτονόητο ότι οι ξένοι μας μισούν, γι' αυτο κερδοσκοπούν σε βάρος μας. Αυτή η εξήγηση είναι προφανώς γιά τα μπάζα. Υπάρχουν αρκετές άλλες χώρες με παρόμοιο μέγεθος και παρόμοια - αν όχι μεγαλύτερα - οικονομικά προβλήματα. Οι κερδοσκόποι είναι αμοραλιστές. Τους ενδιαφέρει άν θα κερδίσουν 10 η 1000. Τους αφήνει παγερά αδιάφορους αν θα τα κερδίσουν από την Ελλάδα η την Σενεγάλη. Γιατί λοιπόν βρέθηκε η Ελλάδα στο στόχαστρο;

Η απάντηση βρίσκεται στις δυνατότητες χειραγώγησης. Ο κερδοσκόπος διαλέγει χώρα με τα κριτήρια (α) δυσανάλογα πολλά χρέη (β) ανίκανη διακυβέρνηση (γ) χαμηλή παραγωγικότητα (δ) σάπιες υποδομές (γραφειοκρατία, ρουσφέτι, διαφθορά κ.α. ). Μπορεί μερικές άλλες χώρες να έχουν συγκρίσιμα χρέη με την Ελλάδα, αλλά μόνο η Ελλάδα πληρεί _όλα_ τα κριτήρια γιά να μπορούν να την χειραγωγήσουν οι κερδοσκόποι.

* * * * *
Η δεύτερη μου απορία ήταν τα ποσά. Ο τυπικός έλληνας πιστεύει ότι οι κερδοσκόποι θα ανεβάσουν τεχνητά τα spreads στα ομόλογα γιά να πάρουν πολλά λεφτά. Αυτό είναι ελληνοκεντρική βλακεία. Η Ελλάδα χρωστάει 300 δις. ευρώ. Δεν τα δανείζεται όλα μονομιάς, αλλά σε μικρότερα ποσά. Έστω 20 δις κάθε φορά. Ακόμα και αν τα επιτόκια ανέβουν πολύ, το συνολικό κέρδος θα είναι μηδαμινό γιά τους κερδοσκόπους.
Η διαφορά (spread) ανάμεσα στα ελληνικά και στα γερμανικά επιτόκια έφτασε μάξιμουμ 4% τους τελευταίους μήνες και κράτησε 3 μέρες. Με 20 δις. Χ 4% = 800 εκατομμύρια. Δηλαδή ακόμα και στην ιδανικότερη συγκυρία γιά τους κερδοσκόπους, το πολύ πολύ να βγάλουν 800 εκ. Σε μιά αγορά 7 τρισεκατομμυρίων, τα 800 εκατομμύρια (δηλαδή ποσοστό 0,001% ) δεν αξίζουν καν να σηκωθείς απ' το κρεβάτι σου.

Μην ξεχνάμε, ότι τα spreads δεν μπορούν ν' αυξάνονται επ' αόριστον. Το 4% ήταν ένα παροδικό μάξιμουμ, παραπάνω δεν έχει. Δεν είναι δυνατόν να δανείζεις μιά χώρα με αλόγιστα δυσβάσταχτους τόκους. Αν βαρέσει κανόνι, εσύ θα χάσεις τα λεφτά σου.
Μπαιδεγουέη, η φράση ότι οι κερδοσκόποι δανείζουν την Ελλάδα και μετά την σπρώχνουν στην χρεωκοπία, είναι ηλίθια.

Παρ' όλα αυτά, η απορία παραμένει. Οι κερδοσκόποι εναντίον της Ελλάδας είναι υπαρκτοί, δεν είναι αποκύημα φαντασίας. Αλλά αν τα ποσά είναι τόσο μικρά, γιατί το κάνουν;

* * * *
Η τρίτη μου απορία αφορά την στάση των ευρωπαίων εταίρων. Γιατί δεν αφήνουν απλά την Ελλάδα να χρεωκοπήσει; Τι πόνος τους έχει πιάσει; Διαβάζω πολλές αιτιολογήσεις, αλλά καμμία δεν είναι λογική (η ελληνοκεντρικότητα τυφλώνει είπαμε).

Π.χ. μιά αιτιολόγηση λέει ότι αν χρεωκοπήσει η Ελλάδα θα πληγεί το ευρώ. Ανοησίες. Πρώτον το ευρώ είναι ήδη πολύ ψηλά. Ακόμα και αν πέσει η αξία του κατα 30%, θα ωφεληθούν οι ευρωπαίοι στις εξαγωγές. Δεύτερον, σιγά που θα επηρεάσει η Ελλάδα το ευρώ. Η ελληνική οικονομία αποτελεί το 2% της ευρωζώνης. Τα σκαμπανεβάσματα (είτε η χρεωκοπία) της Ελλάδας είναι ένα ανθ-υπο-τσιμπηματάκι γιά το ευρώ. Και σε καμμία περίπτωση δεν δικαιολογεί την πρεμούρα των ευρωπαίων εταίρων μας να μας βοηθήσουν.

Π.χ. μιά άλλη αιτιολόγηση λέει ότι οι βορειοευρωπαίοι θέλουν να κατακτήσουν μερίδιο στις ελληνικές αγορές. Βλακεία. Πρώτον τις ελληνικές αγορές τις έχουν κατακτήσει ήδη. Τι να πάρουν από την Ελλάδα που δεν το έχουν ήδη πάρει; Δεύτερον, θα ήταν ηλίθιοι να ξοδέψουν 30 δις ευρώ γιά να κατακτήσουν μιά αγορά συνολικής αξίας 10 δις. ευρώ.

Μιά τελευταία επωδός - πολύ προσφιλής στους έλληνες - είναι οτι όλες οι αγορές είναι αλληλένδετες, ότι οι έλληνες δεν φταίνε γιά τα ελλείμματα τους (ψευτοδικαιολογία ολκής), ότι το πρόβλημα είναι γενικό, ότι φταίει η Γερμανία που κατέβασε τους μισθούς της (ψέμματα) και ανέβασε την παραγωγικότητα της (γιατί θα έπρεπε να τεμπελιάζουν; ) κ.α.π. Το γενικό συμπέρασμα από όλη αυτήν την ψαλμωδία είναι "δώστε μας κι άλλα ζεστά μετρητά να τα φάμε όπως τα προηγούμενα". Λογικό ότι η ελληνική κοινή γνώμη είναι πολύ δεκτική γι' αυτήν την βλακειούλα, η οποία μυρηκάζεται μανιωδώς στα ελληνικά ΜΜΕ. Αλλά οι υπόλοιποι δεν τρώνε κουτόχορτο.

Παρ' όλα αυτά, θέλουν να μας βοηθήσουν. Γιατί;

* * * * *
Μιά απάντηση ίσως βρίσκεται στα CDS (credit default swaps).

Περιγράφω εδώ συνοπτικά (γιά τα θυμάμαι στο μέλλον), τι είναι ένα CDS.

Έστω ότι η Ελλάδα χρειάζεται λεφτά, όπως όλα τα κράτη. Βγάζει ένα ομόλογο με 5% επιτόκιο. Αυτο σημαίνει ότι εγώ θα δώσω 10.000 στην Ελλάδα και θα πάρω πίσω 10.500 (υποθέτω ότι δανείζω γιά 12 μήνες).
Μεχρι στιγμής έχουμε 2 "παίχτες" στην αγορά. Ο ένας δανείζει και ο άλλος πληρώνει τόκο. ΟΚ.
Αν ο δανειζόμενος (η Ελλάδα) χρεωκοπήσει, τότε ο δανειστής (εγώ) θα χάσει τα λεφτά του. Αλλιώς θα κερδίσει 500 ευρω.

Έστω ότι εγώ φοβάμαι μιά πιθανή χρεωκοπία της Ελλάδας και θέλω να εξασφαλιστώ. Ζητάω από μιά ασφάλεια να μου ασφαλίσει το ρίσκο. Οι ασφάλειες είναι μεγάλες διεθνείς εταιρείες και ασφαλίζουν τον οποιονδήποτε διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν. Νόμιμο. Δίνω λοιπόν στην ασφάλεια 300 ευρώ. Μ' αυτήν την ενέργεια μπαίνει ένας 3ος παίχτης στην αγορά.
Αυτή η "ασφάλιση" είναι το λεγόμενο CDS.

Αν η Ελλάδα πάει καλά, θα δώσει 10.500, όπως είχε συμφωνηθεί. Εγώ θα έχω δώσει 10.000 και θα πάρω 10.500. Θα έχω κερδίσει μόνο 200 ευρώ, γιατί τα 300 τα έδωσα στην ασφάλεια. Ο κερδισμένος της ιστορίας θα είναι η ασφάλεια, που πήρε λεφτά χωρίς να κάνει τίποτα. Εδώ να σημειώσουμε, ότι οι περισσότερες ασφάλειες είναι αμερικάνικες και γερμανικές / γαλλικές. Έχει σημασία συτό.

Αν η Ελλάδα χρεωκοπήσει, εγώ θα πάρω πάλι 10.500 ευρω. Αλλά αυτήν την φορά θα τα δώσει η ασφάλεια, όχι η χρεωκοπημένη Ελλάδα. Εγώ είμαι ΟΚ, πήρα το κεφάλαιο μου συν 500 ευρώ τόκους, μείον 300 ευρώ ασφάλιστρα. Η Ελλάδα είναι έτσι κι αλλιώς χρεωκοπημένη, άρα φεύγει από την εξίσωση. Ο μεγάλος χαμένος θα είναι η (γερμανική είπαμε) ασφαλιστική εταιρεία, που πήρε 300 ευρώ ασφάλιστρα και πρέπει να πληρώσει 10.500.

Εδώ αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε, γιατί όλες οι ευρωπαικές κυβερνήσεις τρέχουν να σώσουν την Ελλάδα. Αν η Ελλάδα χρεωκοπήσει, θα καταρρεύσουν κάμποσες ευρωπαικές + αμερικάνικες τράπεζες (που είναι συνέταιροι των ασφαλειών).

Δεν παίζουν λοιπόν (άμεσο) ρόλο τα ελείμματα. Ούτε υπάρχει κάποιο ειδικό μίσος / αγάπη γιά την Ελλάδα. Κανένας δεν νοιάζεται γιά μας.
Τα ποσά που διακινεί η Ελλάδα (το χρέος, τα spreads κλπ. ) είναι μηδαμινά.
Η Ελλάδα είναι ο καρπαζοεισπράκτορας που εξ' αιτίας του διεφθαρμένου κράτους και των σάπιων υποδομών αποτελεί το καταλληλότερο πιόνι στην σκακιέρα τους.

Στο παιχνίδι ΔΕΝ συμμετέχει η Ελλάδα. Απλά κάποιοι τύποι έχουν στοιχηματίσει τεράστια ποσά στο ότι η Ελλάδα θα χρεωκοπήσει και κάποιο άλλοι τύποι (οι γερμανικές ασφάλειες) φοβούνται μήπως χάσουν το στοίχημα.

* * * * *
Το σενάριο θα ήταν ήδη αρκετά δυσάρεστο, αν έμενε εδώ. Αλλά γίνεται χειρότερο - υπάρχει και συνέχεια.
Στο παιχνίδι μπαίνει και 4ος παίχτης. Αυτός δρα σαν εμένα και εμφανίζεται αρχικά σαν δανειστής της Ελλάδας. Είπαμε, εγώ έδωσα 10.000 και θα πάρω 10.500 - με η χωρίς ασφάλεια. Αυτός ΔΕΝ δίνει λεφτά στην Ελλάδα, αλλά ΠΑΡ' ΟΛΑ ΑΥΤΑ ασφαλίζεται γιά μιά πιθανή χρεωκοπία. Το καταραμένο το credit default swap το επιτρέπει αυτό, νομιμότατα.

Εμένα σαν τίμιο δανειστή δεν με νοιάζει η Ελλάδα. Είτε χρεωκοπήσει είτε όχι, έγω θα πάρω τα 10.500 και θα δώσω 300 στην ασφάλεια. Δεν έχω να περιμένω τίποτα άλλο.
Αλλά ο 4ος (ο άτιμος δανειστής) έχει σαν αποκλειστικό σκοπό να ωθήσει την Ελλάδα στον γκρεμό.

Αν η Ελλάδα επιζήσει, ο κερδοσκόπος θα έχει χάσει τα 300 που έδωσε στην ασφάλεια. Δεν θα πάρει τίποτα. Η ασφάλεια ασφαλίζει με το CDS το ρίσκο χρεωκοπίας είπαμε. Νιξ χρεωκοπία, νιξ πληρωμή - και ο κερδοσκόπος έδωσε ασφάλιστρα και έχασε.
Αν η Ελλάδα χρεωκοπήσει, ο κερδοσκόπος θα πάρει 10.500 ευρώ (από την ασφάλεια), έχοντας επενδύσει μόνο 300. Ένα κολοσσιαίο περιθώριο κέρδους.

* * * * *
Οτιδήποτε "περιέχει" περιθώριο κέρδους είναι ανταλλάξιμο στα χρηματιστήρια. Ο κερδοσκόπος δεν χρειάζεται καν να περιμένει το αποτέλεσμα του στοιχήματος - αν δηλαδή η χώρα χρεωκοπήσει η όχι. Κρατάει στα χέρια του το CDS και με κάθε αρνητική είδηση γιά την Ελλάδα μπορεί να το πουλήσει στην αγορά.
Το χρηματιστήριο έτσι κι αλλιώς πουλάει μέλλον. Η τιμή οποιουδήποτε "χαρτιού" εξαρτάται από το τι πιστεύει ο αγοραστής / πωλητής γιά το μέλλον.
Το CDS είναι ένας παρανοικός πολλαπλασιαστής χρημάτων (που ακούστηκε να δίνεις 300 και σε έναν χρόνο να παίρνεις 10.500; ). Αν ακουστεί η παραμικρή είδηση υπέρ / κατά της Ελλάδας, αυτό μεταφράζεται σε υπερβολικά πολλαπλασιασμένες τιμές γιά τα CDS. Είτε προς τα πάνω, είτε προς τα κάτω, οι κερδοσκόποι τα τσέπωσαν.

Αυτή η 4η κατηγορία (όσοι ασχολούνται με αγοραπωλησίες CDS) είναι εκείνοι που πραγματικά θέλουν να χρεωκοπήσει η Ελλάδα. Στην αντίπερα όχθη (γερμανογαλλικές) ασφάλειες, μεγάλες τράπεζες και (ευρωπαικές) κυβερνήσεις, προσπαθούν να μην χάσουν το στοίχημα. Αν χάσουν, θα χρεωκοπήσουν οι ίδιοι.

* * * * *
Πρόταση γιά την διεθνή κοινότητα (την συνυπογράφουν οι μεγαλύτεροι οικονομολόγοι): καταργήστε έδω και τώρα τα CDS. Ιδίως εκείνα που δεν συνοδεύονται από αγορά ομόλογων. Ο τίμιος δανειστής - είτε με είτε χωρίς ασφάλιση - δεν έχει λόγους να σπρώξει μιά χώρα στην χρεωκοπία.

Πρόταση γιά την Ελλάδα (συνυπογράφεται μόνο από μένα): εξυγίανση του δημόσιου τομέα, νέες υποδομές, αυξημένη παραγωγικότητα, δουλειά, δουλειά, δουλειά, δουλεία. Και Φαντασία. Αυτά θα κάνουν την χώρα ακατάλληλη γιά κερδοσκοπίες.

* * * *
Υ.Γ. Τα CDS είναι υπέυθυνα και γιά την παγκόσμια οικονομική κρίση. Αντί για την χρεωκοπία της Ελλάδας, οι κερδοσκόποι τζογάριζαν στο αν θα χρεωκοπήσουν οι ιδιοκτήτες αμερικάνικων ακινήτων. Το 1998 είχαν βρεί έναν αφερέγγυο καρπαζοεισπράκτορα, τις φτωχές αμερικάνικες οικογένειες που είχαν πάρει δάνειο γιά να χτίσουν σπίτι. Το 2010 βρήκαν τον επόμενο αφερέγγυο καρπαζοεισπράκτορα - την Ελλάδα.

Υψηλή Πολιτική

Έχω στο μυαλό μου μιά επαγωγή. Ότι καπιταλισμός => δημοκρατία => ευημερία.
Το ξέρω ότι είναι λάθος, είμαι σίγουρος γι' αυτό. Αλλά σαν μαθηματικός δεν μου αρκεί να ξέρω. Πρέπει να ξέρω και το γιατί. Με απασχολεί ο συσχετισμός μεταξύ του καπιταλισμού και της (κοινοβουλευτικής) δημοκρατίας από την μιά - και το ερώτημα κατά πόσο αυτή η σχέση παράγει ευημερία από την άλλη.

Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι ο σημερινός καπιταλισμός έχει πάψει προ πολλού να έχει σχέση με αυτό που περιγράφει ο Μαρξ. Υπάρχουν μεν ακόμα οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής και οι προλετάριοι που παράγουν υπεραξία, αλλά αυτοί οι δύο παράγοντες του καπιταλισμού έχουν βαθιά θαφτεί από δεκάδες άλλους. Σήμερα ο κάθε 19χρονος μπορεί να πάρει ένα PC και να ιδρύσει την Google. Ο τριτογενής τομέας έχει ξεπεράσει προ πολλού την καπιταλιστική βιομηχανική παραγωγή.

Γεννησε η δημοκρατία τον καπιταλισμό; Ισως. Δεν ξέρω. Όλα δείχνουν προς τα εκεί. Ο καπιταλισμός μεταφυτεύτηκε - βίαια - και σε πολλές δικτατορίες, αλλά παντού όπου παρουσιάστηκε σαν νορμάλ εξέλιξη είχε την δημοκρατία σαν υπόβαθρο.

Συνεπάγεται η δημοκρατία από τον καπιταλισμό; Πιστεύω πως όχι. Π.χ. στην πρωην Σοβ. Ένωση υπήρχε καπιταλισμός. Υπήρχε ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και υπήρχε υπεραξία. Τώρα το αν η υπεραξία πήγαινε σε "λάθος" προορισμούς είναι άλλο καπέλο. Ο πρώην σοβιετικός καπιταλισμός δεν γεννησε δημοκρατία. Ούτε ο σημερινός ρωσικός καπιταλισμός το καταφέρνει. Η σημερινή ρωσική "δημοκρατία" πρέπει να γράφεται με πολλά εισαγωγικά.

Συνεπάγεται ο καπιταλισμός από την δημοκρατία; Πιστεύω πως ναι. Η δημοκρατία φέρνει αναγκαστικά την ελεύθερη αγορά. Η ελεύθερη αγορά δεν είναι αναγκαστικά καπιταλιστική, αλλά - με τα σημερινά δεδομένα - πολύ κοντά στον καπιταλισμό.
Αυτή η σκέψη με φέρνει στο προσωπικό μου πολιτικό ιδεώδες. Μιάς δημοκρατίας με ελεύθερη αγορά αλλά χωρίς καπιταλισμό - που τον θεωρώ ξεπερασμένο. Αυτό έχει σχέση με την ευημερία και θα το αναλύσω παρακάτω.

Πριν προχωρήσω στην σχέση καπιταλισμού / δημοκρατίας με την ευημερία, πρέπει να δώσω μερικούς ορισμούς. Είπα ήδη ότι ο καπιταλισμός σήμερα δεν είναι αυτό που έχει περιγράψει ο Μαρξ. Τι είναι όμως (κοινοβουλευτική) δημοκρατία;
Βλέπω ότι η δημοκρατία των ΗΠΑ είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη της Γαλλίας, και εκείνη με την σειρά της εντελώς διαφορετική από εκέινη της Γερμανίας, της Σουηδίας, της Αγγλίας κ.ο.κ.
Η δημοκρατία είναι μιά γενική ιδέα περί συνέλευσης / λαικής κυριαρχίας, που έχει σαν ιδέα τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Το πως εφαρμόζεται πρακτικά αυτή η γενική ιδέα είναι μιά πολύ ιδιαίτερη υπόθεση γιά κάθε λαό.

Η δημοκρατία ήρθε σε μερικούς λαούς με εξέγερση. Εδραιώθηκε με αίμα. Παραδείγματα οι ΗΠΑ, η Αγγλία, η Γαλλία, η Σουηδία, η Ιταλία, η Ελβετία. Σε άλλους λαούς μεταφυτεύτηκε από σπόντα. Παράδειγμα η Ελλάδα. Το 1821 έγινε μιά εθνική εξέγερση και οι μεγάλες δυνάμεις που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα μετά, έφεραν την δημοκρατία σαν εισαγόμενο φρούτο.
Ο Κολοκοτρώνης και ο Ανδρούτσος έχυσαν το αίμα τους γιά να διώξουν τους τούρκους (εθνική εξέγερση). Δεν το έχυσαν γιά να ιδρύσουν κοινοβούλιο.
Έχουμε τέλος την κοινοβουλευτική δημοκρατία να επιβάλλεται με το ζόρι σε μερικές χώρες. Παράδειγμα η Γερμανία. Μετά τον πόλεμο, οι 4 κατακτητές (ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία στην δυτική και Ρωσία στην ανατολική) επέβαλλαν το πολίτευμα που γουστάριζαν.

Η διαφορετική επικράτηση της δημοκρατίας σε κάθε χώρα εξηγεί και την διαφορετική αντιμετώπιση από κάθε λαό. Μπορεί οι αμερικάνοι να έχουν χιλιάδες στραβά, αλλά άμα τους θίξεις την δημοκρατία θα σου κόψουν το λαρύγγι. Το ίδιο και οι γάλλοι.
Αντίθετα οι έλληνες δεν πολυνοιάζονται γιά την δημοκρατία. Γι' αυτούς είναι εισαγόμενο φρούτο είπαμε. Ρουσφέτι, φοροδιαφυγή, πολιτικό κόστος, πελατειακές σχέσεις, διασπάθιση του δημόσιου χρήματος είναι ενέργειες που σαν κοινό παρονομαστή έχουν την υπονόμευση της δημοκρατίας. Στην Ελλάδα όποιος ρουσφετολογεί θεωρείται καπάτσος και μάγκας. Στις ΗΠΑ υπάρχει ρουσφέτι μεν, αλλά όποιος ρουσφετολογεί θεωρείται απατεώνας.
Αυτή είναι μιά ΠΟΛΥ βασική διαφορά, που βασίζεται στην διαφορετική αξιολόγηση που δίνουν στην δημοκρατία τους οι δύο λαοί.

Η Γερμανία είναι μια ειδική περίπτωση, που βάζει και τον τρίτο παράγοντα αυτού του ποστ (την ευημερία) στην εξίσωση.
Κανονικά η Γερμανία θα έπρεπε να είναι σαν την Ελλάδα. Την δημοκρατία της την φόρεσαν καπέλο, δεν την ζήτησε ο λαός. Κανονικά θα έπρεπε οι γερμανοί να καταστρατηγούν την δημοκρατία τους με χιλιάδες ρουσφέτια και ατιμίες κάθε μέρα. Δεν το κάνουν, γιατί έχουν συνδέσει στο μυαλό τους την δημοκρατία με την ευημερία. Μπορεί να είναι αντικειμενικά λάθος, αλλά γιά τον τυπικό γερμανό - καλώς η κακώς - η δημοκρατία και η ευημερία πάνε μαζί.
Αν πεις σε γερμανό οτι έβαλες το παιδί σου με μέσον στο δημόσιο, θα σε σκοτώσει διά λιθοβολισμού. Όχι γιατί είναι πιό έξυπνος / ηθικός από τον τυπικό έλληνα. Αλλά γιατί νιώθει ότι του απειλείς την προσωπική του ευημερία.

Μικρή παρένθεση και απόδειξη των σκέψεων μου: τα τελευταία χρόνια που η γερμανική ευημερία μειώνεται δραματικά, η αξιοπιστία της δημοκρατίας φθίνει δραματικά. Όσο μειώνονται τα εισοδήματα, τόσο περισσότεροι γερμανοί θέλουν να μειώσουν την δημοκρατία τους και να επιστρέψουν σε ένα αυταρχικό υπερ-κράτος. Οι γάλλοι έχουν πιό μειωμένα εισοδήματα από τους γερμανούς αλλά κανένας γάλλος δεν κάνει συμβιβασμούς με την δημοκρατία του.

Ξαναγυρίζω στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα η δημοκρατία δεν έχει ισχυρά ερείσματα, δεν την επέλεξε ο λαός όπως στην Ελβετία. Ήρθε ξενόφερτη. Επίσης, στην Ελλάδα η δημοκρατία δεν συνδυάζεται με την ευημερία. Κανένας έλληνας δεν πιστεύει ότι στην προσωπική του ζωή τα πάει καλά επειδή λειτουργεί το κράτος και οι θεσμοί. Κανένας έλληνας δεν συνδέει την οικονομική του άνεση με την καλή λειτουργία των κρατικών μηχανισμών (κάτι που κάνουν κατά κόρον οι γερμανοί).

Πιστεύω ότι η Ελλάδα είναι μιά χαμένη υπόθεση. Δυστυχώς, δεν υπάρχει ελπίδα γι' αυτήν την χώρα. Μιά χρεωκοπία θα ήταν μιά λύση. Ίσως ταρακουνούσε τα νερά. Ίσως μιά χρεωκοπία ανάγκαζε τους έλληνες να αναρωτηθούν τι πολίτευμα έχουν και τι πολίτευμα θέλουν. Αν οι έλληνες αποφάσιζαν υπέρ της δημοκρατίας σε συνθήκες επανάστασης, θα την σέβονταν περισσότερο μετά. Δυστυχώς, οι γερμανοί δεν θα αφήσουν την Ελλάδα να χρεωκοπήσει. Δεν τους συμφέρει.

* * *
Σαν επίλογο, αφήνω τις σημερινές συνθήκες. Σκέφτομαι γύρω από το μελλοντικό ιδεατό πολίτευμα.

Το καπιταλισμό τον θεωρώ ξεπερασμένο και νεκρό. Δεν λυπάμαι καθόλου γιά τον θάνατο του. Θα ήθελα να πετάξουμε όσο γίνεται πιό γρήγορα τα υπολείμματα του - ιδίως το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το οποίο θεωρώ σαν απομεινάρι του καπιταλισμού και σαν σημαντικό φρένο γιά την θετική εξέλιξη μας. Το μέλλον βρίσκεται στην ελεύθερη αγορά, με τις μικρές και ευέλικτες οικονομικές μονάδες. Φτάνει πιά η μαζικοποίηση των πάντων και οι οικονομίες κλίμακας (θέλω ξεχωριστό ποστ γιά να το αναλύσω αυτό).

Την δημοκρατία την θέλω πιό ανανεωμένη, πιό μοντέρνα. Με λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερους ελέγχους, περισσότερη διαφάνεια. Η Ευρωπαική Ένωση είναι μιά θαυμάσια ιδέα, αλλά η υλοποίηση της είναι ένας εφιάλτης. Η μελλοντική Δημοκρατία της Ευρώπης δεν επιτρέπεται να έχει σχέση με το σημερινό έκτρωμα των Βρυξελλών. Η ευρωπαική διοίκηση σήμερα είναι ένας υπερδιογκωμένος γραφειοκρατικός, διεφθαρμένος, αδιαφανής και αντιπαραγωγικός ελέφαντας.
Αν συνεχίσει αυτό, δικαίως οι λαοί της ευρώπης θα απαξιώσουν την ευρωπαική δημοκρατία.

Τέλος έχω μιά καινούργια αντίληψη γιά την ευημερία. Ευημερία δεν είναι μόνο το εμπορικό ισοζύγιο, ούτε οι ρυθμοι "ανάπτυξης" όπως τους εννοούν οι οικονομολόγοι σήμερα. Είναι τεχνικά αδύνατον να έχουμε παγκόσμιο εμπόριο και όλοι οι λαοί να έχουν θετικό εμπορικό ισοζύγιο. Πρέπει η ευημερία να οριστεί αλλιώς. Και σίγουρα ο ορισμός της ευημερίας πρέπει να περιλαμβάνει και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Ψιλο-διευκρίνηση γιά ολο το παραπάνω κείμενο: μιλάω γιά την συνολική ευημερία ενός λαού που εξαρτάται από το πολίτευμα και τα οικονομικά μεγέθη. Δεν μιλάω γιά την προσωπική ευημερία που εξαρτάται από το αν η αγαπημένη μου μου χαμογελάει η όχι.

Oel ngati kameie

Δεν είμαι μίζερος με την Τέχνη. Πάντα αφήνω ένα έργο τέχνης να επιδράσει πάνω μου. Αν και πολλές φορές μπορώ να μαντέψω τον δολοφόνο σε ένα θρίλερ από την αρχή, διαβάζω με αγωνία μέχρι την τελευταία σελίδα. Είτε πρόκειται γιά βιβλίο, είτε γιά τραγούδι, είτε γιά φιλμ στο σινεμά - αν είναι καλό, θα αφεθώ στα αισθήματα που μου δημιουργεί. Χωρίς κριτικές, χωρίς αναλύσεις, χωρίς συνοδευτικές πληροφορίες.
Πιστεύω ότι η Τέχνη είναι (συν)αίσθημα. Αν το έργο τέχνης δεν μπορεί να σου δημιουργήσει αισθήματα - στην ιδανική περίπτωση εκείνα τα αισθήματα που επεδίωξε ο δημιουργός του - καμμία ανάλυση, καμμία κριτική και καμμία περιγραφή δεν έχει νόημα.

Γι' αυτό και δεν θέλω να περιγράψω, ούτε να γράψω κριτική γιά το Άβαταρ. Την πολυσυζητημένη ταινία. Την είδα χθες, στην τρισδιάστατη έκδοση. Άφησα το έργο να με παρασύρει σε έναν φανταστικό κόσμο, ταυτίστηκα με τον ήρωα (υποθέτω ότι αν ήμουν γυναίκα θα ταυτιζόμουν με την ηρωίδα), δάκρυσα όταν είδα τους καλούς να σκοτώνονται και αγαλίασα όταν είδα τους κακούς να χάνουν. Συμπληρωματικά, ρίγησα από συγκίνηση όταν είδα τους δράκους - με τους οποίους έχω ιδιαίτερες σχέσεις συμπάθειας ;-) Ιδίως τον Toruk. Μόλις είδα τον Toruk, άφησα τον πρωταγωνιστή και αυτόματα ταυτίστηκα με τον Δράκο.
Οι εικόνες ήταν τόσο έντονες, που με συνόδευαν αρκετές ώρες αφού είχα αφήσει την αίθουσα.

Βλέποντας το έργο από μιά χρονική απόσταση 24 ωρών, ανακαλύπτω αρκετά σημεία που δεν μου αρέσουν, αρκετά τρυκ, αρκετά χολυγουντιανά κολπάκια. Γιά παράδειγμα, οι καλοί του έργου έχουν υπερβολικά ανθρωποειδή μορφή γιά aliens που υποτίθεται ότι είναι. Αυτό είναι κόλπο γιά να ταυτίζεται ευκολότερα ο θεατής μαζί τους. Αλλά στο κάτω - κάτω, γιατί όχι; Και ποιός δεν θα ήθελε γιά ταίρι του μιά ψηλόλιγνη πολεμίστρια; Μιά γκρίζα γάτα με πράσινα μάτια;

Δεν θέλω λοιπόν να κρτικάρω το Άβαταρ. Ούτε καν τα σημεία εκείνα που δεν μου άρεσαν. Θέλω να κριτικάρω τους ανθρώπους, τους θεατές. Όλους εκείνους που ανέδειξαν αυτό ειδικά το έργο σε μεγα-επιτυχία. Κριτική σε μιά προσπάθεια να καταλάβω τους ανθρώπους - αν και οι άνθρωποι σπάνια καταλαβαίνουν εμένα. Γιατί συγκινούνται τόσοι άνθρωποι από αυτό ειδικά το έργο;

Έχουμε αρχικά μιά ιστορία αγάπης. Απαραίτητο συστατικό στην συνταγή μεν, όχι όμως καθοριστικό. Από ιστορίες αγάπης είναι γεμάτη η Τέχνη. Από τον Όμηρο μέχρι σήμερα, από τους Αζτέκους μέχρι τους Γιαπωνέζους, το 95% των τραγουδιών, βιβλίων, ποιημάτων και εικόνων που έχει παράγει η ανθρωπότητα, περιγράφουν μιά ιστορία αγάπης. Άρα δεν είναι αυτός ο λόγος γιά την επιτυχία του Άβαταρ.

Μετά έχουμε μιά ιστορία "προδοσίας". Κάποιος που φυσιολογικά ανήκει στο στρατόπεδο των κακών και στην πορεία αλλάζει στρατόπεδο και μετατρέπεται σε καλό. Ο σκηνοθέτης φάινεται να ενδιαφέρεται γιά αυτό το μοτίβο, μιάς και το επαναλαμβάνει σε άλλες ταινίες του (Χορεύοντας με τους λύκους π.χ. ). Βρίσκω συναρπαστική τόσο την ιδέα όσο και την υλοποίηση - ωστόσο δεν την θεωρώ κατάλληλη να συγκινήσει μαζικά τόσους θεατές. Πρόκειται γιά μιά ολίγον ελιτίστικη θεώρηση του κόσμου.

Δύο στοιχεία φαίνεται να είναι καθοριστικά γιά την μαζική επιτυχία του 'Αβαταρ. Ο φανταστικός κόσμος της Πανδώρας με τα "παράξενα" ζώα και φυτά και η φιλοσοφική σκοπιά της ζωής με την παλία θρησκευτική δοξασία της Πανγαίας (όλοι οι οργανισμοί είναι μέρος ένος μεγάλου συνόλου). Το έργο παρουσιάζει με αριστουργηματικό τρόπο και τα δύο αυτά στοιχεία. Αλλά αν η επιτυχία του έργου βασίζεται ειδικά σε αυτά τα δύο στοιχεία - όπως όλα δείχνουν - τότε αντιπαθώ τους ανθρώπους.

Ο φανταστικός κόσμος της Πανδώρας είναι ελάχιστα φανταστικός. Ρεαλιστικός είναι - με εξαίρεση τα αιωρούμενα βουνά. Σχεδόν όλα τα ζώα και τα φυτά που φαίνονται στο έργο, υπάρχουν. Εδω, στον πλανήτη Γη, φάτσα - κάρτα, μπροστά μας. Ο καλλιτέχνης έχει (πολύ όμορφα και δημιουργικά) επέμβει σε *υπάρχοντες* οργανισμούς, αλλάζοντας και συνδυάζοντας μικρολεπτομέρειες.
Είναι η βλακεία, η αλαζονία και η τερατώδης άγνοια της ανθρώπινης ράτσας που θαυμάζει έναν κόσμο θεωρώντας τον φανταστικό, ενώ δεν είναι.

Ο κόσμος της Θάλασσας είναι μπροστά στα μάτια μας. Πραγματικός, υπαρκτός. Τα χορτοφάγα ζώα με το πλακουτσωτό κεφάλι στο Άβαταρ δεν είναι τίποτα άλλο από σφυροκέφαλοι καρχαρίες. Τα μικρά, γλυκούλικα ιπτάμενα φυτά με τα πολλά ποδαράκια δεν είναι παρά μέδουσες. Οι μικροί δράκοι δεν είναι παρά σαλάχια με κεφάλι σαύρας. Μόνο ο Toruk είναι πραγματικός δράκος - αλλά και αυτός είναι μίγμα από βαράνο και δεινόσαυρο.
Θα μπορούσα να συνεχίσω με πολλά ακόμα παραδείγματα. Αλλά αναρωτιέμαι αν με καταλαβαίνει κανείς. Ίως και να μιλάω στην γλώσσα Na’vi, δεν ξέρω. Μα καλα, ΚΑΝΕΙΣ δεν έχει δει σαλάχι;

Ούτε καν η αλλαγή περιβάλλοντος είναι πρωτότυπη. Το να βάλεις θαλάσσια ζώα να πετάνε στον αέρα δεν απαιτεί φαντασία. Αρκεί να δεις έναν πιγκουίνο να κολυμπάει γιά να καταλάβεις αμέσως ότι πρόκειται γιά πέταγμα - όπως των πουλιών (σημείωση: πρέπει να είσαι κάτω από τον πιγκουίνο όταν κολυμπάει γιά να το αναγνωρίσεις αυτό ;-) ).

Δεν κριτικάρω τους δημιουργούς του 'Αβαταρ. Οι δημιουργοί είναι μεγάλοι καλλιτέχνες, το έργο είναι αριστουργηματικό. Κριτικάρω όμως το κοινό που ενθουσιάζεται στην εικόνα μιάς μέδουσας και ενός σφυροκέφαλου, νομίζοντας ότι πρόκειται γιά φανταστικά ζώα.
Φταίω εγώ που είμαι μισάνθρωπος ή η ανθρωπότητα που δεν ξέρει την τύφλα της;

Το επόμενο "ατού" γιά την επιτυχία του Άβαταρ είναι η θεωρία της Πανγαίας. Όλοι είναι ενωμένοι με όλους, είμαστε κύτταρα ενός μεγάλου οργανισμού. Η λέξη άβαταρ σημαίνει την ενσάρκωση μιάς από τις ινδουιστικές θεότητες, σε αναλογία με την χριστιανική ενσάρκωση του θεού. Δεν έχω πρόβλημα όταν παρουσιάζεται αυτή η θρησκευτική (ινδουιστική γιά την ακρίβεια) θεωρία της Πανγαίας σε μιά χολυγουντιανή παραγωγή. Έχω όμως πρόβλημα με όλους όσους ξεκινάνε από την χολυγουντιανή παραγωγή γιά να καταλήξουν στους Κρίσνα, τους Ράμα και την λοιπή παραφιλολογία της θρησκοληψίας.

Η Πανγαία είναι έτσι κι αλλιώς ύβρις. Δείχνει την αλαζονία και την αμάθεια της ανθρώπινης ράτσας. Το ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να συλλάβει ούτε καν την απόσταση των 6300 χιλομέτρων, που αποτελούν την ακτίνα της Γης. Το ανθρώπινο μυαλό (θέλει να) αγνοεί ότι σε κάθε κουταλιά χώμα ζουν μερικές χιλιάδες ζώα, σε κάθε σταγόνα νερού επίσης. Πως θέλεις να συνδεθείς με όλα αυτά ρε μεγάλε; Το μυαλό που κουβαλάς επαρκεί γιά να συνδεθείς βία με τα γλαστράκια στο μπαλκόνι σου. Και γιά μερικούς εκπρόσωπους του είδους homo sapiens αμφιβάλλω ακόμα και γι' αυτό.

Αλλά ας ξεχάσω τους υπόλοιπους οργανισμούς. Ας αφήσουμε τα περισσότερα ζώα και τα φυτά έξω από την Πανγαία και ας μετρήσουμε μόνο τα θηλαστικά. Για παράδειγμα τον σκύλο. Ένα ζώο με το οποίο ο homo sapiens συμβιώνει εδώ και 30000 χρόνια. Μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια, κανονικά θα έπρεπε να μπορούμε όχι απλά να επικοινωνούμε αλλά και να παίζουμε τάβλι με τους σκύλους μας (ο δικός μου ξέρει τουλάχιστον να ρίχνει τα ζάρια).
Και αντί να επικοινωνούμε με ένα τόσο "απλό" ζώο, με ένα ζώο που υποτίθεται ότι το ξέρουμε εδώ και 30000 χρόνια, οι ελληνικοί δρόμοι είναι γεμάτοι από ξεκοιλιασμένα και δηλητηριασμένα αδέσποτα.

Φτου σου ανθρωπότητα, που μου θέλεις και Πανγαία. Εδω δεν είσαι ικανή να προστατέψεις έναν σκύλο και θέλεις να επικοινωνήσεις με Δράκους; Που πας ρε Καραμήτρο;

Μέσα στην αίθουσα του σινεμά βλέπουμε το hometree των Na'vi να πέφτει χτυπημένο από τις ρουκέτες των κακών και βάζουμε τα κλάμματα. Θέλουμε να στρίψουμε το λαρύγγι στους κακούς που κατέστρεψαν το δεντράκι. Και μόλις βγούμε από την αίθουσα του σινεμά βλέπουμε τα καμμένα της Πάρνηθας, την καμμένη Πελοπόννησο με χιλιάδες καμμένα δέντρα και τα γράφουμε στα @@ μας. Όχι μόνο τα γράφουμε στα @@ μας αλλά επιτρέπουμε (με υπουργικό διάταγμα) στους κυνηγούς να τα πατήσουν ώστε να εξοντώσουν όσα ζώα γλύτωσαν την φωτιά.

Μέσα στην αίθουσα εκστασιαζόμαστε στην ιδέα της Πανγαίας, έξω από την αίθουσα χτίζουμε βίλες στα καμμένα. Εγώ φταίω που είμαι μισάνθρωπος;

Να γιατί προτιμώ τον Terminator (από τον ίδιο σκηνοθέτη μπαιδεγουέη). Ψηλός, μουσκουλώδης, κακός, με ένα τεράστιο όπλο εξοντώνει όσους βρεθούν στο διάβα του. Απλά πράγματα. Ξεκάθαρα. Ο κόσμος στην οθόνη είναι ίδιος με τον κόσμο έξω από την οθόνη.
Επαναλαμβάνω ότι δεν έχω καμμία αντίρρηση να μας παρουσιάζει ο σκηνοθέτης έναν φανταστικό κόσμο, γεμάτον με καλούς. Έχω όμως πρόβλημα όταν εκατομμύρια άτομα ενθουσιάζονται με την καλοσύνη εντός του σινεμά γιά να κόψουν στο επόμενο δευτερόλεπτο, έξω από το σινεμά ο ένας το λαρύγγι του άλλου.

Υ.Γ. Αφήνω την ανθρωπότητα στην ησυχία της (αν με άφηνε και εκείνη στην δικη μου, θα περνάγαμε αμφότεροι και οι δύο τέλεια) και μένω στα αισθήματα που μου δημιούργησε η ταινία. Έτσι κι αλλιώς τα αισθήματα είναι εκείνα που μένουν. Πιό πολύ απ' όλα μου κόλλησε η φράση που χρησιμοποιούν οι Na’vi όταν συναντιώνται.

Σε Βλέπω. Με το Β κεφαλαίο. Γιά να σημαίνει "βλέπω τον κόσμο μέσα από σένα".

Νησιά (updated)

Νησί του Πάσχα. 27° 9' νότια, 109° 25' δυτικά.
3700 χιλιόμετρα από την Χιλή και 4200 χιλιόμετρα από την Χαβάη.
Οι κάτοικοι - οι Rapa Nui - ονομάζουν την πατρίδα τους Te Pito Te Henua. Ο ομφαλός της Γης. Αποδεικνύοντας γιά μιά ακόμα φορά, ότι σε μιά σφαίρα το κάθε σημείο μπορεί να είναι το κέντρο του Κόσμου.

* * * *
Floreana. 1° 18' νότια, 90° 26' δυτικά.
1050 χιλιόμετρα από το Equador.
Η Dore Strauch, δασκάλα και ο Friedrich Ritter, οδοντογιατρός εγκαταλείπουν τους αντίστοιχους συζύγους τους και την πατρίδα τους, το Βερολίνο. Ο πολιτισμός δεν έχει να τους δώσει πιά τίποτα και αποφασίζουν να ζήσουν ερωτευμένοι γιά την υπόλοιπη ζωή τους στην Floreana. Όλα αυτά μπορεί να φαντάζουν σημερινά αλλά έγιναν το 1929, όταν η Floreana ήταν ακόμα ακατοίκητη. Στους πρόποδες του ηφαίστειου χτίζουν την καλύβα τους, καλλιεργούν λίγα στρέμματα γης και ζουν ευτυχισμένοι. Γυμνοί. Ρούχα φορούσαν μόνο αν ερχόταν κάποιος επισκέπτης στο νησί τους.
Η ευτυχία κρατάει 3 χρόνια, μέχρι να έρθει η Eloise Wagner de Bousquet στο νησί. Αυτοανακυρηγμένη βαρώνη, κουβαλάει μαζί της τσιμέντο, αγελάδες, γαιδάρους και 2 εραστές. Επιχειρηματίας. Θέλει να χτίσει deluxe ξενοδοχείο στην Floreana. Το ξενοδοχείο Hacienda Paradiso δεν χτίστηκε ποτέ. Γιά όσους παραλληλίζουν με το σήμερα, υπενθυμίζω ότι αυτά έγιναν το 1932.
Η "βαρώνη" βασανίζει τα ζώα και τους εραστές της, φέρνει εργάτες που τους εξοντώνει στην δουλειά, θέλει να διώξει την Dore και τον Friedrich από την Floreana. Τυραννάει όλα τα πλάσματα του νησιού με μαστίγιο και ρεβόλβερ.

Γιά δύο χρόνια. Το 1934 η "βαρώνη" εξαφανίζεται μυστηριωδώς χωρίς ν' αφήσει κανένα ίχνος. Μαζί και ο ένας των εραστών. Ο σκελετός του 2ου εραστή βρέθηκε χρόνια αργότερα ξασπρισμένος σε κάποια παραλία. Ο Friedrich πεθαίνει λίγο μετά την εξαφάνιση της "βαρώνης" από γάγγραινα. Συνηθισμένη επιπλοκή εκείνα τα χρόνια, αν τραυματιζόσουν. Η Dore, έχοντας χάσει τον αγαπημένο της, γυρίζει στο Βερολίνο.

Η Floreana έμεινε ακατοίκητη γιά πολλά χρόνια ακόμα. Σήμερα έχει 100 κατοίκους.



* * * *
Tikopia - Anuta. 12° 18' νότια 168° 50' ανατολικά.
1100 χιλιόμετρα από τα Φίτζι. Κάτοικοι: 1200.
Η Tikopia κατοικείται εδώ και 3000 χρόνια. Διακόσια χρόνια πριν ο Όμηρος γράψει την Ιλιάδα. Φανταστικό γιά ένα νησί χαμένο στην μέση του Ειρηνικού με διαστάσεις περίπου 4 Χ 3 χιλιόμετρα.
Ένα μεγάλο μέρος του νησιού καλύπτεται από μιά ημι-ελώδη ρηχή λίμνη που προσφέρει το απαραίτητο νερό και ψάρια.
Οι κάτοικοι έχουν μάθει να ζουν με τους περιορισμένους πόρους του νησιού. Η κοινωνική τους ζωή είναι έτσι δομημένη, ώστε να μην υπάρξει υπερπληθυσμός. Κάθε οικογένεια μπορεί να κάνει μόνο τόσα παιδιά, όσα μπορούν να τραφούν από το κτήμα της. Μόλις ο πρωτότοκος γιός φτάσει σε ηλικία γάμου, οι γονείς και τα αδέρφια του παύουν να τεκνοποιούν.
Το σεξ είναι ελεύθερο, δεν υπάρχουν ηθικοί περιορισμοί. Ο μόνος περιορισμός είναι να μην γεννηθούν παραπανίσια παιδιά.
Αν κάποια καιρική καταστροφή καταστρέψει τις σοδειές, ο πληθυσμός γίνεται υπερβολικός ακόμα και χωρίς περιττές γεννήσεις. Εκείνες τις χρονιές, οι ανύπαντρες κοπέλλες και τα αγόρια του νησιού φεύγουν από το νησί κολυμπώντας. Προτιμάνε έναν θάνατο στην μέση του ωκεανού από έναν θάνατο από πείνα.


* * * *
Οι πληροφορίες είναι παρμένες από το καταπληκτικό βιβλίο με τίτλο "Άτλας απομακρυσμένων νησιών" και υπότιτλο "50 νησιά στα οποία δεν έχω πάει, ούτε πρόκειται να πάω ποτέ". Συγγραφέας η Judith Schalansky, εκδόσεις mare.
Η μετάφραση και τα σχόλια είναι δικά μου.

Μικρές αγγελίες

Ψάχνω γιά δουλειά.
Αυτό το ποστ δεν αποτελεί έκκληση γιά βοήθεια (αν και δεν θα έλεγα όχι ;-) ). Είναι μιά περιγραφή των συμπερασμάτων που έβγαλα μέχρι σήμερα ψάχνοντας γιά δουλειά.

Μερικές γενικές πληροφορίες πρώτα. Ξέρω να κάνω 7-8 διαφορετικές δουλειές. Η πιό ευχάριστη είναι επαγγελματίας σκίππερ. Η πιό αποδοτική είναι να κατασκευάζω λογισμικό. Καθότι παραδόπιστος, απορρίπτω τις υπόλοιπες δουλειές και μένω κολλημένος με το λογισμικό, εδώ και πολλά, πολλά χρόνια. Όλα τα περασμένα χρόνια ήμουν / είμαι ελεύθερος επαγγελματίας και οι πελάτες μου είναι μεγάλες εταιρείες. Όταν μιά εταιρεία χρειαστεί "σπέσιαλ" λογισμικό - δηλαδή κάτι που δεν υπάρχει έτοιμο στο εμπόριο - με καλεί, συμφωνούμε πάνω στο τι ακριβώς θα κάνω, τι θα κοστίσει και πόσο χρόνο θα πάρει. Τα χρονικά όρια κυμαίνονται από μερικές βδομάδες μέχρι 12-15 μήνες. Αφού συμφωνήσω με τον πελάτη, στρώνομαι στην δουλειά.

Είναι μιά καλή δουλειά, δεν έχω παράπονο. Το μόνο της μειονέκτημα είναι ότι επειδή οι πελάτες μου είναι μεγάλες εταιρείες και επειδή οι απαιτήσεις τους αλλάζουν συχνά, με θέλουν επί τόπου. Το "επι τοπου" καλύπτει 9 ευρωπαϊκές χώρες και 2 αμερικάνικες πολιτείες. Αυτό σημαίνει ότι κάθε 2-3 μήνες αλλάζω τόπο διαμονής, κάτι που γίνεται εδώ και 15+ χρόνια τώρα. Στην αρχή το έβρισκα κουλ. Κάτι σαν "θα γνωρίσω καινούργιους τόπους". Μετά από τόσα χρόνια έχει απομυθοποιηθεί κατά πολύ. Σήμερα αν μου προτείνεις να ταξιδέψω - ιδίως με αεροπλάνο - θα σου κατεβάσω πηχιαία μούτρα. Και έχω βαρεθεί να κοιμάμαι σε ξενοδοχεία, όσο πολυτελή και να είναι. Εξαιρείται το αγαπημένο μου ξενοδοχείο, το οποίο παραδόξως βρίσκεται στην Βουλιαγμένη. Με την κατάλληλη συνοδεία ;-) θα μπορούσα να μείνω εκεί γιά μήνες.

Ψάχνω λοιπόν γιά καινούργια δουλειά που θα είναι αποδοτική όσο η σημερινή (τουλάχιστον) και δεν θα απαιτεί μετακινήσεις. Με βάση αυτά που ξέρω να κάνω, μάλλον θα πρέπει να είναι και σχετική με την κατασκευή λογισμικού.

* * * * *
Η πρώτη μου σκέψη ήταν να καταστευάσω / πουλήσω εφαρμογές γιά το iPhone. Είναι κουλ μηχάνημα - στο πολύ κοντινό μέλλον όλοι μας θα χρησιμοποιούμε αυτού του τύπου τα "κινητά". Η λέξη σε εισαγωγικά, γιατί αυτά τα μηχανάκια μπορύν να κάνουν 1000δες άλλα πράγματα εκτός του να είναι τηλέφωνα. Αφού λοιπόν το αγοραστικό κοινό είναι τεράστιο, γιατί να μην φτιάξω κάτι και να το πουλήσω;

Πριν ξεκινήσω να φτιάχνω οτιδήποτε, έκανα μιά έρευνα πάνω στο τι ζητάει η αγορά. Γιά το iPhone υπάρχουν 95000 εφαρμογές! Έλεος. Εκτός από τις στάνταρντ λειτουργίες που βάζει ο κατασκευαστής από το εργοστάσιο, μπορεί ο πελάτης να προσθέσει μιά επιλογή από 95000 άλλες χρήσεις. Έστω ότι εγώ θα φτιάξω την 95000 + 1 εφαρμογή, που θα είναι καλύτερη και πιό χρήσιμη από όλες τις άλλες. Τι θα μπορούσε να είναι αυτό; Τι είναι εκείνο που έχει εμπορική επιτυχία σήμερα, τι ζητάει ο καταναλωτής;
Η απάντηση είναι: βυζιά :-(

Το iPhone διαθέτει αισθητήρα επιτάχυνσης. Αυτό σημαίνει ότι το μηχάνημα "αισθάνεται" τις κινήσεις του χεριού σου. Την ίδια τεχνική χρησιμοποιούν και οι κονσόλες παιχνιδιών (Wii κ.α. ). Κάποιος εξυπνάκιας ζωγράφισε κάτι υποτυπώδη βυζιά (κάτι σαν U U ) και τα προγραμμάτισε έτσι ώστε να ακολουθούν τις κινήσεις του χεριού. Μπορεί δηλαδή ο πελάτης / χρήστης να κουνήσει το χέρι του ρυθμικά πάνω - κάτω και τα βυζιά θα ταλαντωθούν με ρυθμό.
Φανταστική εφαρμογή. Με αυτήν την τεχνολογία ο κόσμος έγινε σίγουρα πιό όμορφος. Τα χοροπηδηχτά βυζιά ήταν ακριβώς αυτό που μας έλειπε γιά να σωθεί ο πλανήτης.
Να ήταν τουλάχιστον τα βυζιά της Μόνικα Μπελούτσι ή της Πηνελόπης Σταυρούλας (Penelope Cruz), να πω χαλάλι τους. Αλλά ζωγραφιστά; Είναι δυνατόν να πληρώνει κάποιος γιά να δει ένα UU να χοροπηδάει; Ναι, δυστυχως. Είναι.

Μιλάμε ότι το αγοραστικό κοινό αγνοεί επιδεικτικά 95000 άλλες εφαρμογές (ανάμεσα τους θα υπάρχουν και κάποιες χρήσιμες, δεν γίνεται) και βραβεύει με τα λεφτά του τα χοροπηδηχτά βυζιά.
Και μετά με ρωτάς αγάπη μου, γιατί είμαι μισάνθρωπος...

Έτσι μούρχεται να ζητήσω από τον φίλο Περαστικό να μου ζωγραφίσει έναν κώλο. Κάτι σαν ΟΟ αντί γιά UU. Ο Περαστικός είναι σοβαρό άτομο και θα αρνηθεί βέβαια, αλλά ας υποθέσω γιά μιά στιγμή ότι δέχεται. Εγώ θα προγραμματίσω το σκίτσο ΟΟ να χοροπηδάει πάνω-κάτω και θα τρελαθούμε στα λεφτά.
Από την άλλη σκέφτομαι ότι διαθέτω ένα IQ που έχει στείλει δορυφόρους στο διάστημα. Πως είναι δυνατόν να θέλω να κερδίσω λεφτά με χοροπηδηχτά βυζιά; Ντρέπομαι γιά λογαρισμό του Δαρβίνου.

Να ξεκαθαρίσω ότι δεν έχω τίποτα εναντίον του συγκεκριμένου μηχανήματος - και των ομοίων του. Μιά χαρά μηχάνημα είναι. Επίσης δεν έχω τίποτα εναντίον εκείνου που κατασκεύασε την εφαρμογή με τα χοροπηδηχτά UU. Ποιός είμαι εγώ που θα απαγορέψω στον οποιονδήποτε να κατασκευάσει οτιδήποτε;
Εκείνο που με ρίχνει στα τάρταρα της απελπισίας είναι οι εκατοντάδες χιλιάδες πελάτες που προτίμησαν να πληρώσουν για τα χοροπηδηχτά βυζιά και όχι για μία από τις 95000 άλλες εφαρμογές. Μα καλά, ΚΑΜΜΙΑ άλλη χρήση δεν έχουν αυτοί οι άνθρωποι γιά το κινητό τους;

* * * *
Εξακολουθώ να ψάχνω γιά δουλειά. Εξακολουθώ να σπάω το κεφάλι μου ώστε να βρω ποιό λογισμικό θα μπορούσε να γίνει εμπορική επιτυχία. Μέχρι τώρα έχω αναλύσει - και απορρίψει - γύρω στις 20 διαφορετικές ιδέες. Η εφαρμογή γιά το iPhone ήταν μιά από αυτές.
Εκείνα που θέλω να κατασκευάσω εγώ, δεν θέλει να τα αγοράσει κανείς. Εκείνα που θέλει να αγοράσει ο κόσμος, δεν θέλω να τα κατασκευάσω εγώ.
Το δίλημμα παραμένει. Αν δεν βρω κάτι σύντομα, θα αναγκαστώ να πακετάρω τα πράγματα μου γιά τον επόμενο πελάτη, την επόμενη μακρυνή πόλη.