Carte Postale

Πάντα πίστευα ότι τα ταξίδια στον χρόνο είναι δυνατά. Μερικοί τυχεροί μπορούν να σπάσουν την κλασσική ροή του χρόνου από την γέννηση στον θάνατο και να επισκεφτούν όποιον (χωρό)χρονο θέλουν. Για μας τους υπόλοιπους απομένει να κάνουμε το ίδιο μόνο με την φαντασία μας.
Πόσες φορές δεν αναπολήσαμε τον εαυτό μας όπως (όπου) ήταν στο παρελθόν;
Πόσες φορές δεν αναλογιζόμαστε, πως (που)θα είμαστε στο μέλλον;

Η χρονική απόσταση δεν παίζει ρόλο. Μπορεί να μιλάμε γιά 2 μέρες πριν / μετά είτε για 120 χρόνια πριν από σήμερα.

Σκέφτηκα να γεφυρώσω αυτήν την (χωρο)χρονική απόσταση, στέλνοντας καρτ ποστάλ στον εαυτο μου.
Στα μέρη που ήταν και στην ψυχολογική κατάσταση που ήταν κάποτε. Στις καρτ ποστάλ τον αποκαλώ "τζούνιορ", όχι χωρίς μια δόση ειρωνίας.
Μου ανταπόδωσε με δικές του καρτ ποστάλ. Μηνύματα στο δικό του μέλλον, δηλαδή σ' εμένα σήμερα. Και επειδή ούτε τότε άφηνα τίποτα να πέσει κάτω ;-) μου επιστρέφει την ειρωνία, αποκαλώντας με "παππού".

Τα μηνύματα είναι άρρηκτα δεμένα με τους τόπους. Άλλωστε οι καρτ ποστάλ πρέπει να έχουν διεύθυνση, αλλιώς πως θα παραδοθούν; ;-)

Χρησιμοποιώ το google maps σαν εργαλείο γιά να προσδιορίσω τους τόπους.

Επειδή αυτό είναι προσωπικό ημερολόγιο ου μην αλλά και δημόσιο κείμενο, θα ήθελα πολύ να προσθέσει ο καθένας τις δικές του καρτ ποστάλ (προς τον εαυτό του) στον χάρτη. Μπορεί ο καθένας να επιλέξει το δικό του "σημαιάκι" με το δικό του χρώμα, ώστε να ξεχωρίζει ποιός είναι ποιός.
Μακάρι να γεμίσει ο χάρτης πολύχρωμα σημαιάκια και καρτ ποστάλ.
Ποιός ξέρει - μπορεί οι διαδρομές μας να έχουν συναντηθεί στο παρελθόν. Ή να τέμνονται κάπου στο μέλλον ;-)

Υ.Γ. Αν και με το google maps σαν εργαλείο μπορείς να ζουμάρεις σε όλον τον πλανήτη, περιορίστηκα συνειδητά στην Ελλάδα (γιά την ώρα).

Υ.Υ.Γ. Το κείμενο της κάθε καρτ ποστάλ φανερώνεται με κλικ στο ανάλογο σημαιάκι.

Υ.Υ.Υ.Γ. Τεχνικά, έκανα ότι μπορούσα γιά να μπορεί ο καθένας να αλλάξει τον χάρτη, προσθέτοντας τις δικές του καρτ ποστάλ. Είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύω "κοινό" ντοκουμέντο στο google. Eλπίζω να δουλέψει. Κάτω από τον χάρτη υπαρχει ένα λινκ γιά μεγένθυνση. Η μεγένθυνση προσφέρει ένα κουμπάκι για να γίνει edit στον χάρτη.

Υ.Υ.Υ.Γ. Το google δίνει αναλυτική τεχνική βοήθεια πάνω στο πως μπορεί κανείς να τοποθετήσει τα δικά του σημαιάκια και κέιμενα.

View to_me in a larger map

Με αφορμή

Έχω γράψει πολλές φορές ότι συμπαθώ τον Νίκο Δήμου. Τον θεωρώ σαν έναν από τους δάσκαλους μου στην σκέψη. Σήμερα έγραψε ένα πόστ γιά εναν γατούλη που τον κακοποίησαν βάναυσα - επειδή δεν ξέρουν τίποτα από ζώα και φοβήθηκαν μήπως και τυχόν ο γατούλης "πειράξει" το παιδί τους.

Ο Ν. Δήμου γράφει στο τέλος του ποστ "Στην αρχή ήμουν γεμάτος οργή εναντίον τους, ύστερα άρχισα να τους λυπάμαι. Αλίμονο στους ανθρώπους που δεν επικοινωνούν με τη φύση – και τα ζώα είναι καθαρή φύση. Αλίμονο σε αυτούς που δεν γνώρισαν την αγνότητα, την εντιμότητα και την σταθερότητα του ζώου. Μένουν μισοί άνθρωποι."

Στην αρχή συμφώνησα με τον Δήμου. Αλλά γρήγορα άλλαξα γνώμη.

Τέτοιου είδους συμπεριφορές τις έχω ζήσει πάμπολλες φορές. Η τελευταία ήταν το καλοκαίρι, όταν κολυμπούσα με τον σκύλο μου (σε απόμακρη και ελέυθερη παραλία πάντα) και ένας γκάου-μπίου απέιλησε να πάρει το δίκαννο του και να μας σκοτώσει και τους 2, επειδή του "μολύνουμε" τα παιδιά. Σιγά ρε μεγάλε, θα σκίσεις την κυλότα σου.

Άγνοια; Σίγουρα ναι. Αυτοί οι ηλίθιοι δεν ξέρουν καν τι είναι μόλυνση και πως δημιουργείται.
Αλλά σε καμμία περίπτωση δεν ισχύει το άλλοθι που τους απονέμει ο - αγαπητός κατά τα άλλα - Δήμου. Οχι δεν είναι "μισοί άνθρωποι", όπως τους χαρακτηρίζει. Είναι ολόκληροι ηλίθιοι.

Η άγνοια αποτελεί άλλοθι μόνο όταν κάποιος ζει στα βάθη της ζούγκλας και η μόνη πηγή πληροφοριών του είναι ο σαμάνος της φυλής του. Εν έτει 2010, γιά έναν κάτοικο δυτικής χώρας (το κατά πόσο η Ελλάδα είναι δυτική χώρα, το αφήνω γιά άλλο ποστ) η άγνοια μόνο ηθελημένη και συνειδητή μπορεί να είναι.

Αν κάποιος ενδιαφέρεται γιά την υγεία του παιδιού του, οφείλει να μάθει πως προξενείται μιά μόλυνση.

Το ερώτημα είναι πως να αντιμετωπίσει κανείς τους ηλίθιους σκατάνθρωπους. Ιδίως όταν αποτελούν συμπαγή μάζα - όπως στην Ελλάδα.

--- Να διαπληκτιστεί μαζί τους φραστικά, με λογικά επιχειρήματα; Φοβερά ψυχοφθόρο και αναποτελεσματικό.

--- Να τους απαντήσει με δίκαννο και σπαθί; Το απαγορεύει ο νόμος.

--- Να το βάλει στα πόδια, αφήνοντας τους το πεδίο δράσης ελεύθερο; Είναι σαν να συνυπογράφει την επόμενη κακοποίση του ζώου που θα ατυχήσει να βρεθεί μπροστά τους.

--- Να καλέσει το κράτος να επέμβει, επιβάλλοντας τον νόμο περί προστασίας ζώων; Χαρχαρχαρχαρ, χρμφφφφφτ, μπουχαχαχα (λέμε και καμιά μαλακία να περνάει η ώρα).

Δυστυχώς, δεν έχω απάντηση.

Υ.Γ. Στην δική μου περίπτωση, ο ηλίθιος δεν μπορούσε να κακοποιήσει τον σκύλο μου, γιατί ήμουν έγω μπροστά. Κατάφερε μόνο να μου χαλάσει μιά μέρα διακοπών - γι' αυτό και μόνο τον μισώ. Ο αθώος γατούλης του Ν. Δήμου είχε πολύ χειρότερη τύχη.

Υ.Υ.Γ. Φιλοσοφικές προεκτάσεις. Το ψευτο-άλλοθι της άγνοιας επεκτείνεται και στις περιπτώσεις του εθνικισμού και του θρησκευτικού φανατισμού. Σίγουρα όλοι αυτοί οι ... (αχαρακτήριστοι) που φέρονται βάναυσα σε αλλοδαπούς ή / και αλλόθρησκους δεν θα ήταν έτσι αν είχαν γνώσεις γιά τον άλλο. Γιά τον διαφορετικό.

Αλλά στις μέρες μας οι πληροφορίες είναι ελεύθερα και πανεύκολα προσβάσιμες στον καθένα.

Άρα η άγνοια είναι ηθελημένη και συνειδητή. Γι' αυτό και δεν αποτελεί δικαιολογία γιά κανέναν.

Η ηλιθιότητα αποτελεί την εξήγηση του φαινομένου. Όχι η άγνοια.

Independence Day

Στην χολυγουντιανή παραγωγή Independence Day εξωγήινοι με ανώτερη τεχνολογία καταφθάνουν απρόσμενα στην Γη και υποδουλώνουν το ανθρώπινο γένος. Μέχρι που ο ηρωικός πρόεδρος των ΗΠΑ (έλεος ρε χολυγουντ με τον υπερπατριωτισμό σου) τους κατατροπώνει.

Επειδη όμως εδώ δεν είναι χόλυγουντ, αναρωτιέμαι τι θα γινόταν στην (απιθανη; ) περίπτωση που θα βλέπαμε τα εχθρικά διαστημόπλοια ξαφνικά πάνω από το κεφάλι μας.

Ο homo sapiens δεν έχει τίποτα να αντιπαρατάξει στην ανώτερη τεχνολογία των εξωγήινων. Η καθολική ήττα είναι αναπόφευκτη. Οι εξωγήινοι είναι από εδώ και μπρος οι κυρίαρχοι του πλανήτη.

Στοιβάζουν τους ανθρώπους σε άθλια κλουβιά, σκοτώνουν όποιον θέλουν όποτε θέλουν, με οποιαδήποτε αφορμή θέλουν. Π.χ. γιά την διασκέδαση τους.

Ο οποιοσδήποτε εξωγήινος μπορεί να σπάσει τα κόκκαλα οποιουδήποτε ανθρώπου ένα προς ένα. Η να τον περιχύσει με βιτριόλι. Η να του δώσει ποντικοφάρμακο. Όλα αυτά γιά την διασκέδαση του, είτε γιά να αποδείξει τον (εξωγήινο) ανδρισμό του, είτε επειδή ενοχλείται από την αθρώπινη μυρωδιά.

Αφήνουν μερικούς ανθρώπους προσωρινά ελεύθερους για να τους κυνηγήσουν με υπερσύγχρονα οχήματα και να τους σκοτώσουν. Αυτό το ονομάζουν "σπορ".

Άλλους ανθρώπους τους χρησιμοποιούν σε βαριές δουλειές σαν σκλάβους. Άλλους τους χρησιμοποιούν γιά πειράματα, ώστε να ανακαλύψουν καινούργια είδη φαρμάκων.

Στους περισσότερους δίνουν αυξητικές ορμόνες ώστε να τους παχύνουν στα κλουβιά τους. Μετά τους σφάζουν και τους τρώνε. Μερικούς τους γδέρνουν ζωντανούς, ενώ σε άλλους χαράζουν τις φλέβες και τους αφήνουν να πεθάνουν από αιμορραγία.

Οι ελάχιστοι που αντιστέκονται, θανατώνονται με αργά βασανιστήρια μπροστά στα μάτια των συντρόφων τους.

Κάποτε ο πιό σοφός άνθρωπος αποφασίζει να μιλήσει στους αφέντες εξωγήινους. Εκλιπαρεί τον οίκτο τους. Τους ζητάει τον λόγο γιά την σκληρότητα τους. Πως είναι δυνατόν ένας τόσο εξελιγμένος οργανισμός να φέρεται τόσο βάναυσα σε έναν άλλο;

Η απάντηση είναι αφοπλιστικά απλή.

"Γιατί παραπονιέσαι φιλάρα; Πρώτον εμείς έχουμε συνείδηση, ενώ εσείς οι άνθρωποι δεν έχετε. Όχι σύμφωνα με την συνείδηση έτσι όπως την ορίζουμε εμείς. Ούτε ευφυία έχετε - σύμφωνα με τον δικό μας ορισμό περί ευφυίας.

Δεύτερον ο δικός μας θεός (εσείς είστε ανίκανοι να τον εννοήσετε) μας είπε να αυξανόμαστε, να πληθυνόμαστε και ότι είμαστε η κορώνα της δημιουργίας.

Τρίτον οι γιατροί μας, μας συστήνουν το ανθρώπινο κρέας γιά λόγους υγείας.

Τέταρτον αυτό ανταποκρίνεται στους νόμους την Φύσης - κι εμείς την αγαπάμε την Φύση. Αφού το βλέπεις και μόνος σου. Το λιοντάρι τρώει την γαζέλα, άρα γιατί να μην φάω εγώ εσένα;

Στο κάτω - κάτω είστε τόσο ... νόστιμοι.

Παιδάκια μικρού αγοριού στην σχάρα με λαδορίγανη. Γλουτοί μικρού κοριτσιού στην στάμνα με πατάτες και μανιτάρια. Ανθρώπινο συκώτι σαν άλειμμα γιά το ψωμί μας. Αφού είμαστε γκουρμέ, πως να το κάνουμε; "

* * * *

Μέχρι στιγμής το μόνο που σώζει το ανθρώπινο είδος είναι ότι η επίσκεψη εξωγήινων θεωρείται απίθανο σενάριο. Το πόσο απίθανο είναι θα το μάθουμε μόνο όταν τους δούμε από πάνω μας.

Αλλά άσχετα από το πόσο (α)πιθανο είναι αυτό το σενάριο, πόσο είναι δικαιολογημένη η παραπάνω - βάναυση - συμπεριφορά ενός βιολογικού είδους απέναντι σε ένα άλλο βιολογικό είδος;

Η μήπως ορίζουμε το τι είναι καλό η κακό, ανάλογα με την πιθανότητα να συμβεί σ' εμάς τους ίδιους;

Ότι περιγράφω πιό πάνω το κάνει σήμερα ο άνθρωπος στα ζώα. Με τα ίδια ακριβώς επιχειρήματα που έδωσε και ο (υποθετικός προς το παρόν) εξωγήινος.

Πολλοί φιλόζωοι προσπαθούν να αποδείξουν ότι και τα ζώα έχουν ψυχή, έχουν συνείδηση, έχουν ευφυία. Η ελπίδα είναι ότι αν η πλειοψηφία των ανθρώπων αναγνωρίσει την ύπαρξη συνείδησης και σε άλλα βιολογικά είδη, θα πάψει να τα κακομεταχειρίζεται.

Αν και συμφωνώ με τους φιλόζωους στα περί ψυχής, συνείδησης και ευφυίας των ζώων, θεωρώ αυτήν την προσπάθεια σαν μάταιο κόπο.

Από την στιγμή που εγώ ο homo sapiens δίνω τον ορισμό της συνείδησης και της ευφυίας, μπορώ να κάνω ότι θέλω. Μπορώ να ορίσω την ευφυία έτσι ώστε να περιλαμβάνει οτιδήποτε ζει πάνω στην Γη. Μπορώ και να την ορίσω έτσι ώστε να περιλαμβάνει μόνο εμένα.

Ο δικός μου - εντελώς προσωπικός - ορισμός της ευφυίας περιλαμβάνει το 0.5% των ανθρώπων.

Τα ίδια ισχύουν και γιά την συνείδηση και γιά την ψυχή.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν τα ζώα έχουν συνείδηση. Κι εμείς νομίζουμε ότι έχουμε συνείδηση. Αυτό δεν εμπόδισε τον εξωγήινο να μας κακοποιήσει και να μας φάει.

Το ερώτημα είναι αν έχουμε το δικαίωμα να βασανίζουμε και να σκοτώνουμε τα άλλα είδη, με τα οποία μοιραζόμαστε αυτόν τον πλανήτη.

Ακόμα και όταν εκείνα ΔΕΝ έχουν την δική μας ευφυία, τεχνολογία και συνέιδηση.

Cogito ergo sum και συνειρμοί

Η παρακάτω αλυσίδα συνειρμών ξεκίνησε από ένα βιντεάκι του Λάκη Λαζόπουλου που πέτυχα τυχαία στο γιουτουμπ. Ο Λ.Λ. σατιρίζει τον Γεώργιο Ανδρέα Παπανδρέου γιά τα ανύπαρκτα ελληνικά του, κλείνοντας με το σχόλιο, ότι το θέμα παραείναι σοβαρό γιά σάτιρα. Ο ΓΑΠ είτε είναι ανίκανος είτε αδιαφορεί γιά τους ιθαγενείς. Συμφωνώ με τον Λαζόπουλο. Ξέρω ουκρανές που κερδίζουν το ψωμί τους σφουγγαρίζοντας σκάλες και μιλάνε καλύτερα ελληνικά από τον ΓΑΠ. Ο οποίος διατηρεί μιά στρατιά από ίματζ μέηκερς προκειμένου να τον συμβουλέψουν πάνω στο χρώμα της γραβάτας του, αλλά δεν μπορεί να αφιερώσει λίγη ώρα με έναν δάσκαλο προκειμένου να μάθει ελληνικά.

Οι υποστηρικτές του ΓΑΠ ισχυρίζονται ότι δεν παίζει ρόλο η γνώση της γλώσσας αλλά η ικανότητα του να κυβερνάει κάποιος την χώρα. Το "κυβερνάει" είναι πολύ σχετικό βέβαια, μιάς και οι πραγματικοί κυβερνήτες της Ελλάδας είναι η τρόικα - ο ΓΑΠ είναι ένας υπηρέτης που εκτελεί διαταγές. Οι ψηφοφόροι (θέλουν να) αγνοούν τον Ludwig Wittgenstein, που είπε ότι "τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του κόσμου μου".

Ο Wittgenstein - μία από τις μεγαλύτερες διάνοιες που έβγαλε ποτέ το ανθρώπινο είδος - έδειξε τον σύνδεσμο που υπάρχει ανάμεσα στην Λογική και την Γλώσσα. Δεν υπάρχει "ιδιωτική" γλώσσα. Κάθε λογική σκέψη πρέπει να μπορώ να την εκφράσω στην (κοινή) γλώσσα με τους γύρω μου, αλλιώς δεν υπάρχει. Ο ΓΑΠ δεν μπορεί. Και οι έλληνες - αγνοώντας τον Wittgenstein - τον ψηφίζουν.

Ο επόμενος συνειρμός με φέρνει στο ελληνικό πρόβλημα. Το οποίο κατά την γνώμη μου δεν είναι ούτε πολιτικό (ΓΑΠ ή κάποιος άλλος) ούτε οικονομικό. Είναι υπαρξιακό. Οι έλληνες είναι μιά κοινωνία του φαίνεσθαι. Αγοράζουν μανιωδώς πράγματα που δεν χρειάζονται, με λεφτά που δεν έχουν, προκειμένου να εντυπωσιάσουν ανθρώπους που δεν συμπαθούν.

Ταυτόχρονα επιλέγουν επί σειρά ετών ανίκανους γιά την διακυβέρνηση της χώρας. Ο μόνος λόγος που γίνονται αυτά είναι το υπαρξιακό κενό αυτής της κοινωνίας.

Κάποιος που ξέρει ποιός είναι και τι θέλει, δεν πρόκειται να παρασυρθεί σε καταναλωτισμό με δανεικά. Κάποιος με συμπαγείς αξίες γιά την ζωή του δεν έχει ανάγκη το φαίνεσθαι. Κάποιος με αρχές δεν θα ζητήσει ρουσφέτι, ούτε φακελάκι.

Αντίθετα, κάποιος που δεν ξέρει ούτε ποιός είναι, ούτε γιατί ζει, θα ζήσει φτηνιάρικα - όπως οι έλληνες.

Μιά κοινωνία που ξέρει ποιά είναι, την θέση της στον κόσμο, τους στόχους της, που έχει ορίσει τι είναι λογικό, τι είναι ηθικό και νόμιμο, τι είναι εφικτό - κινδυνεύει ελάχιστα να χρεωκοπήσει οικονομικά. Και η πιθανότητα να αναδείξει ανάξιους πολιτικούς είναι σχεδόν ανύπαρκτη.

Η ελληνική κοινωνία είναι σάπια και χρεωκοπημένη, επειδή κανένας δεν ενδιαφέρεται να σκεφτεί πάνω στα παραπάνω φιλοσοφικά ερωτήματα. Ούτε καν να πάρει έτοιμες τις απαντήσεις από τους ξένους φιλόσοφους.

Επόμενος συνειρμός. Ακόμα και την πιό απλή απάντηση πάνω στο "τι είμαι / ποιός είμαι" την έχουμε διαστρεβλώσει και την αγνοούμε. Ο Rene Descartes μας την έδωσε ήδη από το 1637. Cogito ergo sum, που σημαίνει "σκέφτομαι, άρα είμαι". Οχι "... άρα υπάρχω" όπως αποδίδεται στα ελληνικά. Η διαφορά είναι τεράστια και θεμελιώδης.

Ο Descartes - άλλη μία από τις μεγαλύτερες διάνοιες που έζησαν ποτέ - έβαλε τις βάσεις στην μοντέρνα φιλοσοφία, διέλυσε τον δογματισμό, θεμελίωσε την Λογική Σκέψη και έδωσε απάντηση στο μεγαλύτερο υπαρξιακό ερώτημα του ανθρώπου. Δεν ξέρω άν η απάντηση του Descartes είναι η μόνη σωστή. Ποιός είμαι εγώ να κρίνω τέτοια διάνοια;

Σκέφτομαι όμως ότι η αιτία που οι έλληνες αναδεικνύουν ανάξιους, άμουσους και απαίδευτους κυβερνήτες, η αιτία της ελληνικής χρεωκοπίας είναι αυτή η (ηθελημένη; ) παρανόηση του Descartes. Μιά κοινωνία που δεν θέλει να ξέρει ποιά είναι, δεν έχει μέλλον.

Ρεύμα (ηλεκτρικό)

Πριν 13 μήνες είχα δημοσιεύσει ένα κειμενάκι γιά το peak oil, το τέλος της αφθονίας πετρελαίου. Ξαναδιαβάζοντας το, βλέπω πολλά ενδιαφέροντα που ισχύουν ακόμα. Ένα πράγμα όμως δεν μπόρεσα να προβλέψω. Ότι λίγους μήνες μετά ανακαλύφθηκαν γιγαντιαία κοιτάσματα πετρελαίου. Το μέγεθος τους είναι 4 φορές μεγαλύτερο από όλο το πετρέλαιο που έχουμε καταναλώσει τα τελευταία 150 χρόνια.
Χοντρικά - έχουμε πετρέλαιο γιά 500 χρόνια ακόμα (με τους σημερινούς ρυθμούς κατανάλωσης).

Το πρόβλημα των νέων κοιτασμάτων είναι ότι είναι εξαιρετικά δυσπρόσιτα. Η άντληση τους ιδιαίτερα ακριβή και επικίνδυνη. Η γεώτρηση ξεκινάει 1500 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και φτάνει μέχρι 9000 μέτρα κάτω από τον βυθό. Δέκα και μισό χιλιόμετρα !! από σωλήνες και αντλίες που πρέπει να λειτουργούν σε ακράιες συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας.
Το πρόσφατο ατύχημα στον κόλπο του Μεξικού - το μεγαλύτεο στην ιστορία της αμερικάνικης ηπείρου - δείχνει ότι ο άνθρωπος δεν έχει τον έλεγχο πάνω σ' αυτήν τεχνολογία.

Το πετρέλαιο από το πρόσφατο ατύχημα έχει ήδη καταστρέψει τα οικοσυστήματα στις ακτές της Αμερικής και απειλεί να καταστρέψει και τους ποταμούς της Ευρώπης (αν μεταφερθεί από το Ρεύμα του Κόλπου).
Σε λίγο η εξόρυξη πετρελαίου κάτω από αυτές τις συνθήκες θα περιέχει τους ίδιους κινδύνους όσο και ένας πυρηνικός αντιδραστήρας.

Λύσεις; Φυσικά και δεν έχω. Αν είχα λύσει το ενεργειακό πρόβλημα του πλανήτη, το τελευταίο που θα με απασχολούσε θα ήταν να γράφω σε μπλογκ.

Μιά λύση θα ήταν να καταργήσουμε τον καπιταλισμό σαν οικονομικό μοντέλο διαχείρησης και να σταματήσουμε να θεωρούμε την "ανάπτυξη" (συνοδευόμενη με ολοένα μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας) σαν παράγοντα ευημερίας. Αυτό θα μου άρεσε πολύ προσωπικά - αλλά είναι ουτοπικό.

Μιά άλλη λύση θα ήταν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Μία συναρπαστική ΑΠΕ είχα παρουσιάσει στο παλιό ποστ (desertec). Φωτοβολταικά, ηλιοθερμία, ανεμογεννήτριες, παλίροια κ.α. Κοινό τους γνώρισμα η παραγωγή ηλεκτρισμού. Αντί γιά πετρέλαιο, θα "καίμε" ηλεκτρικό ρεύμα. Καλή εξέλιξη, γλυτώνουμε και το διοξείδιο με το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Εκτός αν παράγουμε το ηλ. ρεύμα από κάρβουνο - οπότε η εξοικονόμηση υπάρχει μεν, αλλά είναι πολύ μικρότερη.
Χοντρικό παράδειγμα. Με Χ τόνους πετρέλαιο μπορούμε να κινήσουμε 1 εκατομμυριο αυτοκίνητα γιά 1 εκατομμυριο χιλιόμετρα. Αν κάψουμε το ίδιο πετρέλαιο για να παράγουμε ηλεκτρικό ρεύμα και δώσουμε το ρεύμα στα (ηλεκτρικά) αυτοκίνητα, θα κινήσουμε 1.3 εκ. αυτοκίνητα γιά 1.3 εκ. χιλιόμετρα.
Αν τώρα αντί γιά πετρέλαιο πάρουμε το ρεύμα από ΑΠΕ, το όφελος θα είναι πολλαπλάσιο.

Δυστυχώς, το ηλεκτρικό ρεύμα έχει ένα μεγάλο μειονέκτημα. Δεν αποθηκεύεται. Τουλάχιστον όχι εύκολα. Με το πετρέλαιο τα πράγματα είναι απλά. Φτιάχνεις μιά δεξαμενή και βάζεις μέσα όσο θέλεις, γιά όσο χρόνο θέλεις. Με το ηλεκτρικό ρεύμα, αυτό δεν γίνεται εύκολα.

Σαν "αποθήκες" ηλεκτρικού ρεύματος χρησιμεύουν οι μπαταρίες. Μέχρι σήμερα, είναι ελάχιστα αποδοτικές, βαριές και πανάκριβες. Αποθηκέυουν ελάχιστο ρεύμα σε σχέση με το βάρος και με το κόστος τους.

Δεν αποτελει σύμπτωση, ότι η έρευνα για τις ΑΠΕ έχει ατονήσει κάπως τα τελευταία χρόνια. Οι ΑΠΕ έχουν ήδη φτάσει σε ένα μάξιμουμ των δυνατοτήτων τους.
Π.χ. η Δανία μπορεί να καλύψει ΟΛΕΣ της τις ανάγκες σε ηλεκτικό ρεύμα από τις ανεμογεννήτριες που έχει εγκαταστήσει. Όταν φυσάει πολύ, επειδή το ρεύμα δεν μπορεί να αποθηκευτεί, αναγκάζεται να φρενάρει τις ανεμογεννήτριες.
Αρα δεν υπάρχει λόγος να εξελίξουμε τις α/γ κι άλλο - αφού τώρα τις φρενάρουμε.
Όλες οι προσπάθειες έχουν πέσει στην εξέλιξη των μπαταριών.

Οι μπαταρίες παλιού τύπου χρειάζονται κυρίως μόλυβδο. Τεχνολογικά, είναι εντελώς ξεπερασμένες, αν και τις βρίσκουμε σε κάθε αυτοκίνητο. Οι μοντέρνες μπαταρίες έχουν σαν βασικό συστατικό το λίθιο. Για το λίθιο έχω γράψει ένα ποστ πριν 6 μήνες. Δυσεύρετο και πανάκριβο (το λίθιο, όχι το ποστ ;-) ).
Πριν 6 μήνες έγραφα ότι ίσως κάποτε έχουμε "κρίση λιθίου" όπως είχαμε παλιά τις κρίσεις πετρελαίου.
Χθες όμως ανακοίνωσαν οι αμερικάνοι ότι βρήκαν γιγαντιαία κοιτάσματα λιθίου στο Αφγανιστάν. Μόνο με αυτά μπορούν να καλύψουν την παγκόσμια ζήτηση λιθίου γιά τα επόμενα 20 χρόνια.
Πάω στοίχημα, ότι μετά από αυτήν την είδηση, δεν πρόκειται να φύγουν τόσο σύντομα από το Αφγανιστάν οι αμερικάνοι. ;-)

Ακόμα κι αν εξασφαλίσουμε το απαιτούμενο λίθιο, ακόμα κι αν οι μπαταρίες γίνουν πολύ πιό αποδοτικές από τις σημερινές - πάλι θα χρειαστούμε πολλές καινοτομίες, πολλές υποδομές.

Π.χ. αν μετατρέψουμε όλα τα ΙΧ σε ηλεκτρικά, πως θα τα φορτίζουμε; Θα τραβάμε καλώδιο από το διαμέρισμα μας στον 4ο όροφο μέχρι 2 τετράγωνα πιο κάτω που θα έχουμε παρκάρει το ΙΧ;
Φυσικά όχι. Χρειαζόμαστε σταθμούς ηλεκτρικού σε κάθε γωνιά του κάθε δρόμου - ώστε να φορτίζουμε τα οχήματα. Οι σταθμοί αυτοί πρέπει να είναι πολύ πιό "έξυπνοι" από μιά σημερινή πρίζα.
Η πρίζα δεν ξέρει ποιός καταναλώνει το ηλεκτρικό ρεύμα. Οι σταθμοί ανεφοδιασμού σε κάθε γωνιά του δρόμου, πρέπει να το ξέρουν, για να στείλουν το ανάλογο τιμολόγιο. ;-)
Δολιοφθορές και πλαστοπροσωπίες (του στυλ καταναλώνω το ρεύμα, δεν πληρώνω και φεύγω) πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιό δύσκολες.

Γίνονται αυτά φυσικά - δεν είναι τίποτα σπουδαίο. Αλλά απαιτεί χρόνο, χρήμα και υποδομές.

Μιά άλλη εφαρμογή των ΙΧ θα είναι να πουλάνε !! ηλεκτρικό ρεύμα. Μπορεί δλδ. να παράγει ρεύμα από ένα φωτοβολταικό στην σκεπή του και να το παρέχει στο κοινό δίκτυο. Η "πρίζα" ανεφοδιασμού θα είναι αρκετά έξυπνη γιά να στείλει το τιμολόγιο στον αντίθετο παραλήπτη αυτήν την φορά.
'Ετσι θα λυθεί - εν μέρει - και το πρόβλημα της αποθήκευσης. Εκατομμύρια ΙΧ θα έχουν εκατομμύρια μπαταρίες γεμάτες με ηλεκτρικό ρεύμα.
Το επόμενο πρόβλημα θα είναι να πείθονται οι ιδιοκτήτες των ΙΧ να πουλάνε το ρεύμα της μπαταρίας τους όταν έχει ανάγκες το δίκτυο (κι αυτό γίνεται - βάσει ενός συστήματος πλειστηριασμού).

Το ίδιο το δίκτυο πρέπει να γίνει "εξυπνο", αλλιώς όσες ΑΠΕ και να εγκαταστήσουμε δεν θα χρησιμέυσουν. Σήμερα απαιτούνται μεγάλες υποδομές - σε ανθρώπινο δυναμικό, μηχανήματα και χρήματα - για να λειτουργήσει ένα σχετικά απλό δίκτυο.
Την παραγωγή ρεύματος την αναλαμβάνουν εργοστάσια γιγαντιάιων διαστάσεων και μεγεθών. Η κατανάλωση είναι διασκορπισμένη σε κάθε σπίτι και στις βιομηχανίες.
Ο πανευρωπαϊκός συντονισμός ανάμεσα στην - συκεντρωτική - παραγωγή και την διασκορπισμένη κατανάλωση είναι πολύ δύσκολος (αυτήν την εποχή τυχαίνει να δουλεύω ακριβώς πάνω σ' αυτό το πρόβλημα).
Επειδη το ρεύμα δεν αποθηκεύεται, πρέπει οι καταναλωτές να καταναλώνουν όσο ρεύμα παράγουν τα εργοστάσια. Όλα τα ευρωπαϊκα εργοστάσια δεν επιτρέπεται να παράγουν ούτε πολύ περισσότερο ούτε πολύ λιγότερο από όσο καταναλώνουν όλα τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και βιομηχανίες.

Αν το παραπάνω απλό δίκτυο απαιτεί τόσο ανθρώπινο δυναμικό γιά να λειτουργήσει, πόσους θα χρειαστούμε για το καινούργιο δίκτυο;
Το καινούργιο μοντέλο δικτύου (θα) προβλέπει ότι όλοι μας μπορούμε να γίνουμε εναλλάξ παραγωγοί και καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Όλοι αυτοί οι μινι-παραγωγοι και οι μινι-καταναλωτές θα εναλλάσσονται διαρκώς. Χρονικά και τοπικά (πχ. ένα κινούμενο ΙΧ).
Αν κάι όταν κάποτε το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο γίνει αρκετά "έξυπνο", μόνο τότε θα μπορέσουν οι ΑΠΕ να αναλάβουν τον ρόλο του πετρελαίου.

Άσκηση

Η παρακάτω ιστορία είναι άσκηση γιά το αλτσχαϊμερ. Ιστορίες παλιές, όπως τις θυμάμαι. Πολλά ιστορικά στοιχεία. Αρχικά ο πειρασμός ν' ανοίξω την βικιπέδια και να επιβεβαιώσω την ορθότητα τους ήταν μεγάλος. Αλλά δεν κάνω διατριβή - ούτε έχω ανάγκη να εντυπωσιάσω κανέναν με τις γνώσεις μου. Προτιμάω λοιπόν να γράφω από μνήμης, έστω κι αν θυμάμαι λάθος.
Το παρακάτω κείμενο είναι ασύνδετο και αλλοπρόσαλο. Γιά όλους, εκτός από μένα. Υπάρχει ένα (αόρατο γιά τους άλλους) κόκκινο νήμα που διατρέχει όλη την ιστορία. Την δική μου ιστορία.

Μεγάλωσα με μύθους. Σ' αυτό φταίει ο πατέρας μου, που αρέσκονταν στις οικογενειακές διακοπές να οδηγεί με τις ώρες. Ανάμεσα στα 6 και τα 9 μου χρόνια πέρασα ένα μεγάλο μέρος των διακοπών στο πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου, σε μιά ατέλειωτη διαδρομή. Τι άλλο μπορεί να κάνει ένα 8χρονο σε ένα αυτοκίνητο, εκτός από το να διαβάζει;

Ξεκίνησα με την Ιλιάδα. Αχιλλέας, Χρυσηίδα, Έκτορας, Ελένη.
Ταύτιση - με τον Αχιλλέα φυσικά. Δέος γιά όλα όσα έκανε. Μα περισσότερο για την φωνή. Έβγαινε - έτσι διηγείται ο Όμηρος - μπροστά στις γραμμές των τρώων και φώναζε με φωνή όσο "χίλιοι άντρες" !
Έχω κατά τεκμήριο πολύ δυνατή φωνή. Αλλά ποτέ δεν κατάφερα να καλύψω χίλιους άντρες.
Πολύ αργότερα στην ζωή μου, μπόρεσα να ακούσω φωνή βγαλμένη από χίλια στήθη. Τουλάχιστον, ξέρω τον ήχο.

Συνέχισα με την ελληνική μυθολογία. Ιστορίες πάνω σε ιστορίες. Ο Ήφαιστος να ανταγωνίζεται τον Άρη. Ο πρώτος κουτσός και άσχημος. Αλλά επιστήμονας και τεχνίτης αξεπέραστος. Ο δεύτερος λαμπερός, ισχυρός, ανίκητος. Αλλά εκτός από το να σκοτώνει δεν ξέρει να κάνει τίποτα χρήσιμο.
Πολυ αργότερα κατάλαβα, ότι το έπαθλο ήταν η Αφροδίτη. Η ενσάρκωση της Γυναίκας. Τουλάχιστον μία από τις ενσαρκώσεις της. Ακόμα πιό αργότερα κατάλαβα, ότι ποτέ δεν διαλέγει ο άντρας. Η Γυναίκα κάνει τις επιλογές της (ναι, όλα αυτά τα έμαθα από τους μύθους).

Στην εφηβεία, ένα βιβλίο του Isaac Asimov με ξανάστειλε στο Σ' της Ιλιάδας. Εκεί που ο Πάτροκλος έχει πεθάνει. Ο Έκτορας έχει πάρει λάφυρο την πανοπλία του Αχιλέα, που φορούσε ο Πάτροκλος γιά ξεγέλασμα. Ο Αχιλέας θέλει να μπει στην μάχη, αλλά δεν έχει πανοπλία. Στέλνει την μάνα του την Θέτιδα στον Ήφαιστο γιά να του φτιάξει καινούργια.
Μπαίνοντας η Θέτιδα στο εργαστήρι του Ήφαιστου βλέπει τροχοφόρα "στρίποδα" που κινούνται αυτόματα ανάμεσα στους ανθρώπους και πηγαίνουν από μόνα τους στην θέση τους, όταν κανένας δεν τα χρειάζεται.
Λίγο πιό κάτω, ο Ήφαιστος - πλυμένος και με καθαρό χιτώνα - πάει να συναντήσει την Θέτιδα, υποβασταζόμενος απο χρυσές "κορασίδες" που εμοιαζαν με ζωντανές.
Ο Όμηρος μιλάει ξεκάθαρα γιά ρομπότ και τεχνητή νοημοσύνη - 2800 χρόνια πριν από σήμερα.

Συγκριτική μυθολογία. Το ελληνικό δωδεκάθεο δεν ήρθε ουρανοκατέβατο, αλλά πολλές ιστορίες του προέρχονται από παλιότερους λαούς - ξεχασμένους. Πέρσες, αιγύπτιους, φοίνικες, σουμέριους.
Η ελληνική Άρτεμη π.χ. είναι η Ishtar των περσών. Εξελληνισμένο Αστάρτη. Όλες αυτές οι λέξεις Ishtar, star, Stern, Αστάρτη, αστέρι έχουν την ίδια ρίζα και την ίδια σημασία.

Οι ιέρειες της Ishtar ήταν όμορφες νέες που εκδίδονταν στους "προσκυνητές" - οι γνωστές ιερόδουλες. Τα χρήματα πήγαιναν υπέρ του ναού. Ίσως θα έπρεπε να αφαιρέσω τα εισαγωγικά. Το ίδιο είναι να είσαι προσκυνητής της Ishtar και της ομορφιάς των γυναικών.
Στους ευρύχωρους ναούς της Ishtar ζούσαν πουλιά. Πιράχ στα περσικά θα πει πουλί. Πιράχ Ιστάρ = τα πουλιά της Ιστάρ. Πιράχ Ιστάρ, περιστέρι. Ίσως να μην είναι σύμπτωση που τα περιστέρια είναι τα πιό ερωτύλα πουλιά. Τα ευλογεί η Ishtar, εδώ και 3.5 χιλιάδες χρόνια ;-)

Στο σχολείο δεν μου άρεσε το μάθημα της Ιστορίας. Το έβρισκα βαρετό και ανούσιο. Και λοιπόν τι έγινε που ο τάδε βασιλιάς διαδέχτηκε τον δείνα βασιλιά; Μέχρι που ανακάλυψα τα κενά της Ιστορίας. Πράγματα που δεν μαθαίνεις στο σχολείο. Αμέσως κατάλαβα, ότι εκεί βρίσκεται όλο το ζουμί.

Π.χ. μαθαίνουμε στο σχολείο για τον Κωνσταντίνο (εν τούτω νίκα, ίδρυση της Κων/πολης). Μιά παραδρομούλα στον Ιουλιανό τον Παραβάτη - κι αυτή μόνο και μόνο επειδή ήθελε να επαναφέρει την ειδωλολατρεία και δεν τα κατάφερε. Και μετά πάμε στον Ιουστινιανό και την Θεοδώρα του (καλό κουμάσι και του λόγου της - αλλά αυτά δεν μαθαίνονται στα σχολεία).

Ανάμεσα στον Ιουλιανο και τον Ιουστινιανό μεσολαβούν 200 χρόνια. Τι έγινε σ' αυτό το διάστημα; Εδω μέσα στα τελευταία 60 χρόνια του 20ου αιώνα έχει αλλάξει τρεις φορές ο χάρτης της Ευρώπης. Τι έγινε επί 200 χρόνια τότε στην Ευρώπη;
Τίποτα δεν μας λένε γιά τον Αττίλα και τους ούνους του, τίποτα γιά τους κέλτες (πολύ πιό αρχαίοι), τίποτα για την σπηλιά της Αλταμίρα. Αποφάσισα από τότε να μάθω ακριβώς αυτά που μας κρύβουν.

Αλλά και στους νεώτερους αιώνες υπάρχουν τα ίδια κενά. Από τον Ιουστινιανό μέχρι την άλωση της Πόλης στην 4η σταυροφορία, μεσολαβουν 600 χρόνια. Τι έγινε στην Ευρώπη επί 6 αιώνες;
Πέφτουν βέβαια κάτι ονόματα (Ηράκλειος, Λέοντας, Βασίλειος), αλλά ποιός μαθαίνει πραγματικά το πως ζούσε ο κόσμος τότε; Το ότι ο Βασίλειος έβγαλε - σε μιά πρωτοφανή θηριωδία - τα μάτια των άμοιρων βούλγαρων, δεν μας λέει τίποτα για τις συνθήκες της εποχής.

Που είναι η ιστορία των Vikings; Εδω οι άνθρωποι έφτασαν στις Θερμοπύλες. Μνημεία τους βρίσκονται στον Πειραιά - κι εμείς τους περνάμε στο ντούκου. Ευτυχώς που υπάρχει και το Χολυγουντ, αλλιώς ποιός θα ήξερε τον Arthur και το Excalibur;

Και φυσικά, κανένας δεν μαθαίνει στο σχολείο το άσμα του Αρμούρη και το έπος του Διγενή Ακρίτη.

Από την άλωση της Πόλης από τους τούρκους (200 χρόνια μετά την άλωση από τους σταυροφόρους) και μέχρι την επανάσταση του '21 μαθαίνουμε μόνο το "κρυφό σχολειό". Το οποίο ουδέποτε υπήρξε.
Στην Ευρώπη πέρασαν 400 χρόνια κοσμοιστορικών αλλαγών. Ανακαλύφθηκε η Αμερική, άνθρωποι γύρισαν όλους τους ωκεανούς, ο Δαρβίνος ανέπτυξε την Θεωρία της Εξέλιξης.
Αλλά και στην Ελλάδα έγιναν πολλά. Π.χ. από τις βόμβες του Μorosini στην Ακρόπολη, μέχρι το 1790 (δλδ. ελαχιστα πριν την επανάσταση) η Αθήνα ήταν εντελώς ακατοίκητη. Αριθμός κατοίκων = μηδέν. Ούτε καν σκυλιά και γάτες. Για σχεδον 100 χρόνια!!

Ο Παρθενώνας - που οι βυζαντινοι τον εκαναν χριστιανική εκκλησία, οι φράγκοι καθολική εκκλησία και οι τούρκοι τζαμί - είχει μείνει ακέραιος από τον 5ο αιώνα π.Χ. μέχρι το τέλος του 17ου μ.Χ. Για κακή μας τύχη, κανένας δεν σκέφτηκε να τον απεικονίσει κάπου όλα αυτά τα 2200 χρόνια που ήταν ακέραιος. Έτσι ξέρουμε τον Παρθενώνα μόνο από περιγραφές, αλλά όχι από εικόνες.


(συνεχίζεται)

Blood brothers

Σκέψεις με αφορμή μιά αιμοδοσία.

Πάντα με ξένιζε το γεγονός ότι στην Ελλάδα πρέπει να δώσουν οι συγγενείς και φίλοι σου αίμα, πριν εγχειριστείς. Ήξερα ότι στην Ευρώπη υπάρχουν τράπεζες αίματος, που καλύπτουν τις ανάγκες των εγχειρήσεων. Το κόστος καλύπτεται από το εκάστοτε σύστημα υγείας.

Κρίνοντας από την σκοπιά της γενικής κοινωνικής οργάνωσης, θεωρώ το ελληνικό σύστημα χρεωκοπημένο. Σαν κοινωνία, είμαστε τόσο παρτάκηδες και συμφεροντολόγοι, που δεν προσφέρουμε στο γενικό καλό. Μόνο αν βρεθεί σε ανάγκη δικός μας άνθρωπος, θα τρέξουμε να δώσουμε αίμα.

Από την άλλη μεριά, κρίνοντας μεμονωμένες ιστορίες, θεωρώ το ελληνικό σύστημα καλύτερο. Εξ' αιτίας του συμβολισμού που περιέχει. Δίνω αίμα = δίνω ότι πιό πολύτιμο διαθέτω σαν οργανισμός. Με τα ελληνικά δεδομένα, το δίνω σε συγκεκριμένο άνθρωπο, που θέλω να βοηθήσω.

ΟΚ, το ξερω οτι δεν πηγαίνει σε συγκεκριμένο άνθρωπο. Πηγαίνει στην τράπεζα αίματος, που μετά επιλέγει το καταλληλότερο (ανώνυμο) αίμα για τον ασθενή. Ωστόσο, ο συμβολισμός παραμένει. Λέμε "έδωσα αίμα γιά τον φίλο μου", ακόμα κι αν ο φίλος σου δεν πήρε ακριβώς το δικό σου.

Αυτός ο συμβολισμός μου θυμίζει το έθιμο των αδερφοποιτών στην Κρήτη. Και τους ινδιάνους.

Αδερφοποιτός ήταν μεγάλη κουβέντα. Σημαίνει ότι από την στιγμή που ενώθηκε το αίμα σου με κάποιον, ενώθηκαν και οι ζωές σας.

Ο Καζαντζάκης στον Καπετάν Μιχάλη περιγράφει όλο το τελετουργικό του αδερφοποιτού. Όταν ο Καπετάν Μιχάλης αργότερα βρίσκεται στο δίλημμα να σώσει την τιμή της οικογένειας του απέναντι στην ζωή του αδερφοποιτού του, επιλέγει το δεύτερο. Γιά τους ινδιάνους ο αδερφοποιτός ήταν ιερότερος από την υπόλοιπη φυλή.

Το ξέρω φυσικά, ότι στους σημερινούς καιρούς η αιμοδοσία απέχει πάρα πολύ από αυτά τα παλιά έθιμα. Με βάση ορθολογικούς κανόνες, θα ήθελα "ευρωπαικές" συνθήκες στο ελληνικό σύστημα. Να μην τρέχουν οι συγγενείς και φίλοι τελευταία στιγμή, αλλά να προσφέρουν όλοι οικειοθελώς.

Μένω όμως κολλημένος στον συμβολισμό και στα παλιά έθιμα.

Τον Γενάρη είχα γράψει ένα ποστ για το Άβαταρ. Με συναρπάζει αυτή η ιδέα της Πανγαίας. Είναι παλιά μεν σαν σύλληψη, αλλα με το Άβαταρ μεταφέρθηκε πολύ έντεχνα στον κινηματρογράφο. Θεωρώ όμως την ανθρώπινη ράτσα σαν εντελώς ηλίθια και εκφυλισμένη.

Ισως το επόμενο ζωικό είδος, εκείνο που θα αναπτυχθεί μετά την πτώση του επόμενου αστεροειδή στον πλανήτη Γη και μετά την εξάλειψη του homo sapiens, δημιουργήσει κάποτε την Πανγαία.

Για τον homo sapiens, η Πανγαία θα παραμείνει πάντα δημιούργημα της φαντασίας.

Αν - και όταν - δημιουργηθεί κάποτε η Πανγαία, αυτή θα περιλαμβάνει κάποια ανταλλαγή αίματος. Η ότι θεωρείται τότε σαν αίμα τελος πάντων. Κάτι ζωτικό, κατάδικό σου πρέπει να προσφέρεις στο γενικό σύνολο, αν θέλεις να αποτελέσεις μέρος του.

Η (πεζή σήμερα) διαδικασία της αιμοδοσίας, ίσως είναι ο προπομπός της Πανγαίας. Σε κάποιο πολύ μακρινό μέλλον, σε κάποιο διαφορετικό ζωικό είδος.

Είχα διαβάσει έφηβος ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας του Ισαάκ Ασίμωφ ("γαλαξιακη αυτοκρατορία"). Εκεί ο Ασίμωφ περιγράφει πολύ όμορφα την Πανγαία, που απέχει χρονικά 50 χιλιάδες χρόνια από σήμερα. Μέσα σε έναν γαλαξία, φτιαγμένον από μαθηματικούς ;-)

Στο βιβλίο οι άνθρωποι διακρίνονται ανάλογα με το αν συμμετέχουν στην Πανγαία, η αν είναι "ξέχωρα".

Έτσι τους ονομάζει.

Ξέχωρα.

* * * *

Από τότε νιώθω ξέχωρο. Και ποτέ δεν μπόρεσα ν' αποφασίσω, αν αυτό μου αρέσει ή όχι.

Κάπου στα 20 μου αποφάσισα να γίνω αιμοδότης. Είχα εντελώς πρακτικά κίνητρα. Θεωρούσα απλά την αιμοδοσία σαν σωστή. Εκείνες τις εποχές ο συμβολισμός της Πανγαίας δεν ήταν τόσο δυνατός μέσα μου όσο σήμερα.

Στην προκαταρκτική εξέταση που έγινε, αποκαλύφθηκε ότι ποτέ δεν θα μπορέσω να προσφέρω το αίμα μου σε κανέναν. Περιέχει κάποιο εξωτικό και σπάνιο αντισώμα, που θα έβλαπτε οποιονδήποτε ασθενικό οργανισμό (αν μιλάμε γιά εγχείρηση, όλοι οι οργανισμοί είναι ασθενικοί).

Στην αρχή σκέφτηκα κάποια γενετική βλάβη. Αλλά δεν έχω τέτοιο πράγμα. Οι γιατροί μου εξήγησαν ότι σε κάποιο από τα ταξίδια μου είχα κολλήσει έναν επικίνδυνο και σπάνιο ιό. Ο οργανισμός μου καταπολέμησε τον ιό, δημιούργησε αντισώματα και τώρα δεν κινδυνεύει. Αλλά αν κάποιος ασθενής οργανισμός πάρει το αίμα μου, θα έχει τις ίδιες επιπτώσεις που θα είχε αν μολυνόταν με τον ιό.

Όλη αυτή η ιστορία είναι μυστήρια. Ποτέ δεν ήμουν άρρωστος στην ζωή μου. Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, το μόνο που έχω πάθει είναι ένα ελαφρύ συνάχι κάθε 2-3 χρόνια. Που οφείλεται στην ξεροκεφαλιά και την αλαζονεία μου να κυκλοφοράω με κοντομάνικα όταν γύρω μου ο κόσμος κυκλοφορεί με διπλά πουλόβερ και παλτά.

Πότε κόλλησα τον ιό, πότε δημιούργησα τα αντισώματα; Είναι δυνατόν να είμαι (ήμουν) άρρωστος και να μην το ξέρω; Οι γιατροί λένε ναι.

Λίγο αργότερα (στα 22 μου) αποφάσισα να κόψω κάθε δυνατότητα συμμετοχής μου στην διαδικασία αναπαραγωγής του ανθρώπινου γενετικού υλικού. Αν η ανθρωπότητα περιμένει από εμένα το "αυξάνεστε και πληθύνεστε", την πάτησε ;-)

Ούτε γενετικό υλικό, ούτε αίμα μπορώ να προσφέρω.

Είμαι λοιπόν τελεσίδικα ξέχωρο.

Και να ήθελα να συμμετέχω στην Πανγαία, ο δρόμος γιά μένα είναι κλειστός.

Υ.Γ. Γιά να απαλύνω τις τύψεις μου περί αιμοδοσίας, ενισχύω οικονομικά τον ερυθρό σταυρό.

i love Dana

Σκυλοβόλτα πριν λίγες μέρες. Ο σκυλούκος απολαμβάνει το τρέξιμο 30 μέτρα μπροστά μου, εγώ απολαμβάνω τον απογευματινό ήλιο. Σε μιά καμπή του δρόμου ξεπροβάλλει ένα τεράστιο, κατάμαυρο rottweiler. Χωρίς λουρί, χωρίς φίμωτρο και χωρίς κανέναν άνθρωπο κοντά του.

Γενικά, ο σκυλούκος είναι τσαμπουκαλής και δεν σηκώνει ζοριλίκια. Το λάθος του όμως (το οποίο έχει πάρει από μένα ;-) ) είναι ότι υπερεκτιμάει τον εαυτό του. Που πας μικρέ να αντιμετωπίσεις το θηρίο; Είναι 3 φορές μεγαλύτερο από σένα.

Βιάζω το βήμα μου και προσπαθώ να μπω ανάμεσα τους, πριν έρθουν πολύ κοντά. Ετοιμάζομαι να αρπαχτώ με rottweiler - η καλύτερη μου ;-)

Τελικά δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα. Πριν τους προφτάσω έχουν αρχίσει να μυρίζονται. Η γλώσσα του σώματος δείχνει φιλικότητα και από τα 2 σκυλιά. Περιορίζομαι να στέκω σε επιφυλακή δυό βήματα δίπλα. Σε λίγο καταφθάνει και η ιδιοκτήτρια - μέχρι να έρθει, τα 2 ζώα παίζουν και τρέχουν μαζί.

Όσο τα σκυλιά τρέχουν στο χωράφι, πιάνω κουβεντούλα με την ιδιοκτήτρια. Ξεκινάω εκφράζοντας τον θαυμασμό μου γιά τον σκύλο της. Rottweiler με φιλικά αισθήματα είναι εξαιρετική περίπτωση. Εννοείται ότι πάντοτε ευθύνεται ο ιδιοκτήτης γιά τον χαρακτήρα του ζώου. Το κοπλιμέντο λοιπόν γιά τον σκύλο περνάει και σ' εκείνη. Απαντάει εξιστορώντας μου πως γνώρισε την Dana - έτσι λέγεται το rott.

Η Dana ξεκίνησε την "καριέρα" της σαν σκύλος μάχης. Ο ηλίθιος πρώτος ιδιοκτήτης της την εκπαίδευσε γιά κυνομαχίες. Επειδή η Dana δεν ήταν αρκετά καλή γιά τον ρόλο, πέρασε την παιδική της ηλικία περιορισμένη και ξυλοδαρμένη. Ο αλήτης της έσπασε μερικά κόκκαλα γιά να την "εκπαιδεύσει". Τελικά κατάλαβε ότι η Dana δεν πρόκειται να γίνει ποτέ επιθετική και την πέταξε μπροστά σ' ένα άσυλο.

Η σημερινή της ιδιοκτήτρια την πήρε από το άσυλο, της πρόσφερε μιά άνετη ζωή και προσπάθησε να την κάνει να ξεχάσει το παρελθόν. Αυτό έγινε πριν 3 χρόνια - η Dana είναι σήμερα 4.5 χρονών.

Δεν χρειάστηκε να της αλλάξει τον χαρακτήρα. Η Dana ήταν φιλειρηνική ακόμα και μέσα στην κόλαση των πρώτων της χρόνων. Από την ημέρα που βρέθηκε σε κανονικό περιβάλλον, έγινε ακόμα πιό ήσυχη.

Τα σκυλιά έτρεχαν μπροστά μας, εμείς συνεχίζαμε την κουβεντούλα. Το θέμα ήταν οι συμπεριφορές. Σκύλων και ανθρώπων. Πάνω στην κουβέντα, μου λέει γιά την Dana "την αγαπάω φυσικά, αλλά είναι χαζούλα".

CUT.

Βαθιά εισπνοή. Μένω γιά λίγα δευτερόλεπτα ακίνητος. Ούτε ανάσα. Πως να εξηγήσω σε ξένον άνθρωπο ότι αδικεί το ζώο που αγαπάει; Περιορίζομαι σε λίγες συμβατικές φράσεις. Κάνω μερικές ρητορικές ερωτήσεις και προσπαθώ να εκμαιεύσω συμπεράσματα.

Πιστεύω - δεν είμαι σίγουρος - ότι μετά από τήν κουβέντα μας, βλέπει με άλλα μάτια τον σκύλο της.

"Χαζούλα"...

Δηλαδή τι θα έπρεπε να κάνει η Dana γιά να θεωρηθεί έξυπνη; Να κατασπαράξει όποιον την πλησιάσει;

Γιατί θεωρείται έξυπνος όποιος επιβάλλει την δύναμη του στους πιό αδύναμους;

Η Dana είναι μεγαλόυτσικη για θηλυκό. 52 κιλά, 65 εκατοστά ύψος. Αν σηκωθεί στα πίσω της πόδια, το στόμα της φτάνει στο 1.5 μ. Ένα συμπαγές πακέτο από 52 κιλά μύες, σκληρά νύχια και μυτερά δόντια. Εκπαιδευμένη γιά να σκοτώνει. Ποιός μπορεί να τα βάλει με τέτοιο ζώο και να μείνει ζωντανός;

Αν εγώ είχα τέτοια υπεροχή ισχύος και αν μου είχαν κάνει το 1/10 από τα βασανιστήρια που έκαναν στην Dana, σήμερα θα είχα θερίσει τους πάντες. Θα ήμουν ίσως δικαιολογημένος. Αλλά σίγουρα όχι έξυπνος.

* * *

Ποτέ δεν μπόρεσα να δεχτώ την σύνδεση ανάμεσα σε εξυπνάδα και άσκηση βίας.

Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους. Μερικοί από αυτούς ήταν τόσο ισχυροί στο σώμα, είτε στην κοινωνική τους θέση, που μπορούσαν να τσακίσουν όποιον ήθελαν. Με μιά γροθιά - ή ένα τηλεφώνημα.

Θαυμάζω μόνο εκείνους τους ισχυρούς, που έχουν επιλέξει να μην χρησιμοποιούν την δύναμη τους. Όπως η Dana.

Οι αδύναμοι δεν έχουν επιλογές. Δεν μπορούν. Μερικοί προσπαθούν να φανούν ισχυροί, ενώ δεν είναι ("ξέρεις ποιός είμαι 'γω ρε; " ). Αυτό τους κάνει γελοίους. Γεμάτη η Ελλάδα από αυτό το είδος.

Οι δυνατοί έχουν επιλογές. Γι' αυτό έχουν και μεγαλύτερες ευθύνες. Το να λύσουν προβλήματα με την βία είναι ίσως φυσιολογικό. Αλλά όχι έξυπνο. Ούτε αξιόλογο.

Οι πραγματικά άξιοι άνθρωποι, οι πραγματικά έξυπνοι άνθρωποι, είναι δυνατοί μεν, αλλά δεν χρησιμοποιούν την δύναμη τους. Αυτή είναι η μαγκιά - και λίγοι την διαθέτουν.

Η δύναμη είναι βέβαια ένα σχετικό μέγεθος. Σχεδόν όλοι είμαστε πιό αδύναμοι από τον Σβαρτσενέγγερ. Αλλά είμαστε πιό δυνατοί από ένα παιδί. Η ένα ζώο.

Η αξία μας (αν έχουμε κάποια) φαίνεται από το πως μεταχειριζόμαστε τους πιό ανίσχυρους από μας. Αυτή είναι ταυτόχρονα και η "εξυπνάδα" μας.

* * *

Αν ήμουν σκύλος, θα ήθελα να ήμουν σαν την Dana.

Ερνέστος και Ηλίας

Τον Νίκο Δήμου τον συμπαθώ και τον θαυμάζω. Γι' αυτό πιστεύω ότι θα στεναχωριόταν πολύ, αν μάθαινε ότι ο αγαπημένος του Ερνέστος ήταν στην πραγματικότητα ένα κάθαρμα. Στο (προ)τελευταίο του ποστ ο Ν.Δ. χαίρεται γιά το ότι το πρώην σπίτι του Ernest Hemingway χαρακτηρίστηκε "λογοτεχνικό μνημείο". Και γιά το ότι στο σπίτι αυτό κατοικούν 60 γάτες που "φυλάνε το στέκι του Big Papa", όπως γράφει.
Μιά διάψευση της θεωρίας του Ν. Δήμου γιά το ότι όποιος αγαπάει τις γάτες δεν μπορεί παρά να είναι καλός άνθρωπος. Ο Ερνέστος ήταν ακριβώς το αντίθετο ενός καλού ανθρώπου.

Είχα διαβάσει παλιά Hemingway. Τον Αποχαιρετισμό στα όπλα και τον Γέρο και την Θάλασσα. Δεν με ενθουσίασαν - χωρίς να ξέρω το γιατί. Ήξερα βέβαια γιά το Νόμπελ, οπότε αναγκαστικά θεωρούσα τον Hemingway σημαντικό συγγραφέα.

Μέχρι που έμαθα (τυχαία) περισσότερα γιά την βιογραφία του. Μανιακός των όπλων, βίαιος, αλκοολικός. Οι βιογράφοι κάνουν λόγο γιά 3 μπουκάλια τζιν την ημέρα! Αλλά αυτά από μόνα τους δεν είναι τίποτα.

Στάλθηκε λίγο πριν το τέλος του 2ου παγκ. πολέμου στην Ευρώπη σαν πολεμικός ανταποκριτής. Κατέληξε αρχηγός μιάς συμμορίας κατσαπλιάδων, που λυμαίνονταν τα σημερινά σύνορα Βελγίου - Γερμανίας. Έκλεβαν, βίαζαν και σκότωναν. Δεν ήταν στρατιώτης, δεν είχε εντολές να σκοτώσει. Ήταν - υποτίθεται - δημοσιογράφος.

Μετά το τέλος του πολέμου τον πέρασαν ένα υποτυπώδες στρατοδικείο. Όσα έκανε, δεν μπορούσαν να θαφτούν εντελώς από τον αμερικανικό στρατό. Αλλά επειδή σκότωνε γερμανούς και βέλγους, επειδή τότε επικρατούσε το δίκαιο του νικητή και επειδή είχε ήδη γνωστό όνομα, τον αθώωσαν λόγω αμφιβολιών, κάνοντας του "αυστηρές" συστάσεις.

Ο ίδιος έγραφε προσωπικά γράμματα στον εκδότη του και στην μετέπειτα γυναίκα του, περιγράφοντας με κάθε λεπτομέρεια το πως σκότωνε. Πυροβολούσε άοπλους πισώπλατα. Στα γράμματα του κοκκορεύεται στην ερωμένη του γιά το πως η συμμορία του έπιασε έναν 20χρονο γερμανό. Γιά το πως τον έβαλε να γονατίσει με τα χέρια πάνω από το κεφάλι. Γιά το πως τον πυροβόλησε στον αυχένα και το πως τα μυαλά βγήκαν από το στόμα του.
Στον εκδότη του περιγράφει το πως σκότωσε 122 ανθρώπους. Με όλες τις λεπτομέρειες.

Όταν αργότερα πήρε το Νόμπελ, πολλοί προσπάθησαν να τον δικαιολογήσουν. Είπαν π.χ. ότι ο Big Papa είχε ξεμωραθεί από τα γεράματα και το αλκοόλ και δεν ήξερε τι έλεγε. Αλλά όταν τα έγραφε αυτά ήταν πολεμικός ανταποκριτής, 43 χρονών. Μόνο ξεμωραμένος δεν μπορεί να ήταν.
Μιά άλλη δικαιολογία ήταν ότι αυτά ήταν συνηθισμένες, ανώδυνες υπερβολές και ψεμματάκια γιά να αυτοπροβληθεί. Αλλά αν ήθελε να αυτοπροβληθεί, μπορούσε να γράψει ένα - αυτοβιογραφικό - μυθιστόρημα. Ολόκληρος νομπελίστας ήταν. Με το μυθιστόρημα μάλιστα η (αυτο)προβολή θα είχε πολύ μεγαλύτερη εμβέλεια από τους 5-10 παραλήπτες των προσωπικών του επιστολών.

Δεν αποτελούν αποκαλύψεις αυτά που γράφω εδώ. Δεν καταγγέλω κανέναν. Όσα γράφω είναι γνωστά εδώ και δεκαετίες. Απορώ πως είναι δυνατόν να τα αγνοεί ο Νίκος Δήμου. Βλέπω να καταρρέει η θεωρία που θέλει τους γατόφιλους σαν καλούς ανθρώπους - και δεν χαίρομαι γι' αυτό.

* * * * *
Διαβάζοντας γιά τις θηριωδίες του νομπελίστα Ερνέστου, προσπάθησα κι εγώ να τον δικαιολογήσω. Αν και δεν έιχα κανέναν λόγο να το κάνω.
Σκέφτηκα ότι ο πόλεμος είναι απάνθρωπο πράγμα, που μετατρέπει τους ανθρώπους σε τέρατα. Αλλά ο Hemingway δεν έξησε κάποια τραγική εμπειρία στον πόλεμο. Δημοσιογράφος ήταν. Και μάλιστα στο τέλος του πολέμου. Καμμία τραγική εμπειρία δεν σε δικαιολογεί να γίνεις αρχηγός συμμορίας και να πυροβολείς άοπλους ανθρώπους πισώπλατα. Ούτε να περηφανεύεσαι γι' αυτό στην ερωμένη σου.

Αμέσως μετά τις τραγικές εμπειρίες, που ΔΕΝ είχε ο Hemingway, το μυαλό μου πήγε σε κάποιον άλλο, που πραγματικά υπέφερε στον πόλεμο.

Τον Ηλία Βενέζη.

Γεννημένος μόλις 1 χρόνο πριν τον Hemingway (κατ' άλλους βιογράφους, 5 χρόνια αργότερα, το 1904), ο Ηλίας Βενέζης πιάστηκε από τους τούρκους σε ηλικία 24 χρονών. Στάλθηκε γιά 14 μήνες στα φριχτά τάγματα εργασίας. Εκεί που από 1000 κρατούμενους επιβίωναν 20.
Απελευθερώθηκε από τα τάγματα εργασίας, γιά να τον στείλει αργότερα η δικτατορία του Μεταξά στις φυλακές. Λίγα χρόνια μετά κι άλλη σύλληψη απο τα ΣΣ και κλείσιμο στις φυλακές Αβέρωφ. Καταδικασμένος σε θάνατο. Μόλις που πρόλαβαν να τον σώσουν.

Ένας τέτοιος άνθρωπος θα μπορούσε άνετα να είχε γίνει τέρας. Εγώ τουλάχιστον με τέτοιες εμπειρίες θα είχα γίνει σίγουρα. Ίσως είχα γίνει χειρότερος από τον Hemingway.
Όχι όμως ο Ηλίας Βενέζης. Ο Βενέζης έγραψε - μετά τις φριχτές εμπειρίες - ένα έργο σαν την "Αιολική Γη".

Η Αιολική Γη είναι ένα αριστούργημα. Στα δικά μου μάτια τουλάχιστον 20 φορές καλύτερο από τον Γέρο και την Θάλασσα, που τιμήθηκε με Νόμπελ.

Δεν σκαμπάζω από λογοτεχνικές θεωρίες. Ο γέρος και η Θάλασσα ενστικτωδώς δεν μου άρεσε (πριν καν διαβάσω την βιογραφία του Ερνέστου). Δεν μπορώ να βρω κάποια ποιότητα εκεί. Οι κριτικοί της σουηδικής ακαδημίας μάλλον ξέρουν περισσότερα από μένα.

Αλλά η Αιολική Γη δείνχει την απέραντη Αγάπη γιά τον Άνθρωπο. Τον κάθε άνθρωπο - άσχετα από φυλή, θρησκεία, φύλο η γλώσσα. Αυτό και μόνο την κάνει σκάλες ανώτερη από το άλλο έργο. Ιδίως αν σκεφτεί κανείς την βιογραφία του Ηλία Βενέζη.

Όποιος διαβάσει την ιστορία του μπάρμπα-Ιωσήφ, την ιστορία του ληστή Λαζο-εφφέ, την ιστορία του ανθρώπου που γύρευε να βρει το καμήλι με το άσπρο κεφάλι, την ιστορία γιά το αρκουδάκι του Λιβάνου - και δεν δακρύσει, μπορεί να γίνει άνετα δωρητής οργάνων από σήμερα κιόλας. Την καρδιά τουλάχιστον, δεν την χρειάζεται.

Δεν λέω, και ο Ηλίας Βενέζης τιμήθηκε με βραβεία και διακρίσεις. Αναγνωρίστηκε - όσο ζούσε - σαν Μεγάλος των ελληνικών γραμμάτων. Δίκαια. Παρ' όλα αυτά, δεν πήρε Νόμπελ.

Το ξέρω, δεν υπάρχουν αντικειμενικές αλήθειες. Καμμία σύγκριση δεν στέκει, ιδίως ανάμεσα σε λογοτεχνικά έργα. Όλα όσα γράφω γιά τον Ερνέστο και τον Ηλία, τα ήξερα από καιρό. Δεν θα έγραφα τίποτα, αν ο Δήμου δεν μίλαγε γιά τις 60 γάτες. Αυτές με ανάγκασαν στην σύγκριση.

Θεατρικό

Σκηνή από πρόσφατο πάρτυ γενεθλίων, στο οποίο βρέθηκα σαν καλεσμένος.

Πρωταγωνιστές.

Εκείνος, 87 χρονών, ξανθός, πρασινομάτης, χήρος.

Εκείνη, 84 χρονών, ξανθιά (φυσική), καστανομάτα, χήρα.

Μόλις έχουν γνωριστεί στο πάρτυ, εδώ και 1/2 ώρα περίπου.

Σκηνή πρώτη.

Ανοίγει η πόρτα και μπαίνει σίφουνας η 19χρονη εγγονή. Ορμάει πάνω στον παππού της, σέρνοντας (κυριολεκτικά) έναν 19χρονο μαντράχαλο από το χέρι.

Θερμή αγκαλιά στον παππού - με ανταπόδωση. Συστάσεις.

"Παππού, να σου συστήσω τον Μάρκο. Το αγόρι μου."

Ανταλλαγές φιλοφρονήσεων, σφιξίματα χεριών.

Η εγγονή και το αγόρι της αποχωρούν.

Σκηνή δεύτερη.

Εκείνος: "Θυμάσαι αγαπητή Ελισσάβετ την δική μας εποχή; Τότε ούτε που μπορούσαμε να διανοηθούμε ότι θα παρουσιάσουμε τον εκλεκτό της καρδιάς μας στους δικούς μας.

Αλλά βέβαια εσύ δεν μπορείς να το θυμάσαι αυτό - είσαι πολύ νεώτερη."

Εκείνη: (χαμήλωμα στο βλέμμα, πετάρισμα οι βλεφαρίδες, σούφρωμα των χειλιών σε σχήμα ενός υποθετικού φιλιού. Ανασήκωμα του κεφαλιού και τίναγμα των μαλλιών προς τα πίσω. Χαμόγελο)

"Μα όχι αγαπητέ Γρηγόρη. Είμαι πολύ μεγαλύτερη στην ηλικία απ' όσο νομίζεις"

Εννοείται ότι ούτε ο ένας ούτε ο άλλος δίνουν δεκάρα γιά το τι κάνει η νέα γενιά με τον εκλεκτό της καρδιάς της.

Εκείνος: (μεταφορά της καρέκλας του κατά 10 εκατοστά προς το μέρος της. Απλωμα του χεριού έτσι ώστε να στηρίζεται - εντελώς φυσικά - στην πλάτη της καρέκλας που κάθεται εκείνη. Γέρσιμο του κορμιού κατά 20 μοίρες προς το μέρος της)

Ε, όχι και νομίζω. Ξέρω τι ηλικία βλέπω σε σένα. Και η ηλικία που βλέπω είναι θαυμάσια.

Εκείνη: (δήθεν κουρασμένα)

Αχ, τι φασαρία που κάνει αυτή η μουσική των παιδιών. Πόνεσαν τ' αυτιά μου. Και πιάστηκα εδώ στην καρέκλα. Τι θα έλεγες γιά έναν μικρό περίπατο έξω;

Φλασμπακ: όταν οι δυό τους ήταν νεολαίοι ξεσήκωναν ολόκληρες γειτονιές με τις μουσικές τους.

Εκείνος: Φυσικά. Πάω να φέρω τα παλτά μας.

(σηκώνεται, φέρνει παλτά, την βοηθάει να φορέσει το δικό της, της κρατάει την πόρτα να βγει έξω).

Εξω είναι θεοσκότεινα, γύρω από το μαγαζί υπάρχει ένα αχανές πάρκιγκ αυτοκινήτων, κάτι θάμνοι και τίποτα άλλο αξιόλογο. Επίσης, πέφτουν μύτες από το κρύο.

Όλα αυτά δεν μοιάζουν να ενοχλούν κανέναν.

Σκηνή τρίτη.

Επιστροφή των δύο πρωταγωνιστών μετά από 20'. Θριαμβευτική είσοδος με γέλια και αναψοκοκκινισμένα μάγουλα (απο το κρύο; ).

Το πρώτο που ζητάνε αφού βγάλουν τα παλτά τους είναι σαμπάνια.

Λογικό. Βρίσκονται άλλωστε σε πάρτυ γενεθλίων.

Αυλαία

* * * *

Το σημερινό θεατρικό - που αποτελεί περιγραφή πραγματικού γεγονότος - αφιερώνεται στις γυναίκες εκείνες που έχουν κοντινά τα 40α τους γενέθλια (στο κοντινό μέλλον ή στο κοντινό παρελθόν - αδιάφορο).

Στις γυναίκες εκείνες που νομίζουν ότι επειδή έγιναν 40 (συνπλην 5) έπαψαν να είναι ελκυστικές.

Στις γυναίκες που νομίζουν ότι έχουν ρυτίδες και χαλάρωση ιστών και γι' αυτό δεν είναι πιά όμορφες (ρυτίδες και χαλάρωση έχουν μεν, αλλά χρειάζεσαι μικροσκόπιο και 2 μεγενθυντικούς φακούς για να τις διαπιστώσεις).

Διεθνής οικονομία

Κάτι δεν μου πήγαινε καλά όλον τον τελευταίο καιρό με την ελληνική κρίση, την φημολογούμενη χρεωκοπία, τα πολυθρύλητα ομόλογα, τα spreads κλπ. Οι - όχι φτωχές - γνώσεις μου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και η - επίσης όχι φτωχή - λογική μου δεν αρκούσαν γιά να απαντήσουν στις ερωτήσεις που έβαζα στον εαυτό μου. Διάβαζα και διαβάζω πολλές αναλύσεις - εγχώριες και ξένες - και οι απορίες μου μεγαλώνουν.
Έτσι αποφάσισα να ανατρέξω σε πρωτογενεις πηγές, όχι αναλύσεις άλλων. Έδωσα μ' αυτόν τον τρόπο μερικές απαντήσεις στις απορίες μου, τις οποίες καταγράφω εδώ. Δεν ισχυρίζομαι ότι έχω καταλάβει πλήρως το πρόβλημα, ούτε ότι έχω λύσεις. Το σημερινό ποστ συμπυκνώνει απλά μερικές πληροφορίες γιά να μπορώ να ανατρέξω σ' αυτές στο μέλλον.

* * * * *
Η πρώτη μου απορία ήταν η ελληνοκεντρικότητα του προβλήματος. Γιατί ειδικά η Ελλάδα; Οι περισσότεροι έλληνες σχολιαστές θεωρούν αυτονόητο ότι οι ξένοι μας μισούν, γι' αυτο κερδοσκοπούν σε βάρος μας. Αυτή η εξήγηση είναι προφανώς γιά τα μπάζα. Υπάρχουν αρκετές άλλες χώρες με παρόμοιο μέγεθος και παρόμοια - αν όχι μεγαλύτερα - οικονομικά προβλήματα. Οι κερδοσκόποι είναι αμοραλιστές. Τους ενδιαφέρει άν θα κερδίσουν 10 η 1000. Τους αφήνει παγερά αδιάφορους αν θα τα κερδίσουν από την Ελλάδα η την Σενεγάλη. Γιατί λοιπόν βρέθηκε η Ελλάδα στο στόχαστρο;

Η απάντηση βρίσκεται στις δυνατότητες χειραγώγησης. Ο κερδοσκόπος διαλέγει χώρα με τα κριτήρια (α) δυσανάλογα πολλά χρέη (β) ανίκανη διακυβέρνηση (γ) χαμηλή παραγωγικότητα (δ) σάπιες υποδομές (γραφειοκρατία, ρουσφέτι, διαφθορά κ.α. ). Μπορεί μερικές άλλες χώρες να έχουν συγκρίσιμα χρέη με την Ελλάδα, αλλά μόνο η Ελλάδα πληρεί _όλα_ τα κριτήρια γιά να μπορούν να την χειραγωγήσουν οι κερδοσκόποι.

* * * * *
Η δεύτερη μου απορία ήταν τα ποσά. Ο τυπικός έλληνας πιστεύει ότι οι κερδοσκόποι θα ανεβάσουν τεχνητά τα spreads στα ομόλογα γιά να πάρουν πολλά λεφτά. Αυτό είναι ελληνοκεντρική βλακεία. Η Ελλάδα χρωστάει 300 δις. ευρώ. Δεν τα δανείζεται όλα μονομιάς, αλλά σε μικρότερα ποσά. Έστω 20 δις κάθε φορά. Ακόμα και αν τα επιτόκια ανέβουν πολύ, το συνολικό κέρδος θα είναι μηδαμινό γιά τους κερδοσκόπους.
Η διαφορά (spread) ανάμεσα στα ελληνικά και στα γερμανικά επιτόκια έφτασε μάξιμουμ 4% τους τελευταίους μήνες και κράτησε 3 μέρες. Με 20 δις. Χ 4% = 800 εκατομμύρια. Δηλαδή ακόμα και στην ιδανικότερη συγκυρία γιά τους κερδοσκόπους, το πολύ πολύ να βγάλουν 800 εκ. Σε μιά αγορά 7 τρισεκατομμυρίων, τα 800 εκατομμύρια (δηλαδή ποσοστό 0,001% ) δεν αξίζουν καν να σηκωθείς απ' το κρεβάτι σου.

Μην ξεχνάμε, ότι τα spreads δεν μπορούν ν' αυξάνονται επ' αόριστον. Το 4% ήταν ένα παροδικό μάξιμουμ, παραπάνω δεν έχει. Δεν είναι δυνατόν να δανείζεις μιά χώρα με αλόγιστα δυσβάσταχτους τόκους. Αν βαρέσει κανόνι, εσύ θα χάσεις τα λεφτά σου.
Μπαιδεγουέη, η φράση ότι οι κερδοσκόποι δανείζουν την Ελλάδα και μετά την σπρώχνουν στην χρεωκοπία, είναι ηλίθια.

Παρ' όλα αυτά, η απορία παραμένει. Οι κερδοσκόποι εναντίον της Ελλάδας είναι υπαρκτοί, δεν είναι αποκύημα φαντασίας. Αλλά αν τα ποσά είναι τόσο μικρά, γιατί το κάνουν;

* * * *
Η τρίτη μου απορία αφορά την στάση των ευρωπαίων εταίρων. Γιατί δεν αφήνουν απλά την Ελλάδα να χρεωκοπήσει; Τι πόνος τους έχει πιάσει; Διαβάζω πολλές αιτιολογήσεις, αλλά καμμία δεν είναι λογική (η ελληνοκεντρικότητα τυφλώνει είπαμε).

Π.χ. μιά αιτιολόγηση λέει ότι αν χρεωκοπήσει η Ελλάδα θα πληγεί το ευρώ. Ανοησίες. Πρώτον το ευρώ είναι ήδη πολύ ψηλά. Ακόμα και αν πέσει η αξία του κατα 30%, θα ωφεληθούν οι ευρωπαίοι στις εξαγωγές. Δεύτερον, σιγά που θα επηρεάσει η Ελλάδα το ευρώ. Η ελληνική οικονομία αποτελεί το 2% της ευρωζώνης. Τα σκαμπανεβάσματα (είτε η χρεωκοπία) της Ελλάδας είναι ένα ανθ-υπο-τσιμπηματάκι γιά το ευρώ. Και σε καμμία περίπτωση δεν δικαιολογεί την πρεμούρα των ευρωπαίων εταίρων μας να μας βοηθήσουν.

Π.χ. μιά άλλη αιτιολόγηση λέει ότι οι βορειοευρωπαίοι θέλουν να κατακτήσουν μερίδιο στις ελληνικές αγορές. Βλακεία. Πρώτον τις ελληνικές αγορές τις έχουν κατακτήσει ήδη. Τι να πάρουν από την Ελλάδα που δεν το έχουν ήδη πάρει; Δεύτερον, θα ήταν ηλίθιοι να ξοδέψουν 30 δις ευρώ γιά να κατακτήσουν μιά αγορά συνολικής αξίας 10 δις. ευρώ.

Μιά τελευταία επωδός - πολύ προσφιλής στους έλληνες - είναι οτι όλες οι αγορές είναι αλληλένδετες, ότι οι έλληνες δεν φταίνε γιά τα ελλείμματα τους (ψευτοδικαιολογία ολκής), ότι το πρόβλημα είναι γενικό, ότι φταίει η Γερμανία που κατέβασε τους μισθούς της (ψέμματα) και ανέβασε την παραγωγικότητα της (γιατί θα έπρεπε να τεμπελιάζουν; ) κ.α.π. Το γενικό συμπέρασμα από όλη αυτήν την ψαλμωδία είναι "δώστε μας κι άλλα ζεστά μετρητά να τα φάμε όπως τα προηγούμενα". Λογικό ότι η ελληνική κοινή γνώμη είναι πολύ δεκτική γι' αυτήν την βλακειούλα, η οποία μυρηκάζεται μανιωδώς στα ελληνικά ΜΜΕ. Αλλά οι υπόλοιποι δεν τρώνε κουτόχορτο.

Παρ' όλα αυτά, θέλουν να μας βοηθήσουν. Γιατί;

* * * * *
Μιά απάντηση ίσως βρίσκεται στα CDS (credit default swaps).

Περιγράφω εδώ συνοπτικά (γιά τα θυμάμαι στο μέλλον), τι είναι ένα CDS.

Έστω ότι η Ελλάδα χρειάζεται λεφτά, όπως όλα τα κράτη. Βγάζει ένα ομόλογο με 5% επιτόκιο. Αυτο σημαίνει ότι εγώ θα δώσω 10.000 στην Ελλάδα και θα πάρω πίσω 10.500 (υποθέτω ότι δανείζω γιά 12 μήνες).
Μεχρι στιγμής έχουμε 2 "παίχτες" στην αγορά. Ο ένας δανείζει και ο άλλος πληρώνει τόκο. ΟΚ.
Αν ο δανειζόμενος (η Ελλάδα) χρεωκοπήσει, τότε ο δανειστής (εγώ) θα χάσει τα λεφτά του. Αλλιώς θα κερδίσει 500 ευρω.

Έστω ότι εγώ φοβάμαι μιά πιθανή χρεωκοπία της Ελλάδας και θέλω να εξασφαλιστώ. Ζητάω από μιά ασφάλεια να μου ασφαλίσει το ρίσκο. Οι ασφάλειες είναι μεγάλες διεθνείς εταιρείες και ασφαλίζουν τον οποιονδήποτε διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν. Νόμιμο. Δίνω λοιπόν στην ασφάλεια 300 ευρώ. Μ' αυτήν την ενέργεια μπαίνει ένας 3ος παίχτης στην αγορά.
Αυτή η "ασφάλιση" είναι το λεγόμενο CDS.

Αν η Ελλάδα πάει καλά, θα δώσει 10.500, όπως είχε συμφωνηθεί. Εγώ θα έχω δώσει 10.000 και θα πάρω 10.500. Θα έχω κερδίσει μόνο 200 ευρώ, γιατί τα 300 τα έδωσα στην ασφάλεια. Ο κερδισμένος της ιστορίας θα είναι η ασφάλεια, που πήρε λεφτά χωρίς να κάνει τίποτα. Εδώ να σημειώσουμε, ότι οι περισσότερες ασφάλειες είναι αμερικάνικες και γερμανικές / γαλλικές. Έχει σημασία συτό.

Αν η Ελλάδα χρεωκοπήσει, εγώ θα πάρω πάλι 10.500 ευρω. Αλλά αυτήν την φορά θα τα δώσει η ασφάλεια, όχι η χρεωκοπημένη Ελλάδα. Εγώ είμαι ΟΚ, πήρα το κεφάλαιο μου συν 500 ευρώ τόκους, μείον 300 ευρώ ασφάλιστρα. Η Ελλάδα είναι έτσι κι αλλιώς χρεωκοπημένη, άρα φεύγει από την εξίσωση. Ο μεγάλος χαμένος θα είναι η (γερμανική είπαμε) ασφαλιστική εταιρεία, που πήρε 300 ευρώ ασφάλιστρα και πρέπει να πληρώσει 10.500.

Εδώ αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε, γιατί όλες οι ευρωπαικές κυβερνήσεις τρέχουν να σώσουν την Ελλάδα. Αν η Ελλάδα χρεωκοπήσει, θα καταρρεύσουν κάμποσες ευρωπαικές + αμερικάνικες τράπεζες (που είναι συνέταιροι των ασφαλειών).

Δεν παίζουν λοιπόν (άμεσο) ρόλο τα ελείμματα. Ούτε υπάρχει κάποιο ειδικό μίσος / αγάπη γιά την Ελλάδα. Κανένας δεν νοιάζεται γιά μας.
Τα ποσά που διακινεί η Ελλάδα (το χρέος, τα spreads κλπ. ) είναι μηδαμινά.
Η Ελλάδα είναι ο καρπαζοεισπράκτορας που εξ' αιτίας του διεφθαρμένου κράτους και των σάπιων υποδομών αποτελεί το καταλληλότερο πιόνι στην σκακιέρα τους.

Στο παιχνίδι ΔΕΝ συμμετέχει η Ελλάδα. Απλά κάποιοι τύποι έχουν στοιχηματίσει τεράστια ποσά στο ότι η Ελλάδα θα χρεωκοπήσει και κάποιο άλλοι τύποι (οι γερμανικές ασφάλειες) φοβούνται μήπως χάσουν το στοίχημα.

* * * * *
Το σενάριο θα ήταν ήδη αρκετά δυσάρεστο, αν έμενε εδώ. Αλλά γίνεται χειρότερο - υπάρχει και συνέχεια.
Στο παιχνίδι μπαίνει και 4ος παίχτης. Αυτός δρα σαν εμένα και εμφανίζεται αρχικά σαν δανειστής της Ελλάδας. Είπαμε, εγώ έδωσα 10.000 και θα πάρω 10.500 - με η χωρίς ασφάλεια. Αυτός ΔΕΝ δίνει λεφτά στην Ελλάδα, αλλά ΠΑΡ' ΟΛΑ ΑΥΤΑ ασφαλίζεται γιά μιά πιθανή χρεωκοπία. Το καταραμένο το credit default swap το επιτρέπει αυτό, νομιμότατα.

Εμένα σαν τίμιο δανειστή δεν με νοιάζει η Ελλάδα. Είτε χρεωκοπήσει είτε όχι, έγω θα πάρω τα 10.500 και θα δώσω 300 στην ασφάλεια. Δεν έχω να περιμένω τίποτα άλλο.
Αλλά ο 4ος (ο άτιμος δανειστής) έχει σαν αποκλειστικό σκοπό να ωθήσει την Ελλάδα στον γκρεμό.

Αν η Ελλάδα επιζήσει, ο κερδοσκόπος θα έχει χάσει τα 300 που έδωσε στην ασφάλεια. Δεν θα πάρει τίποτα. Η ασφάλεια ασφαλίζει με το CDS το ρίσκο χρεωκοπίας είπαμε. Νιξ χρεωκοπία, νιξ πληρωμή - και ο κερδοσκόπος έδωσε ασφάλιστρα και έχασε.
Αν η Ελλάδα χρεωκοπήσει, ο κερδοσκόπος θα πάρει 10.500 ευρώ (από την ασφάλεια), έχοντας επενδύσει μόνο 300. Ένα κολοσσιαίο περιθώριο κέρδους.

* * * * *
Οτιδήποτε "περιέχει" περιθώριο κέρδους είναι ανταλλάξιμο στα χρηματιστήρια. Ο κερδοσκόπος δεν χρειάζεται καν να περιμένει το αποτέλεσμα του στοιχήματος - αν δηλαδή η χώρα χρεωκοπήσει η όχι. Κρατάει στα χέρια του το CDS και με κάθε αρνητική είδηση γιά την Ελλάδα μπορεί να το πουλήσει στην αγορά.
Το χρηματιστήριο έτσι κι αλλιώς πουλάει μέλλον. Η τιμή οποιουδήποτε "χαρτιού" εξαρτάται από το τι πιστεύει ο αγοραστής / πωλητής γιά το μέλλον.
Το CDS είναι ένας παρανοικός πολλαπλασιαστής χρημάτων (που ακούστηκε να δίνεις 300 και σε έναν χρόνο να παίρνεις 10.500; ). Αν ακουστεί η παραμικρή είδηση υπέρ / κατά της Ελλάδας, αυτό μεταφράζεται σε υπερβολικά πολλαπλασιασμένες τιμές γιά τα CDS. Είτε προς τα πάνω, είτε προς τα κάτω, οι κερδοσκόποι τα τσέπωσαν.

Αυτή η 4η κατηγορία (όσοι ασχολούνται με αγοραπωλησίες CDS) είναι εκείνοι που πραγματικά θέλουν να χρεωκοπήσει η Ελλάδα. Στην αντίπερα όχθη (γερμανογαλλικές) ασφάλειες, μεγάλες τράπεζες και (ευρωπαικές) κυβερνήσεις, προσπαθούν να μην χάσουν το στοίχημα. Αν χάσουν, θα χρεωκοπήσουν οι ίδιοι.

* * * * *
Πρόταση γιά την διεθνή κοινότητα (την συνυπογράφουν οι μεγαλύτεροι οικονομολόγοι): καταργήστε έδω και τώρα τα CDS. Ιδίως εκείνα που δεν συνοδεύονται από αγορά ομόλογων. Ο τίμιος δανειστής - είτε με είτε χωρίς ασφάλιση - δεν έχει λόγους να σπρώξει μιά χώρα στην χρεωκοπία.

Πρόταση γιά την Ελλάδα (συνυπογράφεται μόνο από μένα): εξυγίανση του δημόσιου τομέα, νέες υποδομές, αυξημένη παραγωγικότητα, δουλειά, δουλειά, δουλειά, δουλεία. Και Φαντασία. Αυτά θα κάνουν την χώρα ακατάλληλη γιά κερδοσκοπίες.

* * * *
Υ.Γ. Τα CDS είναι υπέυθυνα και γιά την παγκόσμια οικονομική κρίση. Αντί για την χρεωκοπία της Ελλάδας, οι κερδοσκόποι τζογάριζαν στο αν θα χρεωκοπήσουν οι ιδιοκτήτες αμερικάνικων ακινήτων. Το 1998 είχαν βρεί έναν αφερέγγυο καρπαζοεισπράκτορα, τις φτωχές αμερικάνικες οικογένειες που είχαν πάρει δάνειο γιά να χτίσουν σπίτι. Το 2010 βρήκαν τον επόμενο αφερέγγυο καρπαζοεισπράκτορα - την Ελλάδα.

Υψηλή Πολιτική

Έχω στο μυαλό μου μιά επαγωγή. Ότι καπιταλισμός => δημοκρατία => ευημερία.
Το ξέρω ότι είναι λάθος, είμαι σίγουρος γι' αυτό. Αλλά σαν μαθηματικός δεν μου αρκεί να ξέρω. Πρέπει να ξέρω και το γιατί. Με απασχολεί ο συσχετισμός μεταξύ του καπιταλισμού και της (κοινοβουλευτικής) δημοκρατίας από την μιά - και το ερώτημα κατά πόσο αυτή η σχέση παράγει ευημερία από την άλλη.

Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι ο σημερινός καπιταλισμός έχει πάψει προ πολλού να έχει σχέση με αυτό που περιγράφει ο Μαρξ. Υπάρχουν μεν ακόμα οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής και οι προλετάριοι που παράγουν υπεραξία, αλλά αυτοί οι δύο παράγοντες του καπιταλισμού έχουν βαθιά θαφτεί από δεκάδες άλλους. Σήμερα ο κάθε 19χρονος μπορεί να πάρει ένα PC και να ιδρύσει την Google. Ο τριτογενής τομέας έχει ξεπεράσει προ πολλού την καπιταλιστική βιομηχανική παραγωγή.

Γεννησε η δημοκρατία τον καπιταλισμό; Ισως. Δεν ξέρω. Όλα δείχνουν προς τα εκεί. Ο καπιταλισμός μεταφυτεύτηκε - βίαια - και σε πολλές δικτατορίες, αλλά παντού όπου παρουσιάστηκε σαν νορμάλ εξέλιξη είχε την δημοκρατία σαν υπόβαθρο.

Συνεπάγεται η δημοκρατία από τον καπιταλισμό; Πιστεύω πως όχι. Π.χ. στην πρωην Σοβ. Ένωση υπήρχε καπιταλισμός. Υπήρχε ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και υπήρχε υπεραξία. Τώρα το αν η υπεραξία πήγαινε σε "λάθος" προορισμούς είναι άλλο καπέλο. Ο πρώην σοβιετικός καπιταλισμός δεν γεννησε δημοκρατία. Ούτε ο σημερινός ρωσικός καπιταλισμός το καταφέρνει. Η σημερινή ρωσική "δημοκρατία" πρέπει να γράφεται με πολλά εισαγωγικά.

Συνεπάγεται ο καπιταλισμός από την δημοκρατία; Πιστεύω πως ναι. Η δημοκρατία φέρνει αναγκαστικά την ελεύθερη αγορά. Η ελεύθερη αγορά δεν είναι αναγκαστικά καπιταλιστική, αλλά - με τα σημερινά δεδομένα - πολύ κοντά στον καπιταλισμό.
Αυτή η σκέψη με φέρνει στο προσωπικό μου πολιτικό ιδεώδες. Μιάς δημοκρατίας με ελεύθερη αγορά αλλά χωρίς καπιταλισμό - που τον θεωρώ ξεπερασμένο. Αυτό έχει σχέση με την ευημερία και θα το αναλύσω παρακάτω.

Πριν προχωρήσω στην σχέση καπιταλισμού / δημοκρατίας με την ευημερία, πρέπει να δώσω μερικούς ορισμούς. Είπα ήδη ότι ο καπιταλισμός σήμερα δεν είναι αυτό που έχει περιγράψει ο Μαρξ. Τι είναι όμως (κοινοβουλευτική) δημοκρατία;
Βλέπω ότι η δημοκρατία των ΗΠΑ είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη της Γαλλίας, και εκείνη με την σειρά της εντελώς διαφορετική από εκέινη της Γερμανίας, της Σουηδίας, της Αγγλίας κ.ο.κ.
Η δημοκρατία είναι μιά γενική ιδέα περί συνέλευσης / λαικής κυριαρχίας, που έχει σαν ιδέα τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Το πως εφαρμόζεται πρακτικά αυτή η γενική ιδέα είναι μιά πολύ ιδιαίτερη υπόθεση γιά κάθε λαό.

Η δημοκρατία ήρθε σε μερικούς λαούς με εξέγερση. Εδραιώθηκε με αίμα. Παραδείγματα οι ΗΠΑ, η Αγγλία, η Γαλλία, η Σουηδία, η Ιταλία, η Ελβετία. Σε άλλους λαούς μεταφυτεύτηκε από σπόντα. Παράδειγμα η Ελλάδα. Το 1821 έγινε μιά εθνική εξέγερση και οι μεγάλες δυνάμεις που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα μετά, έφεραν την δημοκρατία σαν εισαγόμενο φρούτο.
Ο Κολοκοτρώνης και ο Ανδρούτσος έχυσαν το αίμα τους γιά να διώξουν τους τούρκους (εθνική εξέγερση). Δεν το έχυσαν γιά να ιδρύσουν κοινοβούλιο.
Έχουμε τέλος την κοινοβουλευτική δημοκρατία να επιβάλλεται με το ζόρι σε μερικές χώρες. Παράδειγμα η Γερμανία. Μετά τον πόλεμο, οι 4 κατακτητές (ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία στην δυτική και Ρωσία στην ανατολική) επέβαλλαν το πολίτευμα που γουστάριζαν.

Η διαφορετική επικράτηση της δημοκρατίας σε κάθε χώρα εξηγεί και την διαφορετική αντιμετώπιση από κάθε λαό. Μπορεί οι αμερικάνοι να έχουν χιλιάδες στραβά, αλλά άμα τους θίξεις την δημοκρατία θα σου κόψουν το λαρύγγι. Το ίδιο και οι γάλλοι.
Αντίθετα οι έλληνες δεν πολυνοιάζονται γιά την δημοκρατία. Γι' αυτούς είναι εισαγόμενο φρούτο είπαμε. Ρουσφέτι, φοροδιαφυγή, πολιτικό κόστος, πελατειακές σχέσεις, διασπάθιση του δημόσιου χρήματος είναι ενέργειες που σαν κοινό παρονομαστή έχουν την υπονόμευση της δημοκρατίας. Στην Ελλάδα όποιος ρουσφετολογεί θεωρείται καπάτσος και μάγκας. Στις ΗΠΑ υπάρχει ρουσφέτι μεν, αλλά όποιος ρουσφετολογεί θεωρείται απατεώνας.
Αυτή είναι μιά ΠΟΛΥ βασική διαφορά, που βασίζεται στην διαφορετική αξιολόγηση που δίνουν στην δημοκρατία τους οι δύο λαοί.

Η Γερμανία είναι μια ειδική περίπτωση, που βάζει και τον τρίτο παράγοντα αυτού του ποστ (την ευημερία) στην εξίσωση.
Κανονικά η Γερμανία θα έπρεπε να είναι σαν την Ελλάδα. Την δημοκρατία της την φόρεσαν καπέλο, δεν την ζήτησε ο λαός. Κανονικά θα έπρεπε οι γερμανοί να καταστρατηγούν την δημοκρατία τους με χιλιάδες ρουσφέτια και ατιμίες κάθε μέρα. Δεν το κάνουν, γιατί έχουν συνδέσει στο μυαλό τους την δημοκρατία με την ευημερία. Μπορεί να είναι αντικειμενικά λάθος, αλλά γιά τον τυπικό γερμανό - καλώς η κακώς - η δημοκρατία και η ευημερία πάνε μαζί.
Αν πεις σε γερμανό οτι έβαλες το παιδί σου με μέσον στο δημόσιο, θα σε σκοτώσει διά λιθοβολισμού. Όχι γιατί είναι πιό έξυπνος / ηθικός από τον τυπικό έλληνα. Αλλά γιατί νιώθει ότι του απειλείς την προσωπική του ευημερία.

Μικρή παρένθεση και απόδειξη των σκέψεων μου: τα τελευταία χρόνια που η γερμανική ευημερία μειώνεται δραματικά, η αξιοπιστία της δημοκρατίας φθίνει δραματικά. Όσο μειώνονται τα εισοδήματα, τόσο περισσότεροι γερμανοί θέλουν να μειώσουν την δημοκρατία τους και να επιστρέψουν σε ένα αυταρχικό υπερ-κράτος. Οι γάλλοι έχουν πιό μειωμένα εισοδήματα από τους γερμανούς αλλά κανένας γάλλος δεν κάνει συμβιβασμούς με την δημοκρατία του.

Ξαναγυρίζω στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα η δημοκρατία δεν έχει ισχυρά ερείσματα, δεν την επέλεξε ο λαός όπως στην Ελβετία. Ήρθε ξενόφερτη. Επίσης, στην Ελλάδα η δημοκρατία δεν συνδυάζεται με την ευημερία. Κανένας έλληνας δεν πιστεύει ότι στην προσωπική του ζωή τα πάει καλά επειδή λειτουργεί το κράτος και οι θεσμοί. Κανένας έλληνας δεν συνδέει την οικονομική του άνεση με την καλή λειτουργία των κρατικών μηχανισμών (κάτι που κάνουν κατά κόρον οι γερμανοί).

Πιστεύω ότι η Ελλάδα είναι μιά χαμένη υπόθεση. Δυστυχώς, δεν υπάρχει ελπίδα γι' αυτήν την χώρα. Μιά χρεωκοπία θα ήταν μιά λύση. Ίσως ταρακουνούσε τα νερά. Ίσως μιά χρεωκοπία ανάγκαζε τους έλληνες να αναρωτηθούν τι πολίτευμα έχουν και τι πολίτευμα θέλουν. Αν οι έλληνες αποφάσιζαν υπέρ της δημοκρατίας σε συνθήκες επανάστασης, θα την σέβονταν περισσότερο μετά. Δυστυχώς, οι γερμανοί δεν θα αφήσουν την Ελλάδα να χρεωκοπήσει. Δεν τους συμφέρει.

* * *
Σαν επίλογο, αφήνω τις σημερινές συνθήκες. Σκέφτομαι γύρω από το μελλοντικό ιδεατό πολίτευμα.

Το καπιταλισμό τον θεωρώ ξεπερασμένο και νεκρό. Δεν λυπάμαι καθόλου γιά τον θάνατο του. Θα ήθελα να πετάξουμε όσο γίνεται πιό γρήγορα τα υπολείμματα του - ιδίως το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το οποίο θεωρώ σαν απομεινάρι του καπιταλισμού και σαν σημαντικό φρένο γιά την θετική εξέλιξη μας. Το μέλλον βρίσκεται στην ελεύθερη αγορά, με τις μικρές και ευέλικτες οικονομικές μονάδες. Φτάνει πιά η μαζικοποίηση των πάντων και οι οικονομίες κλίμακας (θέλω ξεχωριστό ποστ γιά να το αναλύσω αυτό).

Την δημοκρατία την θέλω πιό ανανεωμένη, πιό μοντέρνα. Με λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερους ελέγχους, περισσότερη διαφάνεια. Η Ευρωπαική Ένωση είναι μιά θαυμάσια ιδέα, αλλά η υλοποίηση της είναι ένας εφιάλτης. Η μελλοντική Δημοκρατία της Ευρώπης δεν επιτρέπεται να έχει σχέση με το σημερινό έκτρωμα των Βρυξελλών. Η ευρωπαική διοίκηση σήμερα είναι ένας υπερδιογκωμένος γραφειοκρατικός, διεφθαρμένος, αδιαφανής και αντιπαραγωγικός ελέφαντας.
Αν συνεχίσει αυτό, δικαίως οι λαοί της ευρώπης θα απαξιώσουν την ευρωπαική δημοκρατία.

Τέλος έχω μιά καινούργια αντίληψη γιά την ευημερία. Ευημερία δεν είναι μόνο το εμπορικό ισοζύγιο, ούτε οι ρυθμοι "ανάπτυξης" όπως τους εννοούν οι οικονομολόγοι σήμερα. Είναι τεχνικά αδύνατον να έχουμε παγκόσμιο εμπόριο και όλοι οι λαοί να έχουν θετικό εμπορικό ισοζύγιο. Πρέπει η ευημερία να οριστεί αλλιώς. Και σίγουρα ο ορισμός της ευημερίας πρέπει να περιλαμβάνει και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Ψιλο-διευκρίνηση γιά ολο το παραπάνω κείμενο: μιλάω γιά την συνολική ευημερία ενός λαού που εξαρτάται από το πολίτευμα και τα οικονομικά μεγέθη. Δεν μιλάω γιά την προσωπική ευημερία που εξαρτάται από το αν η αγαπημένη μου μου χαμογελάει η όχι.