Το ΑΕΠ μου μέσα. Make love, not capitalism part 2 of 4

Η βικιπέδια δίνει έναν τρομερά πολύπλοκο μαθηματικό τύπο γιά τον υπολογισμό του Ακαθάριστου Εθνικού ΠροΪόντος (ΑΕΠ). Παρά τις μαθηματικές μου γνώσεις, δεν βγάζω άκρη με δαύτον. 

Αντίθετα ο χοντρικός, καθημερινός ορισμός του ΑΕΠ είναι σχετικά απλός: το ΑΕΠ μιάς χώρας είναι το σύνολο των παραχθέντων προϊόντων και υπηρεσιών.

Υποτίθεται ότι όσο πιό ψηλό είναι το ΑΕΠ, τόσο πιό ευτυχισμένοι είναι οι κάτοικοι της χώρας. Yποθέτουμε δλδ ότι οι κάτοικοι απολαμβάνουν τα αγαθά ( = ΑΕΠ) που παράγουν. Γι' αυτό όλοι οι πολιτικοί σε όλες τις χώρες υπόσχονται αύξηση του ΑΕΠ, δηλαδή περισσότερα αγαθά.

Η πολυπόθητη αύξηση του ΑΕΠ ονομάζεται "ανάπτυξη". Η μείωση του ΑΕΠ ονομάζεται "ύφεση" και θεωρείται καταστροφή.

Εδώ υπάρχει μιά λογική ακροβασία. Λογικά, δεν είναι δυνατόν να αυξάνουν όλες οι χώρες το ΑΕΠ τους. Αυτά που παράγει παραπάνω μιά χώρα και τα εξάγει θα αντιστοιχούν στην μείωση του ΑΕΠ των άλλων χωρών.

Επειδή όμως το ΑΕΠ δεν μετράει την αντικειμενική αξία όλων των πραγμάτων αλλά την τιμή (ανάμεσα σε πολλά άλλα) του κάθε πράγματος, είναι όντως δυνατόν να αυξάνουν όλοι ταυτόχρονα το ΑΕΠ τους. Απλά, αυξάνουν τις τιμές - χωρίς να παράγεται κάτι παραπάνω.

Ένας δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι το κρατικό χρέος. Το οποίο έχει μιά απόλυτη τιμή (π.χ. το χρέος της Ελλάδας είναι 400 δις) και μιά σχετική τιμή: το ποσοστό του επί του ΑΕΠ. Το χρέος π.χ. της Ελλάδας είναι 170% του ΑΕΠ.

Χοντρικά, το ελληνικό κράτος χρωστάει 1.7 φορές από όσα παράγουν οι πολίτες του σε έναν χρόνο.

Γενικά, ένα χρέος σε ύψος 60% του ΑΕΠ θεωρείται "βιώσιμο", ότι και να σημαίνει η λέξη. Αυτό το 60% είναι και ένα από τα κριτήρια του Μαάστριχτ. Η Γερμανία πάντως έχει χρέος 80% του ΑΕΠ της, χωρίς να κινδυνεύει σοβαρά. Οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν κάτι ανάμεσα σε 70% και 110%.

Όλοι ανεξαιρέτως οι πολιτικοί κάνουν (χοντρές έως πολύ χοντρές) ματσαράγγες, προκειμένου να ανεβάσουν το ΑΕΠ. Το γιατί είναι προφανές. Από την μιά θέλουν να παρουσιάσουν ανάπτυξη. Από την άλλη, όσο αυξάνει το ΑΕΠ μειώνεται το ποσοστό του χρέους. Αν αυξηθεί το ΑΕΠ μπορούν να κρατήσουν το χρέος ψηλά (κάθε μείωση του χρέους έχει πολιτικό κόστος) χωρίς να αυξάνεται το ποσοστό.

Η κραταιά Γερμανία δεν ανεβάζει το ΑΕΠ της με ματσαράγγες, αλλά μειώνει το χρέος της με δαύτες (τι Γιάννης, τι Γιαννάκης). Βαφτίζει τα δημόσια έξοδα γιά (δημόσια) Παιδεία και την (δημόσια) Υγεία σαν ιδιωτικά και έτσι δεν μετράνε στο κρατικό χρέος.

Η Ούζα ανεβάζει το ΑΕΠ της με την ... τηλεόραση. Υπολογίζει ότι κάθε αμερικάνος που κάθεται στον καναπέ του και βλέπει TV παράγει αγαθά (το τι είδους αγαθά είναι αυτά, δεν το ξέρει κανένας). Και επειδή 400 εκατομμύρια αμερικάνοι κάθονται ατέλειωτες ώρες μπροστά στην TV, η Ούζα παρουσιάζεται να έχει ένα αυξημένο ΑΕΠ (άρα ανάπτυξη) και συνεπώς μειωμένο χρέος.

Η Αγγλία ανεβάζει το ΑΕΠ της με ανύπαρκτα έσοδα από ανύπαρκτες αποικίες.

Η Ισπανία και η Ιταλία αποφάσισαν να προσμετρήσουν τα έσοδα από την πορνεία και το εμπόριο ναρκωτικών στο ΑΕΠ τους. Το ίδιο σκέφτονται να κάνουν και οι εγχώριοι φωστήρες στην Ελλάδα. Και επειδή κανένας δεν ξέρει - ούτε μπορεί να αποδείξει - το πόσο ψηλός είναι ο τζίρος από την πορνεία και τα ναρκωτικά, σε λίγο θα έχουμε ένα ΑΕΠ μεγαλύτερο από της Γερμανίας και θα δανείζουμε την Μέρκελ.

Έχουμε μιά τερατώδη διαστροφή κάθε λογικής και κανένας δεν ενοχλείται. Όλα τα δυτικά κράτη έγιναν ξαφνικά (πολύ) πλουσιότερα χωρίς να αλλάξει απολύτως τίποτα.

Βαφτίζουμε την πορνεία και τα ναρκωτικά σαν ΑΕΠ. Δηλαδή εθνικό προϊόν που συμβάλλει στην γενική ευημερία του τόπου μας. Σε λίγο οι ναρκέμποροι θα μας ζητάνε και κρατικές επιδοτήσεις. Αφού συμβάλλουν οι άνθρωποι στην ευημερία μας, γιατί να μην τους επιδοτήσουμε;

Χρειαζόμαστε πραγματικά ανάπτυξη; (δηλαδή κάθε χρόνο μία αύξηση του ΑΕΠ). Είμαι πεισμένος πως όχι. Αλλά τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε μάθει ότι μόνο η ανάπτυξη είναι Καλό Πράγμα. Έχουμε μάθει ότι μόνο ο πολιτικός που υπόσχεται ανάπτυξη θα επανεκλεγεί.

Και επειδή η ρημάδα η ανάπτυξη (δηλαδή η πραγματική παραγωγή πραγματικών και χρήσιμων αγαθών) είναι πολύ, πολύ, πολύ δύσκολη, οι πολιτικοί μας βγάζουν λαγούς από το καπέλο (ανάπτυξη) και μας δείχνουν κάτι που δεν υπάρχει.

* * * 

Κάθε προϊόν που διακινείται στο παγκόσμιο εμπόριο έχει έναν τζίρο. Μικρό / μεγάλο, δεν έχει σημασία. Ας πούμε ότι το προϊόν Χ κάνει έναν παγκόσμιο τζίρο από 100 δις. Τα στοιχήματα γύρω από την τιμή του προϊόντος Χ ανεβαίνουν στο ιλιγγιώδες ποσόν των 1.300 δις. 

Όχι, δεν είναι τυπογραφικό λάθος. Τα ποσά των στοιχημάτων πάνω στις τιμές του παγκόσμιου εμπόριου είναι δεκατρείς φορές μεγαλύτερα από τα ποσά του ίδιου του παγκόσμιου εμπόριου.

Ξανά: γιά κάθε προϊόν αξίας 1 ευρώ που παράγεται στον πλανήτη, τζογάρονται 13 ευρώ πάνω στην τιμή αυτού του προϊόντος.

Το αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής είναι τερατώδες. Κανέναν δεν συμφέρει πλέον να παράγει οτιδήποτε. Γιατί να παράγεις στάρι αξίας 1 ευρώ την στιγμή που μπορείς να κερδίσεις 13 ευρώ, στοιχηματίζοντας πάνω στην τιμή του σταριού;

Το ΑΕΠ είναι το σύνολο των παραγόμενων προιόντων και υπηρεσιών. 

Τι είναι όμως προϊόν και τι είναι υπηρεσία; Τι είναι χρήσιμο προϊόν και ποιά είναι χρήσιμη υπηρεσία;

Είναι λογικό να μετράμε τον τζόγο πάνω στα προϊόντα σαν ΑΕΠ; Είναι λογικό να ενθαρρύνουμε τον τζόγο περισσότερο από την παραγωγή αγαθών; Είναι λογικό να ενθαρρύνουμε τα λαμόγια και τα παράσιτα και να αποθαρρύνουμε τους εργατικούς και τους τίμιους;

Όχι, δεν σκοπεύω να ορίσω εγώ το τι είναι χρήσιμο και τι δεν είναι. Δεν μπορώ να αποφασίσω γιά 7 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Ακόμα και αν μπορούσα, δεν θα ήθελα. Δεν έχω κανέναν σκοπό να επιβάλλω στους άλλους το τι να (μην) κάνουν.

Εκείνο που λέω είναι ότι ο τρόπος που μετράμε το ΑΕΠ μας, τις κοινωνίες μας, την οικονομία μας, την ευημερία μας είναι λάθος. Είναι ένας παράλογος τρόπος που μας οδηγεί σε παράλογες πράξεις.

Σαρκαστική σημείωση:
Ακόμα και με τόσους παραλογισμούς (τζόγος, άχρηστα προϊόντα κλπ.) δεν καταφέρνουν οι κυβερνήσεις να παρουσιάσουν αύξηση του ΑΕΠ. Γι' αυτό καταφεύγουν στις ματσαράγγες με τα ναρκωτικά κ.α.. Αυτό και μόνο μας δείχνει το πόσο λάθος, πόσο καταστροφικός είναι ο δρόμος που ακολουθούμε.

Ακόμα ένα νουμεράκι, γιά όσους ακόμα θέλουν ανάπτυξη: η Κίνα χρησιμοποίησε τα τελευταία τρία χρόνια περισσότερο τσιμέντο από όσο χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ σε ολόκληρο τον 20ο αιώνα!
Η ισχυρότερη οικονομία, η πιό βιομηχανοποιημένη χώρα  του κόσμου (ΗΠΑ) ξόδεψε 4.5 γιγατόνους τσιμέντο σε 100 χρόνια. Ολογραφως: εκατό. Πολύ τσιμέντο, πάρα πολύ.
Αλλά όλο το αμερικάνικο τσιμέντο 100 χρόνων "εξαφανίζεται" μπροστά στους 6.6 γιγατόνους τσιμέντο που χρησιμοποίησε η Κίνα μέσα σε 3 χρόνια. Ολογράφως: τρία!

Ας φανταστούμε τώρα τι γίνεται με τον όγκο των σκουπιδιών, τα χημικά απόβλητα, τα καυσαέρια, τις πρώτες ύλες (πόσιμο νερό, μεταλλεύματα, οικοσυστήματα). Με τον ρυθμό που αναπτύσσεται η Ασία ο πλανήτης θα μας έχει τελέψει το αργότερο μέχρι το 2030.

Από τα 7.5 δις κατοίκους του πλανήτη Γη, τα 3.5 δις ζουν σε μιά ακτίνα 6000 χιλιομέτρων γύρω από το Guangzhou (πόλη της νότιας Κίνας). Τα 6000 χλμ δεν είναι μεγάλη απόσταση, μιά ματιά στον χάρτη πείθει. Τι θα κάνουμε αν όλοι αυτοί αναπτυχθούν σαν τους αμερικάνους;

Που πάμε ρε Καραμήτροι; Όλοι οι πολιτικοί όλων των χωρών έχουν ανάγει την ανάπτυξη σε Ιερό Δισκοπότηρο. Όλοι οι πολίτες ψηφίζουν μόνο τους πολιτικούς που φέρνουν ανάπτυξη.  Έστω στα λόγια, έστω με λογιστικές ματσαράγγες. Στα δυτικά κράτη η ανάπτυξη υπάρχει μόνο στα χαρτιά και στην πολιτική φαντασία - ευτυχώς. Στα ασιατικά κράτη η ανάπτυξη είναι πραγματική μεν, καταστροφική δε.

Βρισκόμαστε σε ένα αυτοκίνητο με χαλασμένα φρένα που τρέχει πάνω σ' έναν κακοτράχαλο χωματόδρομο ολοταχώς προς τον γκρεμό.
- Οι δεξιοί πολιτικοί όλου του κόσμου πιστεύουν ότι όλα πάνε μιά χαρά. Αρκεί να σφίξουμε λίγο τα λουριά στους τεμπέληδες έλληνες γιά να μειώσουν τα χρέη τους.
- Οι αριστεροί πολιτικοί πιστεύουν ότι πρέπει στην θέση του καπιταλιστή οδηγού να βάλουμε έναν σοσιαλιστή οδηγό.
- Οι οικολόγοι πιστεύουν ότι πρέπει να αλλάξουμε τον κινητήρα με έναν καινούργιο, καθαρότερο.
- Οι λοβοτομημένοι ναζιστές θέλουν να πετάξουν έξω από το αυτοκίνητο όλους τους ξένους.
- Οι χριστιανοταλιμπάν πιστεύουν ότι έτσι θέλει ο θεός.
Κανένας δεν σκέφτεται να διορθώσει τα φρένα, κανένας δεν θέλει να αλλάξει την πορεία προς τον γκρεμό. Όλοι θέλουν ανάπτυξη με φουλ ταχύτητα.

Κανένας πολιτικός, κανένα κόμμα δεν ζητάει μείωση του ΑΕΠ και στροφή σε πραγματικές αξίες.

Χρειαζόμαστε τελικά ανάπτυξη - δηλαδή μιά αύξηση του ΑΕΠ;
Αν ορίσουμε σαν ανάπτυξη την ευημερία όλων μας (ανθρώπων και ζώων), ορίσουμε σαν ανάπτυξη την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση φυσικών πόρων, αν αποφασίσουμε ότι ανάπτυξη θα είναι μόνο ότι χρήσιμο παράγεται γιά το γενικό καλό, τότε ναι. Την χρειαζόμαστε την ανάπτυξη.
Με την μορφή που δίνουμε σήμερα στην ανάπτυξηκαι έτσι όπως την μετράμε, σίγουρα όχι.

Δεν είμαι ο πρώτος που τα λέει αυτά. Ο καθιερωμένος όρος λέγεται "αποανάπτυξη" και μπορεί να βρει κανείς εκατοντάδες άρθρα στο ιντερνετ που περιγράφουν ακριβώς τι είναι αυτό.

Γενικά, αποανάπτυξη είναι όχι μόνο το να παράγουμε και να καταναλώνουμε λιγότερα. Αποανάπτυξη είναι (κυρίως) να παράγουμε / καταναλώνουμε πιό ορθολογικά.
Αποανάπτυξη είναι να επιβραβεύουμε τον τίμιο παραγωγό ενός χρήσιμου αγαθού και να τιμωρούμε τον αεριτζή και το λαμόγιο που τζογάρουν με τις ζωές μας.

* * * 

Μιά μικρή ανακεφαλαίωση.

Στο πρώτο ποστ έδειξα ότι ο τουρισμός στην Ελλάδα είναι μιά καταστροφική δραστηριότητα που ωφελεί μόνο μερικά λαμόγια. Σίγουρα όχι την χώρα και σίγουρα όχι το κοινωνικό σύνολο. Έδειξα ότι πρέπει να ανησυχούμε σοβαρά γιά τα 20 εκατομμύρια που περιμένουμε φέτος.

Στο δεύτερο ποστ έδειξα ότι σε όλον τον πλανήτη έχουμε ένα άρρωστο φαινόμενο κατασπάλησης πόρων. Παραγωγικές, χρήσιμες διαδικασίες καταπνίγονται. Ταυτόχρονα αμοίβεται με τρελά ποσά ότι πιό ανόητο και ανούσιο.

Στο τρίτο ποστ έδειξα ότι ναι μεν όλος ο κόσμος αναλώνεται σε φτηνές, αντιπαραγωγικές  βλακείες αλλά οι έλληνες είναι πρωταθλητές σε αυτό το θλιβερό σπορ. Στην Ελλάδα ότι πιό άχρηστο και βλαβερό επιδοτείται, ότι πιό δημιουργικό καταστρέφεται. Τα πιό αντιπαραγωγικά επαγγέλματα είναι τα πιό διαδεδομένα.

Σε αυτό το ποστ δείχνω ότι όλο το δυτικό οικονομικό σύστημα που ονομάζουμε καπιταλισμό είναι σάπιο και διεφθαρμένο. Όχι μόνο επειδή επιτρέπει και ενδυναμώνει την αδικία και την εκμετάλλευση. Αλλά (κυρίως) γιατί ευαγγελίζεται μιά ανάπτυξη που δεν μπορεί να φέρει και που είναι καταστροφική έτσι κι αλλιώς.

Έμποροι των εθνών. Make love, not capitalism part 3 of 4

Κάπου γύρω στο 1965 ο καπιταλισμός - έτσι όπως σωστά τον κατακεραύνωσε ο Μαρξ -  έφαγε τα ψωμιά του. Τελείωσε τον κύκλο του και κινδύνευε να καταρρεύσει. Μπροστά στον κίνδυνο να χάσουν την εξουσία, οι καπιταλιστές έφτιαξαν μιά νέα μορφή καπιταλισμού, που μας τυραννάει μέχρι σήμερα.

Επειδή μερικά πράγματα τα θεωρούμε αυτονόητα και προαιώνια, σημειώνω εδώ μερικές σημαντικές διαφορές του παλιού καπιταλισμού από τον νέο. Όχι γιά να εξωραΐσω τον παλιό καπιταλισμό - αυτός ήταν το ίδιο άδικος και εκμεταλλευτής όσο και ο νέος. Θέλω να αναδείξω τις διαφορές τους γιά να ξεκαθαρίσω, γιά τι πράγμα μιλάω.

Ο παλιός καπιταλιστής του Μαρξ είχε ένα κεφάλαιο και με αυτό αγόραζε τα μέσα παραγωγής. Μετά ανάγκαζε τους εργάτες να παράγουν (η λέξη κλειδί) κάτι, πλουτίζοντας από την παραγόμενη υπεραξία.
Όσο και να ακούγεται σήμερα παράξενο, οι παλιοί καπιταλιστές σιχαίνονταν τον ραντιερισμό (ραντιερισμός = κέρδη δίχως να έχεις παράγει κάτι), τα χρέη και τον τζόγο. Και μάλιστα γιά τον σωστό λόγο: θεωρούσαν  - πολύ σωστά - τον ραντιέρη και τον τζογαδόρο σαν παράσιτα. Θεωρούαν ντροπή να χρεωθούν. Ολόκληρη η αμερικάνικη και αγγλική νομοθεσία (δλδ. όλος ο τότε καπιταλιστικός κόσμος) μέχρι το 1970 σχεδόν απαγόρευαν τον ραντιερισμό.
Ταυτόχρονα, με τον κανόνα του χρυσού που ίσχυε μέχρι το 1973 σχεδόν δεν υπήρχαν χρέη. Ούτε κρατικά ούτε ιδιωτικά

(Παρενθεσούλα: μερικοί πανηλίθιοι στην Ελλάδα υποστηρίζουν ότι "η χούντα δεν άφησε χρέη". Εννοούν φυσικά την χούντα του 1967, όχι την σημερινή. Δεν ξέρουν οι βλάκες ότι μέχρι το 1973 που καταργήθηκε ο κανόνας του χρυσού κανένα κράτος δεν μπορούσε να συσσωρεύσει χρέη - ανεξάρτητα από το ποιός κυβερνούσε. )

Ο κανόνας του χρυσού έχει βέβαια αρκετά δικά του εγγενή προβλήματα (π.χ. αποπληθωρισμός). Παρ' όλα αυτά ήταν το σύστημα του παλιού καπιταλισμού.

Τράπεζες υπήρχαν φυσικά και στον παλιό καπτιταλισμό. Αλλά είχαν εντελώς διαφορετικό ρόλο από σήμερα. Οι τράπεζες τότε ήταν περισσότερο γιά να φυλάνε το χρήμα και να εγγυώνται μιά ασφαλή μεταφορά / συναλλαγή. Είχαν ένα κλάσμα μεγέθους των σημερινών τραπεζών. Οι σημερινές τράπεζες βασίζονται στον τζόγο, δημιουργώντας φούσκες.

Το κυριότερο χαρακτηριστικό του παλιού καπιταλισμού ήταν η παραγωγή. Ο καπιταλιστής εκμεταλλεύονταν μεν τους εργάτες, αλλά παρήγαγε κάτι. Όποιος είχε κεφάλαιο μπορούσε να το αυγατίσει αποκλειστικά παράγοντας κάτι. Αντίθετα σήμερα, όποιος έχει κεφάλαιο θα είναι βλάκας αν παράγει κάτι. Το κεφάλαιο σήμερα αυγατίζει μόνο αν τζογάρεις.

Το 1965 ήταν μιά καλή εποχή γιά την οικονομία. Πληθωρισμός κοντά στο μηδέν, ανεργία μηδέν σε όλα τα δυτικά κράτη. Σήμερα ακούγεται σαν ουτοπία, τότε ήταν αυτονόητο. Γιατί κατέρρευσε ο παλιός καπιταλισμός ειδικά εκείνη την εποχή;
Μα, επειδή παρήγαγε όλα όσα λογικά χρειάζονταν οι άνθρωποι.

Σαφώς και δεν είχαν όλοι αυτοκίνητο. Ούτε τηλεόραση. Αλλά όσοι δεν τα είχαν, δεν τα χρειάζονταν κιόλας. Η συντριπτική πλειοψηφία είχε εξασφαλισμένα (και σιγουρεμένα με μικροαστική σιγουριά) τα βασικά: τροφή, στέγη, μόρφωση, υγεία, σύνταξη. Οπότε γιατί να ενδιαφερθεί γιά αυτοκίνητο, την στιγμή που μπορούσε να πάει όπου ήθελε με τα πόδια, ή με ΜΜΜ;

Σαφώς υπήρχαν το 1965 πλούσιοι και (παμ)φτωχοι. Η ψαλίδα όμως ανάμεσα πλούσιους και φτωχούς ήταν ένα κλάσμα της σημερινής.
Οι τότε πλούσιοι κουβαλούσαν την αίγλη του αυτοδημιούργητου, εκείνου που δουλεύει και παράγει. Μπορεί η αίγλη να ήταν πλασματική, αλλά υπήρχε. Οι σημερινοί πλούσιοι είναι κάτι μαυρολεφτάδες και ραντιέρηδες. Άτιμα λαμόγια, όχι παραγωγοί. Τραπεζίτες και παράσιτα (συνωνυμία).

Ο παλιός καπιταλισμός λοιπόν έσβησε το 1965, επειδή η αγορά ήταν κορεσμένη. Ο κόσμος κατανάλωνε αυτά που παρήγαγε. Μιά επέκταση ήταν ζημιογόνα. Ο κορεσμός ήταν το κλειδί.

Έστω ότι 10 καπιταλιστές έχουν 10 εργοστάσια και παράγουν 10.000 παπούτσια. Με αυτά τα 10.000 παπούτσια καλύπτουν όλες τις ανάγκες των καταναλωτών. Αν έρθει ένας 11ος καπιταλιστής και φτιάξει ένα καινούργιο εργοστάσιο, είτε δεν θα μπορέσει να πουλήσει τα παπούτσια του - αφού η αγορά είναι κορεσμένη - είτε θα εξολοθρεύσει κάποιον ανταγωνιστή του. Και στις δύο περιπτώσεις, η κατασκευή παραπάνω παπουτσιών από όσα λογικά χρειάζεται η αγορά είναι ζημιογόνα γιά τους ίδιους τους καπιταλιστές. Καπιταλισμός δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε κορεσμένες αγορές, επειδή αναγκαστικά θα φάει τις σάρκες του.

Ο καπιταλισμός λοιπόν το 1965 ήταν καταδικασμένος. Σώθηκε χάρη σε τρεις κοσμοϊστορικές μεταλλάξεις, που ηθελημένα πέρασαν στα μουλωχτά και σήμερα θεωρούνται αυτονόητες.

Μετάλλαξη 1: καταναλωτές όλου του κόσμου, αυξάνεστε και πλυθήνεστε

Η πρώτη μετάλλαξη ήταν η παγκοσμιοποίηση. Δηλαδή η ελεύθερη διακίνηση χρημάτων και προιόντων ανά τον κόσμο. Λύσσαξαν όλες οι κυβερνήσεις όλων των κρατών να την επιβάλλουν. Δεκαετίες το προσπαθούσαν και τελικά το πέτυχαν. Η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι το πιό απτό παράδειγμα, αλλά μακράν ούτε το μόνο ούτε το μεγαλύτερο.
Μιλάμε πάντα γιά παγκόσμια διακίνηση κεφαλαίων και προϊόντων. Τους ανθρώπους τους πυροβολάμε στα σύνορα. Μέχρι εκεί φτάνει η καπιταλιστική ελευθερία.

Με την παγκοσμιοποίηση μπήκαν καινούργιοι καταναλωτές στην αγορά, η οποία έπαψε να είναι κορεσμένη. Οι καπιταλιστές μπορούσαν πιά να χτίσουν και το 11ο και το 12ο και το 150ο εργοστάσιο παπουτσιών.

Μετάλλαξη 2:  ότι λάμπει δεν είναι χρυσός

 Η δεύτερη μετάλλαξη ήταν η κατάργηση του κανόνα του χρυσού. Εδώ υπάρχει μιά ιστορική λαμογιά. Οι αμερικάνοι είχαν ήδη παραβεί τον κανόνα του χρυσού πριν τον καταργήσουν. Αντί να τυπώνουν τόσο χρήμα όση η αξία του χρυσού που διέθεταν (αυτό επιβάλλει ο κανόνας του χρυσού), τύπωναν μερικά βουνά από δολλάρια παραπάνω.
Το 1973 οι ευρωπαίοι σκέφτηκαν να εκβιάσουν τους αμερικάνους. Αγόρασαν δολλάρια και μετά πήγαν στην Ούζα και ζήτησαν το αντίτιμο σε χρυσάφι, ξέροντας ότι η Ουζα δεν το είχε.
Μπροστά στην προοπτική να καταρρεύσει, η Ούζα είπε στους Ευρωπάιους "πάρτε τα @@ μου", καταργώντας και επίσημα τον κανόνα του χρυσού.

Από τότε τα δολλάρια, μάρκα, λίρες, φράγκα (και αργότερα τα ευρώ) δεν είναι παρά χρωματιστά χαρτάκια χωρίς αντίκρυσμα. Το λεγόμενο fiat money μπορεί να δημιουργηθεί εκ του μηδενός από οποιονδήποτε τραπεζίτη.
Η πραγματική εξουσία βρίσκεται πλέον στα  παράσιτα που λέγονται τραπεζίτες και που είναι οι μόνοι που έχουν το δικαίωμα να τυπώνουν (νόμιμα) αυτά τα χρωματιστά χαρτάκια.
Οι τράπες στον καινούργιο καπιταλισμό έχουν τον πιό καταστροφικό ρόλο. Τυπώνουν χαρτάκια - δηλαδή δημιουργούν χρέος. Ιδιωτικό και κρατικό. Οι τράπεζες μάλιστα έχουν συμφέρον να αυξάνεται το χρέος (χρέος = χρήμα).

Αυτή η δεύτερη μετάλλαξη (η κατάργηση του κανόνα του χρυσού) έσωσε μεν τον καπιταλισμό, αλλά με βαρύτατο τίμημα. Τον έσωσε γιατί του έδωσε μιά απεριόριστη δυνατότηα να κερδίζει χωρίς να παράγει - κάτι που μέχρι το 1973 ήταν αδύνατο.
Από το 1973 και μετά, συμφέρει περισσότερο να είσαι ένα ραντιέρικο παράσιτο, ένας τζογαδόρος από το να παράγεις. Από το 1973 και μετά ενθαρρύνεσαι να συσσωρεύεις χρέη (θυμάται κανείς το όργιο των πιστωτικών καρτών πριν την κρίση; ). Το χρέος μετατράπηκε  από κατάπτυστο σε στυλοβάτη της οικονομίας. Ο τζόγος έγινε το κύριο μέλημα των καπιταλιστών - συμπεριλαμβανομένων των wannabe καπιταλιστών εν ελλάδι.

Το 99% των μνημονιακών πακέτων πηγαίνουν στις τράπεζες, προκειμένου αυτές να επιβιώσουν. Και μετά μιλάνε οι τραπεζιτικοί γιά τον δημόσιο τομέα. Αυτοί με ποιανών τα λεφτά ζούνε;

Μετάλλαξη 3: ότι πάρετε ένα τάληρο

Η τρίτη σωτήρια μετάλλαξη του καπιταλισμού ήταν η ψηλή εμπορευματοποίηση. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι ο παλιός καπιταλισμός ικανοποιούσε τις λογικές ανάγκες του καταναλωτή, παράγοντας π.χ. 1.000 αναγκαία εμπορεύματα και υπηρεσίες.
Με την ψηλή εμπορευματοποίηση παράγονται πλέον 1.000.000 εμπορεύματα και υπηρεσίες. Τα 1.000 από αυτά είναι χρήσιμα όπως πριν. Τα υπόλοιπα είναι εντελώς άχρηστα γιά τους ανθρώπους, αλλά πολύ χρήσιμα γιά τους καπιταλιστές.

Σιγά - σιγά, ΟΛΑ έγιναν εμπόρευμα / υπηρεσία. Ο καπιταλισμός κατάφερε να μετατρέψει τα πάντα, κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής σε εμπόρευμα. Σε κάτι που πρέπει να πληρώσεις (άρα είσαι αναγκασμένος να δουλέψεις γι' αυτό). Πράγματα που μέχρι το 1965 ήταν αυτονόητα, ελεύθερα και κυρίως δωρεάν, μετατράπηκαν σε εμπόρευμα και απόκτησαν τιμοκατάλογο.

Όταν παντρεύονταν κάποιος το 1965 (είτε βάφτιζε το παιδί του) αγόραζαν οι φίλοι του πέντε χούφτες ρύζι και του το πέταγαν. Το νυφικό το έραβε η νύφη μόνη της, είτε μαζί με την μάνα της. Γιά γαμήλιο γεύμα πήγαιναν στο σπίτι των πεθερικών και γλένταγαν με ότι μπορούσε να κεράσει η οικογένεια. Η οργάνωση του γάμου ήταν το πολύ μιάς μέρας υπόθεση.

Σήμερα υπάρχουν wedding planer. Ο γάμος σχεδιάζεται 12 μήνες πριν με ακρίβεια στρατιωτικής επιχείρησης. Ειδικά κέντρα διασκέδασης, με ειδικό φωτισμό. Ειδικά περιοδικά συμβουλεύουν γιά το ειδικό νυφικό, που θα αγοραστεί από ειδικά μαγαζιά. Ειδικοί κομμωτές, ειδικές μασέρ, ειδικές χαλαουατζούδες, μακιγιέρ και πεντικιουρίστες.

Πάντα ο γάμος ήταν μιά κοινωνική χαζομάρα. Γιατί να γλεντήσω επειδή από σήμερα θα μπορώ να πηδάω την γυναίκα μου με τις ευλογίες του παπά;
Αλλά από την στιγμή που ο γάμος έγινε εμπόρευμα, έγινε ακόμα πιό ηλίθιο φαινόμενο. Μεγαλύτερη ξεφτίλα του ανθρώπινου είδους δεν μπορώ να φανταστώ.
Και με απωθεί η εικόνα μιάς ανίκανης που μη μπορώντας να κόψει η ίδια τα νύχια της  χρειάζεται πεντικιουρίστα.

* * *
Στην Ελλάδα είχαμε τα τελευταία 100 τον ίδιο καιρό και τις ίδιες σχολικές διακοπές το καλοκάιρι.
Μέχρι το 1990 οι έλληνες τοποθετούσαν τις διακοπές τους ανάμεσα αρχές Ιούνη μέχρι μέσα Σεπτέμβρη. Σήμερα όλοι οι έλληνες κάνουν διακοπές από 10 Αυγούστου μέχρι 20 του ίδιου μήνα.
Γιατί έγινε αυτό; Επειδή ανέβηκε ο βαθμός της εμπορευματοποίησης.

Μέχρι το 1990 το να πας διακοπές ήταν λίγο - πολύ μιά ΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ πράξη. Ξάπλωνες σε μιά παραλία και πέρναγες καλά. Σήμερα οι διακοπές είναι μιά απόλυτα εμπορευματοποιημένη διαδικασία.

* * *
Διήγηση που άκουσα από παλιότερους μου: υπήρχε το 1965 μιά τσακαλοπαρέα 25ρηδων που έμεναν στο Αιγάλεω. Τις Κυριακές με λιακάδα καβαλούσαν πρώτα το τραμ, μετά τον ηλεκτρικό και πήγαιναν στην Κηφισιά. Από εκεί πήγαιναν με τα πόδια (άλλα μέσα μεταφοράς δεν υπήρχαν) μέχρι την Δροσιά, που τότε ήταν δάσος.
Μαζί τους κουβάλαγαν ένα χειροκίνητο ( ! ) γραμμόφωνο βάρους 15 κιλών, διότι νεολαία χωρίς μουσική γίνεται; Δεν γίνεται. Οι άντρες της παρέας κουβάλαγαν το γραμμόφωνο (Κηφισιά - Δροσιά με τα πόδια τονίζω), κάποιος κουβάλαγε τους δίσκους των 78 στροφών και κάποιος γύρναγε την μανιβέλα γιά να γυρίσει ο δίσκος και να παίξει η μουσική.

Το βράδυ έπαιρναν πάλι τον ηλεκτρικό και πήγαιναν στα σπιτάκια τους.

Δεν χρειάζεται να περιγράψω τα σημερινά χάλια. Όλοι τα ξέρουμε. Ταλαιπωρημένα ανδράποδα μποτιλιάρονται γιά ώρες μέσα στα αυτοκινητάκια τους. Με τα κινητά τους και τα τάμπλετ τους κολλημένα στο αυτί. Στους προορισμούς τους, τους υποδέχονται παρκαδόροι, μπράβοι μαγαζιών, έλεγχος εισόδου. Αθλια κέντρα, πλημμυρισμένα στον κόσμο, παιδάκια που τσιρίζουν. Άθλια μουσική, θόρυβος.
Όλα αυτά κοστίζουν γύρω στα 70 ευρώ / άτομο και λέγονται "κυριακάτικη έξοδος".

Διασκέδαζαν οι νεολαίοι του 1965; Φυσικά και διασκέδαζαν. Χόρευαν και τραγούδαγαν και φλερτάριζαν και ερωτεύονταν.
Ηταν καλύτερα το 1965; Ειλικρινά δεν ξέρω. Αλλά ούτε με ενδιαφέρει. Δεν γράφω ένα νοσταλγικό ποστ γιά τον παλιό καλό καιρό. Άλλωστε αυτά που έγιναν το '65 τα ξέρω από διηγήσεις, δεν τα έζησα ο ίδιος.

Εκείνο που λέω είναι ότι το 1965 υπήρχαν πολλά πράγματα που δεν ήταν εμπορεύματα. Αντίθετα το 2014 όλη μας η ζωή είναι πλέον εμπόρευμα. Κάποιος θα την αγοράσει, κάποιος θα την πουλήσει και δεκάδες άλλοι (από πεντικιουρίστες μέχρι παρκαδόρους, από διαφημιστές μέχρι οργανωτές εκδηλώσεων) θα μας "εξυπηρετήσουν" σε υπηρεσίες που ούτε χρειαζόμαστε ούτε αναζητήσαμε ποτέ στην ζωή μας.

Γιά όλα αυτά τα άχρηστα προϊόντα, γιά όλες αυτές τις άχρηστες υπηρεσίες πρέπει να δουλέψουμε. Δεμένοι χειροπόδαρα στον νερόμυλο του νέου καπιταλισμού.

Δεν ξέρω αν το 1965 ήταν καλύτερο. Ξέρω όμως ότι δεν θέλω να ζήσω την λιγοστή ζωή μου σαν εμπόρευμα, καταχωρημένος στα κατάστιχα ενός τραπεζίτη.

Οι διακοπές του μισάνθρωπου. Make love, not capitalism part 3.5 of 4

Πριν μερικά χρόνια ένας μαθητάκος του δημοτικού έγραφε διαγώνισμα στο μάθημα της Γεωγραφίας.

Η ερώτηση ήταν: "Τι είναι νησί;"

Η απάντηση του μαθητή ήταν: "Νησί είναι ένα μέρος που πάμε γιά να γίνουμε ευτυχισμένοι".

Η ιστορία είναι αληθινή. Δεν ξέρω πως τον βαθμολόγησε η δασκάλα του. Εγώ πάντως θα του έδινα άριστα.

Δεν είναι (μόνο) η χαριτωμένη αφέλεια της απάντησης. Το άριστα θα το έδινα γιά κάτι πολύ πιό βαθύ, πολύ πιό προσωπικό και βιωματικό από μιά παιδική ευρηματικότητα. Θα χρειαστώ ολόκληρο ποστ γιά να το περιγράψω αυτό.

Έστω λοιπόν ότι θέλεις να πας σ' ένα νησί γιά να γίνεις ευτυχισμένος. Πως πας εκεί; Πως γίνεσαι ευτυχισμένος;

Πρώτον κατασκευάζεις τα εγαλεία σου. Κατασκευάζεις λέω, όχι αγοράζεις.

Δεύτερον, με τα εγαλεία που κατασκεύασες, φτιάχνεις ένα πλοίο.

Τρίτον σαλπάρεις με το πλοίο που κατασκεύασες γιά το νησί.

Αφού φτάσεις εκεί, θα βοηθήσεις τους κάτοικους. Θα χτίσεις αναβαθμίδες στα χωράφια τους - πάντα χρειάζονται αναβαθμίδες. Θα επιδιορθώσεις τις ντηζελομηχανές γιά τις βάρκες τους. Θα τους χαρίσεις κάποια ανταλλακτικά από το πλοίο σου επειδή  εκείνοι τα χρειάζονται περισσότερο από σένα. Σε αντάλλαγμα θα σε φιλέψουν με νερό από τις στέρνες τους και με ζαρζαβατικά από τους κήπους τους.

Τις νύχτες θα κοιμάσαι γυμνός στην παραλία, με θέα την Κασσιόπεια και τον Γαλαξία. Τις μέρες θα ξαπλώνεις - όταν δεν δουλεύεις - γυμνός κάτω από ένα αρμυρίκι.

Αφού γευτείς το ντόπιο κρασί τους και αφού φιλήσεις την πιό όμορφη κοπέλα του νησιού, θα σαλπάρεις. Ίσως γιά να επιστρέψεις σπίτι σου, ίσως γιά το επόμενο νησί.

Παραλλαγή (εξ' ίσου όμορφη): αν έχεις δικό σου κορίτσι, θα σε βοηθήσει να κατασκευάσεις το πλοίο και θα ταξιδέψει μαζί σου. Θα ξαπλώνετε γυμνοί στην παραλία και μαζί θα μετράτε τα άστρα τις νύχτες.

Αυτό λέγεται Ταξίδι.

Έχω κάνει τέτοια Ταξίδια στην ζωή μου. Όχι τόσα πολλά όσο θα ήθελα, αλλά πάντως κάμποσα.

Δεν είμαι ευτυχισμένος. Αλλά αν κάποιες στιγμές στην ζωή μου κατάφερα να πλησιάσω την ευτυχία, αυτές ήταν κατά την διάρκεια ενός Ταξιδιού.

Ναι, έχω ταξιδέψει σε Νησιά και έχω γίνει (γιά λίγο) ευτυχισμένος. Δεν έχω κάνει το ιδανικό Ταξίδι όπως το περιγράφω πιό πάνω. Π.χ. δεν έχω φτιάξει το πλοίο μόνος μου, το έχω αγοράσει. Αλλά τουλάχιστον έχω προσεγγίσει το Ταξίδι.

* * * 

Το αντίθετο του Ταξιδιού είναι οι διακοπές.

Έχω κάνει ελάχιστες διακοπές. Ίσως 20, ίσως 30 μέρες αθροιστικά σε όλα μου τα χρόνια. Πάντα όταν μου το ζήταγε κάποιο κορίτσι. Τις περισσότερες φορές το μετάνοιωσα.

Διακοπές. Η λέξη και μόνο με απωθεί. Από τι να διακόψω; Από την δουλειά μου; Μα, η δουλειά μου μου αρέσει, με γεμίζει, με συναρπάζει. Γιατί να την διακόψω;

Στις διακοπές - λένε - πας γιά να χαλαρώσεις. Μα, εγώ δεν είμαι σφιγμένος. Το στρες είναι γιά μένα άγνωστη λέξη. Από τι να χαλαρώσω;

Στις διακοπές - λένε - πας γιά να ξεκουραστείς. Αυτό όντως θα ήταν ένας καλός λόγος. Πράγματι είμαι κουρασμένος. Αλλά ο καλύτερος τρόπος γιά να ξεκουραστώ είναι να μείνω στο σπιτάκι μου, με το κορίτσι μου και τον σκύλο μου. Στο κρεβατάκι μου και στην πολυθρονίτσα μου.

Σίγουρα ΔΕΝ θα ξεκουραστώ με το να στριμώχνομαι σε λιμάνια, δρόμους κι αεροδρόμια. Ζμπρώχνοντας και ζμπρωχνόμενος από χιλιάδες άλλα ταλαίπωρα ανθρωπάκια, που ούτε έχω ξαναδεί στην ζωή μου, ούτε θέλω να τα (ξανα)δω ποτέ.

Την μεγαλύτερη απογοήτευση την νιώθω βλέποντας την καταστροφή, το ξεκοίλιασμα της πατρίδας μου. Τις ορδές των αγράμματων γιδοβοσκών που παριστάνουν τους λεφτάδες και τους δήθεν. Τα λαμόγια και τις σκατόφατσες που πλουτίζουν από την καταστροφή κάθε ομορφιάς.

Μα δεν βλέπεις σκατόφατσες καθημερινά στην δουλειά σου; 

Ναι βλέπω. Αλλά στην δουλειά μου με πληρώνουν αδρά γιά να τις βλέπω.

Και γύρω σου; Δεν έχεις γιδοβοσκούς στο χωριό σου;

Ναι έχω. Αλλά ακριβώς επειδή έχω κάθε μέρα γιδοβοσκούς γύρω μου, δεν θέλω να τους έχω και στις διακοπές μου.

Μα γιατί σε ενοχλούν οι οικοδομές, τα μπητσόμπαρα και οι ξαπλώστρες στις παραλίες; Στην Μαγιόρκα έχει περισσότερα.

Ναι, η Μαγιόρκα έχει περισσότερα (και ασχημότερα). Αλλά με την Μαγιόρκα ας ασχοληθεί κανένας ισπανός.  Εγώ δεν γεννήθηκα στην Μαγιόρκα. Ούτε έμαθα κολύμπι στην θάλασσα  της. Ούτε έμαθα να περπατάω στα σοκάκια της (πρώτα έμαθα κολύμπι στην ζωή μου και μετά να περπατάω). Ούτε πρωτοφίλησα κορίτσι στις παραλίες της.

Σε ότι αφορά εμένα, η Μαγιόρκα μπορεί να βουλιάξει στα μπητσόμπαρα. Εγώ θέλω να είναι  όμορφα τα μέρη που γεννήθηκα και μεγάλωσα. Δεν θα με χάλαγε βέβαια αν ήταν και η Μαγιόρκα όμορφη. Απλά αυτό δεν ανήκει στις προτεραιότητες μου.

Τελικά τι θέλεις να γίνει ρε φίλε; Αφού το βλέπεις ότι έτσι λειτουργεί ο κόσμος. Εσύ θα εμποδίσεις την τουριστική ανάπτυξη;

Όχι δεν θα την εμποδίσω - δυστυχώς. Πολύ λυπάμαι, αλλά ομολογώ την ήττα μου. Όντως, έτσι λειτουργεί ο κόσμος. Η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να ανακοπεί. Εκατομμύρια σκατόφατσες κατακλύζουν και βρωμίζουν τα μέρη που γιά μένα ήταν κάποτε Ιεροί Ναοί. Η χυδαιότητα και η φτήνια τους με νίκησαν κατά κράτος.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πάω εκεί γιά να παρακολουθήσω από κοντά τον θρίαμβο τους. Ούτε ότι θα τους πληρώσω κι από πάνω.

Τελικά δεν θα κάνεις διακοπές;

Ειλικρινά, δεν βλέπω τον λόγο. Δεν έχω λόγο να διακόψω μιά δουλειά που μου αρέσει, δεν έχω ανάγκη να χαλαρώσω. Η ξεκούραση που μου χρειάζεται δεν έρχεται με το να τρέχω στριμωγμένος και καταιδρωμένος στα κατσάβραχα, ούτε με το να κοιμάμαι σε κρεβάτια ξενοδοχείων.

Ελα τώρα υπερβάλλεις. Δεν είναι όλα τόσο άσχημα όσο τα περιγράφεις. Είσαι ένας εγωιστής μισάνθρωπος, που επίτηδες τα παρουσιάζει όλα μαύρα. Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλά μέρη που είναι πραγματικά ωραία, ακόμα και στα δικά σου μάτια.

Ναι, έτσι είναι. Υπάρχουν όντως (ακόμα) πολλά ωραία μέρη στα οποία θα ήθελα να βρισκομαι. Ιδίως όταν έχω το κορίτσι μου δίπλα μου. 

Γιατί είσαι τότε τόσο αρνητικός; Γιατί τους προσβάλλεις όλους τόσο χοντρά και χαλάς ολονών την διάθεση;

Επί τέλους φτάσαμε στο ζουμί. Γιατί είμαι τόσο αρνητικός; Η απάντηση είναι η ίδια με εκείνη του μικρού μαθητάκου από το διαγώνισμα της Γεωγραφίας.

Είμαι αρνητικός επειδή το νησί είναι ένα μέρος που πάμε γιά να γίνουμε ευτυχισμένοι.

Δεν θέλω διακοπές, θέλω Ταξίδι. Θέλω να γίνω ευτυχισμένος. Και μόνο με ένα Ταξίδι μπορώ να γίνω ευτυχισμένος, όχι με διακοπές.

* * *

Ποια είναι η διαφορά του Ταξιδιού από τις κλασσικές διακοπές που κάνουμε όλοι; (κι εγώ μέσα).

Η διαφορά είναι ο βαθμός της εμπορευματοποίησης.

Στο Ταξίδι, σχεδόν δεν υπάρχουν εμπορεύματα. Οι άνθρωποι συναντιώνται και ανταλλάσσουν απλόχερα τις εμπειρίες τους, τις γνώσεις τους, τα υπάρχοντα τους. 

Στις διακοπές, όλα είναι εμπόρευμα. Όλα αγοράζονται και πληρώνονται. Από το περιοδικό που θα σου συστήσει (με το αζημίωτο) σε ποιές ταβέρνες να φας, μέχρι τα ρουμτουλετάδικα, τα car-rent-άδικα και τα γυφτ-σοπς.
Και γιά να μπορείς να πληρώσεις όλα αυτά τα εμπορεύματα που σου πλασσάρονται σαν  πακέτο διακοπών (που ούτε τα ζήτησες ούτε σου χρειάζονται) πρέπει να γαμηθείς στην δουλεία φυσικά. Την οποία υποτίθεται ότι θέλεις να διακόψεις.

Το τελευταίο μου οχυρό ήταν οι παραλίες. Να ξαπλώσω γυμνός, με το κορίτσι μου και τον σκύλο μου δίπλα μου. Να προσποιηθώ τουλάχιστον ότι βρίσκομαι κάπου ελεύθερος. Ακόμα και μιά ψευδαίσθηση θα μου αρκούσε.
Αλλά όχι, μου έκλεψαν ακόμα και την ψευδαίσθηση.

Πρώτα μου απαγόρεψαν να είμαι γυμνός. Σκανδαλίζω λέει. Εκατοντάδες βίντεο στο γιουτουμπ δείχνουν αληθινές εκτελέσεις ανθρώπων, τα δικά μου @@ τους σκανδάλισαν.

Μετά μου απαγόρεψαν τον σκύλο. Είναι βρώμικος λέει. Ποιός το λέει αυτό; Οι γιδοβοσκοί που μέχρι χθές ζούσαν στο μαντρί.

Τελευταίες μου έφεραν τις ξαπλώστρες και τις ομπρέλες. Μην τυχόν και λησμονήσω ότι είμαι εμπόρευμα.

Εμπορεύσιμος, ανταλλάξιμος, αναλώσιμος. Ένα νουμεράκι στους ισολογισμούς τους. Μιά ψηφίδα στο σαξές στόρυ τους.

Και όλα αυτά πρέπει να τα αποκαλώ "ξεκούραση" και "χαλάρωση". Και να δουλεύω κιόλας για να μπορέσω να τα πληρώσω.

Ρε δεν πάνε να γαμηθούνε απαξάπαντες;

Let the sunshine in. Make love, not capitalism part 4 of 4

Περίληψη των προηγουμένων:
-- Ο καπιταλισμός γύρω στο 1965 είχε φέρει τον δυτικό κόσμο σε σημείο κορεσμένης αγοράς. Τα αγαθά που παράγονταν κάλυπταν πλήρως τις λογικές ανάγκες των καταναλωτών. Επειδή ο καπιταλισμός σε συνθήκες κορεσμένης αγοράς είναι νεκρός, αναγκάστηκε να μεταλλαχθεί. Οι μεταλλάξεις ήταν η παγκοσμιοποίηση, η κατάργηση του κανόνα του χρυσού και η εκρηκτική άνοδος της εμπορευματοποίησης (όλα έγιναν εμπορεύσιμα).

-- Η βασική απόρροια του νέο-καπιταλισμού είναι ο παρασιτισμός. Από τις τράπεζες (δλδ. τα μεγαλοπαράσιτα) μέχρι τους γιδοβοσκούς με τα μπητσόμπαρα (τα μικροπαράσιτα) όλοι προτιμάνε να μεσιτεύουν και να μεταπωλούν οτιδήποτε, από το να παράγουν. Πριν το κραχ του 2008, το να μεταπωλείς το σπίτι σου (δηλαδή μερικά ντουβάρια) ήταν πιό προσοδοφόρο από το να δουλεύεις 8ωρο κάπου.

-- Από την στιγμή που η παραγωγή δεν συμφέρει, πρέπει να δημιουργηθούν χιλιάδες άχρηστες υπηρεσίες / προϊόντα που να κρατάνε τον κόσμο σε ένα μαγγανοπήγαδο και να φέρνουν λεφτά στους τζογαδόρους και τα παράσιτα.
Από το 1970 μέχρι σήμερα δεν έχει δημιουργηθεί καμμία καινοτομία. Δεν έχει υπάρξει καμμία τεχνολογική επανάσταση. Δεν ξεχνάω το ίντερνετ και την κινητή τηλεφωνία. Αλλά το ίντερνετ το συντηρούσαν οικονομικά μέχρι το 2008 οι πουτάνες και από το 2008 και μετά οι κατίνες. Δεν το ονομάζεις ακριβώς τεχνολογική επανάσταση κάτι τέτοιο.
Όσο γιά την κινητή τηλεφωνία: ποιό ποσοστό από τα τρισεκατομμύρια των τηλεφωνημάτων και των μυνημάτων παγκόσμια οδηγεί στην παραγωγή χρήσιμων αγαθών;

-- Όλα τα καλά του καπιταλισμού (παλιού και νέου) εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα κατά ένα χιλιοστό. Όλα τα στραβά του καπιταλισμού εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα στο χιλιαπλάσιο. Όλος ο κόσμος έχει παράσιτα, αλλά εμείς έχουμε 1000Χ περισσότερα.
Και θα μείνουμε στα σκατά, όσο έχουμε περισσότερους τραπεζίτες από την Ελβετία και όσο οι νέοι μας συρρέουν στις σχολές των μπάτσων αντί γιά τις σχολές των μηχανολόγων.

-- Προβλήματα υπάρχουν άπειρα. Τα μεγαλύτερα είναι το να υποφέρουν άνθρωποι και ζώα ανά τον πλανήτη και οι απελπιστικά περιορισμένοι φυσικοί πόροι. Πέντε εκατομμύρια παιδιά δουλεύουν σκλάβοι. Ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Πεθαίνουν από διάροια, επειδή είναι αναγκασμένοι να πίνουν μολυσμένο νερό. Ένα δις άνθρωποι θα μπρούσε να σωθεί με το να στείλουμε μιά μπουλντόζα να σκάψει ένα αυλάκι στο χώμα. Αλλά εμείς προτιμάμε να πληρώνουμε την κιμ καρντασιαν και την διαχείρηση των selfies που βγάλαμε στις γαμάτες διακοπές μας.

-- Διαθέτουμε και τα τεχνικά μέσα και τους κατάλληλους ευφυείς ανθρώπους γιά να λύσουμε ΟΛΑ τα παγκόσμια προβλήματα. Τα σημερινά τουλάχιστον, δεν ξέρω γιά τα μελλοντικά.
Αλλά αντί να χρησιμοποιούμε τα μυαλά μας και τις μηχανές μας γιά να σώσουμε παιδάκια που πεθαίνουν από διάροια προτιμάμε να τα πληρώνουμε γιά να φτιάχνουν τις e-προξενήτρες. Μπορεί σε ατομικό επίπεδο να υπάρχουν Ήρωες που προσπαθούν να βοηθήσουν άλλους ανθρώπους και ζώα, αλλά σε συλλογικό επίπεδο η ανθρωπότητα μαλακίζεται ασύστολα.
Αυτό δεν είναι ούτε τυχαίο, ούτε φυσικό φαινόμενο. Είναι απ' ευθείας συνέπεια του καπιταλιστικού συστήματος (ότι παραγωγικό και χρήσιμο τιμωρείται, ότι άχρηστο και παρασιτικό επιβραβεύεται), όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα.

* * * * *
Κάπου γύρω στα 1965, δηλαδή την ίδια εποχή που ο καπιταλισμός κινδύνευε με κατάρρευση, εμφανίστηκαν οι hippies. Είχαν προηγηθεί βέβαια άλλα κινήματα, αλλά οι χίπηδες έγιναν οι πιό γνωστοί.  Ήταν παιδιά της πόλης, οι περισσότεροι καλομαθημένα πλουσιόπαιδα.

Αυτό όμως που έκαναν (προσπάθησαν να κάνουν) οι hippies ήταν πραγματικά επαναστατικό. Αμφισβήτησαν την καπιταλιστική μέθοδο παραγωγής, τον πόλεμο και την εμπορευματοποίηση. Η εμπορευματοποίηση ήταν ο ένας από τους 3 θεμέλιους λίθους γιά να σωθεί ο καπιταλισμός. Αν οι hippies είχαν καταφέρει να τον γκρεμίσουν, ο καπιταλισμός σήμερα δεν θα υπήρχε.

Ο καπιταλισμός αμύνθηκε με κάτι που (δυστυχώς) αποδείχτηκε έξυπνο: αντί να τους πολεμήσει κατά μέτωπο, τους αφομοίωσε :-(

Το κλειδί ήταν η εργατική τάξη. Οι εργάτες άρχισαν σιγά σιγά να υιοθετούν τις χίπικες θέσεις περί παραγωγής, αλλά αυτό κόπηκε βίαια μετά τα πρώτα βήματα. Αν η χίπικη ιδεολογία είχε καταφέρει να εξαπλωθεί πλατιά στους εργάτες, σήμερα θα μιλάγαμε γιά τον καπιταλισμό σαν ένα ιστορικό φαινόμενο του παρελθόντος. 

Οι εργάτες όμως τότε ήταν ψιλοχαμένοι. Τα κόμματα της αριστεράς πολεμούσαν με όπλο τον Μαρξ του 19ου αιώνα. Στην πραγματικότητα, ακόμα μέχρι σήμερα με τα όπλα του 19ου αιώνα πολεμάνε, αν και ο καπιταλισμός έχει μεταλλαχθεί 30 φορές. :-(

Το σύστημα αφαίρεσε λοιπόν από τους χίπηδες οτιδήποτε θα μπορούσε να γίνει επικίνδυνο και τους περιόρισε σε ένα αστείο, επίπλαστο τρίπτυχο: sex and drugs and rock 'n' roll.
Ήταν ένα τρίπτυχο που έκανε τις μικροαστές νοικοκυρούλες να ανατριχιάζουν με τα καμώματα αυτών των "κακών παιδιών", αλλά ήταν απόλυτα ακίνδυνο γιά τον καπιταλισμό.

Από επαναστάτες που ζήταγαν την αλλαγή των μέσων παραγωγής και την κατάργηση της εμπορευματοποίσης, οι χίπηδες έγιναν τα "παιδιά των λουλουδιών" που τραγουδάνε, ερωτεύονται και καπνίζουν χόρτο.

Μέσα σ' αύτο το επίπλαστο τρίπτυχο, οι χίπηδες νομοτελειακά έσβησαν, κάπου στα τέλη της δεκαετίας του '70. Αντί γιά την κατάρρευση του καπιταλισμού, ήρθε ο εφιάλτης του νεο-φιλελευθερισμού με την Θάτσερ και τον Ρήγκαν (1981 και οι δύο). Στην καθ' ημάς ανατολή ήρθε η επέλαση των λαμόγιων, η δικτατορία της φτήνιας, της κακογουστιάς, του θράσους και της απάτης. Όλα αυτά είναι συνώνυμα του αντρίκου παπαντρέου, επίσης το 1981.

Θέλω να τελειώνω στα γρήγορα με αυτήν την αηδία περί sex and drugs and rock 'n' roll, γιά να δείξω το τι ΔΕΝ ήταν οι χίπηδες.

-- Sex. Σπουδαία τα λάχανα. Οι πατεράδες τους και οι μανάδες τους το κάνανε κρυφά. Οι χίπηδες το κάνανε ανοιχτά, κάτι που είναι 100Χ πιό τίμιο και πιο καθαρό. Αντί να γκαστρώνεις στα μουλωχτά την υπηρέτρια του σπιτιού, ζεις σε ένα κοινόβιο και κοιμάσαι κάθε νύχτα με διαφορετική κοπέλα. Που είναι το πρόβλημα; 

Ασε που μετά τους πρώτους ολιγόμηνους πειραματισμούς, οι χίπηδες κατέληγαν εκεί που καταλήγει ο κάθε φυσιολογικός άνθρωπος. Καταλάβαιναν ότι στον έρωτα ο αριθμός 2 είναι μαγικός αριθμός, διάλεγαν ένα ταίρι και έμεναν μαζί του μόνιμα. Οι πιό διάσημοι (όλοι) χίπηδες ήταν / είναι μονογαμικοί.

-- Drugs. Σιγά το πρόβλημα. Κατανάλωναν λίγο χορταράκι - και όχι όλοι. Αντίθετα σήμερα που καταναλώνονται χιλιάδες τόνοι σκληρών ναρκωτικών, δεν κουνιέται φύλο. Αν ένας χίπης έστριβε το 1970 έναν μπάφο, ανατρίχιαζε το σύμπαν από την "επαναστατικότητα". Σήμερα κυκλοφοράνε 50 κιλά ecstasy σε κάθε πάρτυ δεκατριάχρονων και θεωρείται φυσιολογικό.

-- Rock 'n' roll. Περί ορέξεως κολοκυθόπιττα. Τουλάχιστον οι χίπηδες ήταν καλύτεροι από τα σημερινά boygroups, τα girls bands και το κάθε ξέκωλο πορνίδιο που λανσάρονται από την βιομηχανία του θεάματος, όντας μαριονέτες του.

Οι χίπηδες ΔΕΝ ήταν λοιπόν sex and drugs and rock 'n' roll. Τουλάχιστον δεν ήταν μόνο αυτό. Ήταν πολλά περισσότερα, αλλά το σύστημα φρόντισε αυτά να ξεχαστούν.

Γιά αρχή ήταν φιλειρηνιστές. Ακούγεται απλοϊκο, αλλά δεν είναι καθόλου. Στην στρατόκαυλη USA, την δεύτερη πιό ηλίθια χώρα του κόσμου (όλοι ξέρουμε ποιά είναι η πρώτη) το να είσαι φιλειρηνιστής εν έτει 1968 ισοδυναμούσε με εθνική προδοσία. 

Ο φιλόσοφος του χίπικου κινήματος, τραγουδιστής John Lennon είχε πει "ζούμε σ' έναν κόσμο όπου η βία δείχνεται ανοιχτά, αλλά γιά να κάνεις έρωτα πρέπει να κρυφτείς".

Τον  John Lennon τον δολοφόνησαν - καθόλου τυχαία. Τις χίπικες ιδέες περί ειρήνης και όπλων τις καταπάτησαν και τις αγνόησαν.

Σήμερα οι αμερικάνοι παθαίνουν εθικό ντουβρουζά αν τύχει να δουν μιά βυζορώγα (τα social media κατεβάζουν ακόμα και τις φωτογραφίες θηλασμού). Ταυτόχρονα, δεν περνάει βδομάδα στην Ούζα που κάποιος ψυχοπαθής να μην παίρνει μια επαναληπτική καραμπίνα και να θερίζει μερικά παιδάκια.

Κουϊζ: ποιά είναι τα 2 εμπορέυματα του παγκόσμιου εμπορίου που έχουν τον μεγαλύτερο τζίρο; Από όλα τα προϊόντα, όλα τα αγαθά που παράγει η ανθρωπότητα, ποιά 2 είναι τα πιό διαδεδομένα, τα πιό απαραίτητα, τα πιό χρήσιμα; Ποιά είναι αυτά τα 2 προϊόντα γιά τα οποία η ανθρωπότητα πληρώνει τα περισσότερα λεφτά;

Χαρίζω την απάντηση (παρμένη από τα επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ): όπλα και ναρκωτικά!

Όχι γιά έναν χρόνο, όχι γιά δύο, ούτε γιά πέντε χρόνια. Αλλά σταθερά γιά τα τελευταία 10 χρόνια.
Ο παγκόσμιος τζίρος όπλων και ναρκωτικών είναι μεγαλύτερος από τον τζίρό ΌΛΩΝ των υπόλοιπων αγαθών (χρήσιμων και άχρηστων) που παράγει η ανθρωπότητα συνολικά!!!

Κατά τα άλλα, ο δολοφονημένος Lennon ήταν ένας απλός τραγουδοποιός όταν τραγουδούσε το Imagine και ζητούσε να καταργηθούν τα όπλα. Κατά τα άλλα, οι χίπηδες ήταν ανώδυνα παιδιά των λουλουδιών.

Ηταν ο Lennon ο μόνος που ζητούσε ειρήνη και αφοπλισμό; Όχι βέβαια. Αλλά ήταν ο εκφραστής μιάς γενιάς και ενός κινήματος. Ενός κινήματος που εξουδετερώθηκε πριν προλάβει να διαδώσει τις ιδέες του.

Ας φανταστούμε μιά κοινωνία που κάνει σεξ ελεύθερα και παντού. Όποιος θέλει με όποιον θέλει (συναίνεση ανεξάρτητων ενηλίκων σαν μόνο προαπαιτούμενο). Ας φανταστούμε μιά κοινωνία που φτύνει και απομονώνει όποιον κατέχει όπλο, όποιον εξασκεί βία οποιασδήποτε μορφής. Όποιος γουστάρει όπλα μόνο κρυφά, μόνο παράνομα, μόνο στο υπόγειο του σπιτιού του και να αντιμετωπίζεται σαν κατακάθι (γιατί κατακάθι είναι).

Ουτοπικο; Ναι, φυσικά. Αλλά γι τι άλλο πράγμα ζούμε;

Το δεύτερο - και ακόμα πιό επαναστατικό - πράγμα που ζητούσαν οι χίπηδες (εκτός από την κατάργηση των όπλων) ήταν ακριβώς η αποεμπορευματοποίση.  Ζητούσαν να μειώσουν την εμπορευματοποίηση, δηλαδή ακριβώς αυτό που μας γαμάει τις ζωές εδώ και 40 χρόνια.

Οι χίπισσες δεν αγόραζαν φουστανάκια από τον Ζάρα. Τα έφτιαχναν μόνες τους από παλιόρουχα της γιαγιάς (τα γνωστά patchwork). Φυσικά και ήταν πανέμορφες θεογκόμενες. Ακόμα και αν το βρακί που φόραγαν τότε θεωρείται σήμερα αντίσκηνο σε σχέση με τα  στριγκ. Ούτε αρώματα και πασπαλιψατέρ αγόραζαν από τον χόντο. Τα έφτιαχναν και αυτά μόνες τους.

Τροφή; Καλλιεργούσαν τους λαχανόκηπους τους, και ήταν ευτυχισμένοι και υγιείς. Καθώς τρέφονταν χορτοφαγικά οι περισσότεροι δεν χρειάζονταν να καλλιεργήσουν ζωοτροφές.

Γιά διακοπές έπαιρναν ένα παμπάλαιο κάραβαν, μερικά σακίδια και παγούρια και ξεκίναγαν. Μέχρι όπου τους βγάλει. Ύπνος σε υπνόσακκο στις παραλίες. Μουσική από μιά κιθάρα ή από μιά φυσαρμόνικα, όχι από iphone.

Ωχτάωρο; Όχι, δεν συντρέχει κανένας λόγος. Για να ικανοποιήσεις τις βασικές σου ανάγκες (στέγη, χορτοφαγική τροφή, ρουχισμός, υγεία, παιδεία, σύνταξη) χρειάζεται να δουλεύεις γύρω στις 2 έως 3 το πολύ ώρες την ημέρα. Ανάλογα με το κλίμα της χώρας σου και τις τεχνολογικές συνθήκες. Αυτό ακριβώς έκαναν οι χίπηδες.
Αυτό ακριβώς θα γκρέμιζε τον καπιταλισμό, αν δεν είχαν φροντίσει να τους μετατρέψουν πρώτα σε "παιδιά των λουλουδιών".

Όλοι εμείς που δουλεύουμε 8ωρο (και βάλε) είμαστε ηλίθιοι. Όλοι ανεξαιρέτως (εννοείται κι εγώ πρώτος πρώτος). Οι χίπηδες έδωσαν τον παράδειγμα, έδωσαν και τις χειροπιαστές αποδείξεις ότι είναι εφικτό, λογικό και πραγματοποιήσιμο.

Αντί να ακολουθήσουμε αυτό που έκαναν οι χίπηδες, σκιζόμαστε να βγάλουμε λεφτά γιά να πάρουμε iphone, με το οποίο θα μπαίνουμε στο ιντερνετ, όπου θα περιγράφουμε στους φίλους μας το πόσο γαμάτα μπυρόνια σερβίρει ο γιδοσβοσκός στο μπητσόμπαρο του, στο οποίο λιαζόμαστε.

Αντί να δουλεύουμε 2 ώρες την ημέρα γιά την κάλυψη των βασικών λογικών μας αναγκών, χτυπάμε 10ωρα γιά να μπορούμε να πληρώσουμε ένα κάρο άχρηστες μαλακίες (με το ίντερνετ πρώτο πρώτο στον κατάλογο [*] ). Το ότι οι 2 ώρες είναι αρκετές, μας το έδειξαν έμπρακτα οι χίπηδες πριν 40 χρόνια.

Από όλα τα στραβά που συμβαίνουν στον κόσμο, δεν μπορώ να διορθώσω (μόνος μου) σχεδόν τίποτα. Ούτε την παγκόσμια φτώχεια, ούτε τους πολέμους, ούτε τον παραλογισμό των όπλων και των ναρκωτικών. Δεν μπορώ να διορθώσω το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύτσημα στον άκρατο και αυτοκτονικό παραλογισμό του, δεν μπορώ να επισκευάσω τις περιβαλλοντικές καταστροφές, δεν μπορώ να βοηθήσω τα εκατομμύρια ζώα που σφαγιάζονται καθημερινά. Έχω χάσει. Έχουμε χάσει. Από χέρι (όταν γεννήθηκα και ανδρώθηκα, όλα αυτά ήταν ήδη κατεστημένο).

Υπάρχει μόνο ένα πράγμα που μπορώ να κάνω, κι αυτό σε περιορισμένη κλίμακα: να εμπορευματοποιήσω την ζωή μου, όσο γίνεται λιγότερο. Να βγάλω τον εαυτό μου όσο γίνεται πιό έξω από τους ισολογισμούς τους.
Δεν είμαι υποχρεωμένος να καταναλώνω τα άχρηστα σκατοπροϊόντα τους. Δεν τα χρειάζομαι. Ίσως έρθει κάποτε η εποχή που θα μας αναγκάζουν να τα αγοράζουμε. Αλλά όσο δεν έχει έρθει ακόμα αυτή η εποχή, μπορώ να βγω - όσο γίνεται - από όλο αυτό το ηλίθιο παιχνίδι που λέγεται "δούλευε γιά να αγοράσεις προϊόντα και υπηρεσίες που δεν χρειάζεσαι".

* * * *
[*] Ίσως κάποιος σκεφτεί "αν δεν είχες το ίντερνετ ρε φίλε, δεν θα μπορούσες να τα γράψεις αυτά". Ε και; Ποιός τα χρειάζεται πραγματικά αυτά που γράφω; Τι χρήσιμο παράγουν αυτά που γράφω;
ΟΚ, τα έγραψα γιά δικούς μου λόγους, γιά να έχω τις σκέψεις μου κάπως πιό συστηματοποιημένες σε γραπτό κείμενο - αντί γιά το χάος μέσα στο κεφάλι μου.
Αλλά στην τελική, θα μπορούσα να είχα καταγράψει τις σκέψεις μου σε χαρτί. Είτε σε υγρό πηλό. Είτε να τις είχα σκαλίσει σε πέτρες. Το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο.
Αυτά που γράφω δεν έχουν καμμία ιδιαίτερη αξία γιά άλλον εκτός από μένα. Συνεπώς δεν χρειάζεται και κανένα ίντερνετ γιά να καταγραφούν.

Το ίντερνετ θα ήταν όντως χρήσιμο γιά την εύκολη και δωρεάν διάδοση της ανθρώπινης Γνώσης. Αυτό θα αποτελούσε όντως χρήσιμη καινοτομία. Αλλά μιά και μοναδική (οποιαδήποτε) φωτό με κώλους διαβάζεται / διαδίδεται περισσότερο από όλα τα επιστημονικά συγγράμματα που έχει παράγει το ανθρώπινο γένος συνολικά. Δεν μπορείς να χαρακτηρίζεις κάτι σαν χρήσιμο όταν το 99,99999999% της χρήσης του αφορά σκουπίδια.
Αν μας ενδιέφερε όντως η διάδοση της ανθρώπινης Γνώσης, θα ήταν πιό οικονομικό να κουβαλάμε τους επιστήμονες μας στα χέρια από τόπο σε τόπο. Σε σύγκριση με τα υπόλοιπα έξοδα γύρω από το ίντερνετ, το να τους κουβαλάμε στα χέρια θα ήταν άπειρα πιό φτηνό.

Ποτέ δεν θα πεθάνουμε, κουφάλα νεκροθάφτη

Τι κάνεις όταν ένας τύπος ύψους 2.08 μέτρων και βάρους 140-150 κιλών χορεύει (με αξιοθαύμαστη χάρη και ρυθμό οφείλω να ομολογήσω) δύο βήματα αριστερά από σένα, τραγουδώντας δυνατά το Satisfaction και το Born to be wild;

Ξέροντας όλα τα λόγια - εννοείται;

Η απάντηση είναι απλή: προσπαθείς να τον ξεπεράσεις. Και επειδή σου λείπουν ακριβώς 20 εκατοστά σε ύψος και μερικές δεκάδες κιλά σε βάρος, τον ξεπερνάς μόνο τραγουδώντας καλύτερα ;-)

Αλλά ας τα πάρω με την σειρά. Τι κάνει ένας δήμος όταν του λείπουν 100.000 ευρώ γιά το άσυλο ζώων που διατηρεί και γιά την κοινωνική βοήθεια προς τους άπορους; 

Η τυπική απάντηση ενός πολιτικάντη (δεν λέω σε ποιά χώρα) θα ήταν "Ποιός ενδιαφέρεται γιά τέτοιες βλακείες που δεν δίνουν μίζες; Ας κόψουν τον λαιμό τους τα ζώα και οι άποροι".

Η τυπική απάντηση ενός γραφειοκράτη θα ήταν "Ας βάλει ο δήμος έναν φόρο μέχρι να μαζέψει τα λεφτά".

Η δήμαρχος της γειτονικής πόλης έκανε κάτι πιό ευφάνταστο: διοργάνωσε 5 συναυλιούλες - μία κάθε βδομάδα, γιά 5 βδομάδες - στο δημοτικό πάρκο της πόλης. Είσοδος ελεύθερη, αλλά παντού ήταν στημένα κουτιά εράνου, όπου ο κάθε επισκέπτης μπορούσε - αν ήθελε - να καταθέσει τον οβολό του υπέρ του δήμου.

Η σημερινή συναυλία ήταν η 3η στην σειρά και το συνολικό ποσό που έχει μαζευτεί μέχρι τώρα στον έρανο είναι 75.000 ευρώ. Καθόλου άσχημα. Μάλλον θα βγάλει στο τέλος παραπάνω από τα προσδοκώμενα 100 χιλιάρικα - χωρίς να χρειαστεί κανέναν φόρο.

ΟΙ 5 συναυλίες έχουν διαφορετικό θέμα κάθε φορά, ώστε να ικανοποιηθούν όσο γίνεται περισσότερα γούστα. Η σημερινή ήταν αφιερωμένη στα ροκάδικα των 60's και των 70's.

Οι συνθήκες ήταν ιδανικές. Λαμπρή λιακάδα, ζέστη, με ένα ελαφρό αεράκι να μας δροσίζει. Το δημοτικό πάρκο διαθέτει υπεραιωνόβια δέντρα με πλούσια σκιά γιά όσους δεν θέλουν τον ήλιο στο πρόσωπο όπως εγώ. Το συγκρότημα ήταν σούπερ.

Έβγαλα 2-3 φωτογραφίες με το κινητό και θα τις δημοσίευα εδώ, αλλά βγήκαν δυστυχώς κουνημένες. Γιά να έχω καλύτερο καρέ αναγκάστηκα να βγω στον ήλιο και δεν έβλεπα τι τράβαγε η μηχανή.

Το χαρακτηριστικό σ' αυτές τις φωτό δεν είναι ούτε τα δέντρα του πάρκου ούτε το - πολύ καλό είπαμε - συγκρότημα επί σκηνής. Το χαρακτηριστικό είναι μιά θάλασσα από άσπρα μαλλιά ανάμεσα σε μένα και στην σκηνή.

Λογικό. Ποιός συγκινείται με το  Satisfaction σήμερα, αν είναι κάτω από 45 χρονών; Έτσι όλο το κοινό ήταν είτε ανάμεσα στα 1 και 6 (εγγόνια και δισέγγονα) είτε από 45 μέχρι 75. Οι ενδιάμεσες ηλικίες απλά δεν υπήρχαν. Ανάμεσα σ' εμένα και την σκηνή, αλλά και παντού γύρω μου έβλεπες μόνο φαλακρούς και ασπρομάλληδες. Μαζί και πολλές γυναίκες που δεν βάφουν το μαλλί τους. Το αφήνουν στο φυσικό του γκρίζο και πολύ καλά κάνουν.

Ένας σημερινός 75ρης ήταν 20 χρονών το 1960, αποτελεί δηλαδή το original κοινό αυτής της μουσικής. Γι' αυτούς γράφτηκαν όλα αυτά τα τραγούδια, γιά τους τοτινούς 20ρηδες.

Το αξιοθαύμαστο - αλλά απόλυτα λογικό - ήταν ότι όλοι αυτοί οι ασπρομάλληδες, φαλακροί, ρυτιδιασμένοι, υπέρβαροι γέροι φέρονταν σήμερα σαν να ήταν 20. 

Είναι το Θαύμα της Μουσικής. Όταν ακούς το C'mon baby light my fire νιώθεις όσο ήσουν όταν το πρωτοάκουσες. Αν το πρωτοάκουσες στα 20 σου, νιώθεις ξανά 20 χρονών. Εκείνη την στιγμή δεν κάθεσαι να μετρήσεις ρυτίδες και άσπρες τρίχες - ούτε έχουν αυτά καμμία σημασία άλλωστε.

Έτσι είδα 60ρες κυρίες να χορεύουν - άψογο - twist (εννοείται υπό τον ήχο του Let's twist again), 70ρη κύριο να φιλάει παθιασμένα στο στόμα την 65ρα σύντροφο του υπό τον ήχο της Angie και 60ρη κύριο να τραγουδάει με υγρά μάτια το I wanna hold your hand στην συνομήλικη σύντροφο του.

Ανάλογα με το κομμάτι που έπαιζε η μπάντα, τα ζευγάρια αγκαλιάζονταν, φιλιόνταν, χούφτωνε ό ένας τον άλλον, ή χόρευαν.

Μόνο εγώ και ο θηριώδης τύπος δίπλα μου ήμασταν παράταιροι. Το διασκεδάζαμε βέβαια, δεν έχω παράπονο. Αλλά το να ακούς το Layla χωρίς να έχεις το κατάλληλο κορίτσι δίπλα σου λέει; Δεν λέει.

Στο διάλειμμα του έπιασα κουβέντα. Αλληλοκεραστήκαμε και 2 μπύρες (τα έσοδα υπέρ των ζώων και των άπορων που φροντίζει ο δήμος), τον ρώτησα και μου διηγήθηκε στα σύντομα την ζωή του. Πρώην μεγαλομάνατζερ στην Μερσεντές, λεφτά, σπίτια, αυτοκίνητα. Μόνο την γυναίκα του και τα παιδιά του δεν μπορούσε να δει - έπρεπε να δουλέυει. Κάποια στιγμή, στα 55 του, αποφάσισε ότι ούτε η καριέρα, ούτε τα λεφτά, ούτε τα αυτοκίνητα μπορούν να τον κάνουν ευτυχισμένο. Μόνο το κορίτσι του μπορεί.

Τα βρόντηξε λοιπόν όλα. Παραιτήθηκε από την Μερσεντές και άνοιξε μανάβικο ( !! ) με βιολογικά προϊόντα. Τυχαίνει να είναι χορτοφάγος και ζωόφιλος. Από τότε έχουν περάσει 8 χρόνια. Όπως μου είπε, τα ωραιότερα 8 χρόνια της ζωής του. Σήμερα είναι 63 χρόνων, ευτυχισμένος με το κορίτσι του (που σήμερα είχε βγει με μια φίλη της, γι' αυτό δεν ήταν εκεί).

Μετά το διάλειμμα τραγουδήσαμε το Smoke on the water εκείνος πρίμο, εγώ σεγκόντο ;-)

Η συναυλία έκλεισε με την αγαπημένη μου αφιέρωση. Το encore της συναυλίας λοιπόν αφιερωμένο από μένα σε εκείνη που σήμερα έλειπε.

Προεκλογικόν

Είναι γνωστό ότι οι κινέζοι δεν μπορούν να προφέρουν το Ρ.

Όποτε αναγκάζονται, το αντικαθιστούν με το Λ.

Είναι επίσης γνωστό, ότι οι δυτικοί επιμένουν να ρωτάνε σε κάθε ευκαιρία τους κινέζους επίσημους γιά πολιτικές ελευθερίες και ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα. Κάτι που εκνευρίζει αφόρητα τους κινέζους επίσημους.

Μιά φορά κι έναν καιρό λοιπόν, κάποιος κινέζος επίσημος επισκέφτηκε μιά ευρωπαϊκή χώρα.

Οι δημοσιογράφοι μαζεύτηκαν τσαμπί γύρω του όπως έβγαινε από το αεροδρόμιο και του έτειναν τα μικρόφωνα τους.

Ένας από τους δημοσιογράφους τον ρώτησε:

How often do you have elections?

Ο κινέζος έμεινε γιά λίγο έκπληκτος, και μετά απάντησε με ένα πλατύ χαμόγελο:

Evely molning!

Υ.Γ. Ένας λαός που δίνει ποσοστό 16+ σε ναζιστές (συν ένα μεγάλο ποσοστό σε τηλεπερσόνες, υπόδικους, καταδικασμένους, μαυρολεφτάδες και λοιπούς κουμπάρους) δεν αξίζει κανένα σχόλιο, καμμία ανάλυση.

Το μόνο που εύχομαι είναι να ξεπουληθεί αυτή η χώρα όσο πιο γρήγορα (και όσο πιό ολοκληρωτικά) γίνεται σε ρώσους και κινέζους ολιγάρχες.

Μετά την Αποκάλυψη

Τι κάνεις όταν σου επιτίθενται αιμοβόρα τέρατα γιά να σε φάνε;

Στέκεσαι και τα πολεμάς. Χμμμμ, ηρωϊκό μεν, αλλά ... έχασες. Το κάθε ένα είναι πιό γρήγορο και πιό δυνατό από σένα, άσε που δεν σου επιτίθεται ένα αλλά πολλά μαζί.

Το βάζεις στα πόδια. Χμμμμ, το πιό λογικό μέν, αλλά πάλι έχασες. Είναι πιό γρήγορα είπαμε.

Βγάζεις ένα όπλο και τα πυροβολείς. Χμμμμ, πάλι έχασες. Ξέχασα να σου πω ότι είναι και σχετικά άτρωτα. Καλυμμένα με αλεξίσφαιρη πανοπλία, μπορείς να τα σκοτώσεις μόνο αν τα πυροβολήσεις εξ επαφής στο ένα και μοναδικό τρωτό σημείο της πανοπλίας τους.

Πόσα θα σκοτώσεις πριν αδειάσει ο γεμιστήρας του όπλου σου; Τα υπόλοιπα θα σε φάνε.

Πάιρνεις ένα κανόνι και τα πυροβολείς. Χμμμμ, ανόητο. Δείχνει και έλλειψη γνώσεων στις πολεμικές τέχνες. Τα κανόνια είναι χρήσιμα μόνο όταν ο εχθρός στέκεται πυκνά και σε (σχετικά) κλειστό χώρο. Όταν ο εχθρός είναι σκορπισμένος στον ανοιχτό χώρο, το πολύ πολύ να σκοτώσεις 1 τέρας ανά 1 βόμβα. Άρα πάλι έχασες.

Τους ρίχνεις μιά ατομική βόμβα. Χμμμμ, εντελώς ηλίθιο. Άντε, έστω και τα σκότωσες όλα μαζί. Που θα ζήσεις εσύ μετά; Στις ραδιενεργές τρύπες στο έδαφος;

Ένας ήρωας αναλαμβάνει να βρει την "μάνα" των τεράτων, το αδύνατο τους σημείο. Φτάνει εκεί, σκοτώνει την "μάνα" εξουδετερώνει όλα τα τέρατα μονομιάς και παίρνει το κορίτσι. Χμμμμ, ναι σωστά. Είναι η μόνη εκδοχή που θα μπορούσε να δουλέψει. Στο Χόλυγουντ τουλάχιστον δουλεύει. Η δυσκολία δεν είναι να βρεις τον ήρωα, ούτε ο ήρωας να εξουδετερώσει τα τέρατα. Η δυσκολία είναι να βρεις το κορίτσι!

Την σήμερον ημέρα όλα τα κορίτσια θέλουν να γίνουν είτε σουπερμοντέλες είτε βιζιτούδες  είτε να καπαρώσουν τον ματσωμένο με τις πολλές πιστωτικές κάρτες. Καμμία δεν προσφέρεται να την σώσει ο ήρωας από τα τέρατα. 

Εεεεε, άμα δεν είναι να πάρεις το κορίτσι, γιατί να χολοσκάς και εσύ σαν ήρωας; Χωρίς κορίτσι, ο κόσμος μπορεί άνετα να πάει κατά διαόλου.

Άρα τι απομένει; Τίποτα. Χάσαμε απλά. Τα τέρατα κατακλύζουν τον κόσμο, διαλύουν τα πάντα, σκοτώνουν τους πάντες. Οι τελευταίοι επιζώντες της ανθρώπινης ράτσας φτιάχνουν ένα οχυρό που δεν μπορούν να κατακτήσουν τα τέρατα, κλέινουν μέσα μερικά παιδιά μαζί με κάποια απαραίτητα εφόδια - προκειμένου να διαιωνιστεί το είδος.

..... και περνάνε 100 χρόνια ....

Τα παιδιά που πρωτοκλείστηκαν στο οχυρό έχουν αποκτήσει παιδιά και (δισ)έγγονα και έχουν πεθάνει. Η κοινωνία στο οχυρό έχει μετατραπεί αναγκαστικά σε μιά μικρή αρχαία Σπάρτη. Υπό την διαρκή απειλή και τις επιθέσεις των τεράτων, δεν έχει αναπτυχθεί τίποτα εκτός από μιλιταριστική οργάνωση. Όλα και όλοι υπακούν σε μιά στρατιωτική πειθαρχία, η τεχνολογία έχει σχεδόν εξαφανιστεί, έχουν γυρίσει σε μιά ημι-μεσαιωνική κατάσταση. 

Πολεμάνε με βέλη, έχουν κάποια άλογα γιά τις μεταφορές και το όργωμα καθώς και μερικά πρόβατα γιά το μαλλί ( = ρούχα). Ζεσταίνονται με ξυλόσομπες και φωτίζονται με λυχνάρια.

Στο οχυρό / στρατόπεδο ζουν συνολικά 75 άτομα.

.......

Όλο αυτό το σενάριο δεν το έβγαλα από το μυαλό μου φυσικά. Είναι η (μισή) πλοκή από το βιβλίο του Justin Cronin με τίτλο "Το Πέρασμα" (ελπίζω να έχει μεταφραστεί έτσι στα ελληνικά). Το βιβλίο είναι ωραίο και συναρπαστικό, η αφήγηση σε κρατάει. Η υπόλοιπη μισή πλοκή είναι επίσης ενδιαφέρουσα - αλλά όχι γιά το θέμα που θέλω να γράψω σήμερα.

Δεν θέλω να κάνω βιβλιοκριτική / βιβλιοπαρουσίαση - αν και συστήνω το βιβλίο.

Το πρώτο μισό της πλοκής μου γέννησε κάποιες σκέψεις που θέλω να καταγράψω.

Η πρώτη σκέψη είναι, ότι αυτό το σενάριο δεν υλοποιείται - ούτε στην μεγαλύτερη φαντασία. Εξηγώ πιό κάτω το γιατί.

Η δεύτερη σκέψη είναι: μα καλά, γιατί να υιοθετήσουμε αναγκαστικά την λογική του τζομπάνη; Όταν μας απειλούν τα τέρατα γιατί προτιμάμε ένα οχυρό και μιά μιλιταριστική κοινωνία; Δεν υπάρχουν εναλλακτικές;

Γιά το μη υλοποιήσιμο. Ο Cronin περιγράφει μιά  κοινωνία γεωργών / τζομπάνηδων / φαντάρων. 75 νοματαίοι μένουν κλεισμένοι σ' ένα στρατόπεδο γιά 100 χρόνια, ζώντας με τις αρχές του τυπικού αμερικάνου τζομπάνη: η μονογαμική οικογένεια μου, τα ζώα μου, τα παιδιά μου, η πειθαρχία μου. Τζομπανάκος ήμουνα, προβατάκια έβοσκα.

Δεν δουλέυει αυτό. Εντελώς βιολογικά και εντελώς μαθηματικά μιλώντας, σε μιά 75μελή ομάδα και με τον συνήθη βιολογικό κύκλο 1 γενιά κάθε 25 χρόνια, θα αναγκαστείς μετά από 100 χρόνια είτε να γαμήσεις την μάνα σου, είτε την αδερφή σου είτε την ξαδέρφη σου είτε την κόρη σου. Είτε δεν θα γαμήσεις καθόλου. Στην πρώτη περίπτωση, τα παιδιά σου θα βγουν άρρωστα με εκφυλιστικές ασθένειες, στην δεύτερη περίπτωση δεν θα έχεις καν παιδιά.

Ότι και να κάνεις, η κοινωνία σου έσβησε - γιά καθαρά βιολογικούς λόγους. Ακόμα και με πλήρη επάρκεια τροφής.

Μπορείς να παρατείνεις τα 100 χρόνια στα 150 - 180, αν παρατήσεις το μονογαμικό μοντέλο και ακολουθήσεις την χίπικη πολυγαμία (όλοι με όλους, πολλές φορές την ημέρα). Ο ελεύθερος έρωτας δεν σου λύνει το πρόβλημα, απλά σου χαρίζει 50 χρόνια επιβίωσης παραπάνω. Και είναι και πιό ευχάριστος, τουλάχιστον γιά μερικούς ;-) 

Οχι γιά μένα, εγώ είμαι αυστηρών ηθικών αρχών. Αλλά εδώ μιλάμε γιά καθαρά μαθηματικά.

Το ίδιο πρόβλημα - ακόμα πιό έντονο - έχουν τα άλογα σου και τα πρόβατα σου. Αν ο άνθρωπος έχει έναν βιολογικό κύκλο 25 χρόνια / γενιά, τα πρόβατα έχουν 8 χρόνια / γενιά και τα άλογα 12 / γενιά. Πολύ πριν εκφυλιστείς εσύ, θα έχουν εκφυλιστεί αυτά. Οπότε πάπαλα τα άλογα, και πως θα οργώνεις; Πάπαλα και τα πρόβατα. Δηλαδή νιξ μαλλί γιά ρούχα και θα κυκλοφοράς ξεβράκωτος. Αν μάλιστα γουστάρεις και κρεατάκι και τα σφάζεις κιόλας, ο κύκλος της κάθε γενιάς θα είναι πιό σύντομος και θα εκφυλιστούν ακόμα πιό γρήγορα.

Ο Cronin δεν δίνει αριθμούς γιά τα ζώα, γράφει μόνο γιά 75 νοματαίους. Κάτι λογικό, επειδή περισσότεροι θα χρειάζονταν περισσότερους πόρους, άρα μεγαλύτερο στρατόπεδο. Αλλά μεγαλύτερο στρατόπεδο δεν μπορεί να οχυρωθεί επαρκώς. Ένας διπλασιασμός του πληθυσμού θα έφερνε έναν 4πλασιασμό των αμυντικών αναγκών, άρα θα τους έτρωγαν τα τέρατα. Τα 75 άτομα λοιπόν είναι ένα λογικό ανώτατο όριο.

Έστω τώρα ότι οι 75 άνθρωποι έχουν 10 άλογα και 50 πρόβατα. Που είναι το μίνιμουμ και προϋποθέτει τα πρόβατα να πεθαίνουν σε βαθειά γηρατειά (όχι να σφάζονται γιά φαγητό). Χρειάζονται λοιπόν 500 κιλά χορτάρι / ημέρα, δηλαδή 183 τόνους / χρόνο. 

Στην εύκρατη ζώνη του πλανήτη μας, ένα στρέμμα αποδίδει είτε 1 τόνο τριφύλλι γιά τα ζώα, είτε 1 τόνο καλαμπόκι, είτε 300 κιλά στάρι. Οι αποδόσεις αυτές ισχύουν γιά αρδευτικά χωράφια, με τρακτέρ, με λιπάσματα, με ζιζανιοκτόνα, με "πειραγμένους" σπόρους κλπ. κλπ. κλπ.

Που σημαίνει ότι το στρατόπεδο των 75 ανθρώπων χρειάζεται 183 στρέμματα γης, μόνο γιά την τροφή των ζώων τους. Και επειδή δεν θα (μπορούν να) τρώνε τα ζώα τους, χρειάζονται άλλα 50 στρέμματα γιά το στάρι της χρονιάς (υπολογίζω 300 γρμ. στάρι άνα άτομο ανά ημέρα).

Δηλαδή γιά να ζήσουν 75 νοματαίοι σε μιά βουκολική κοινωνία του στυλ "τζομπανάκος ήμουνα, προβατάκια έβοσκα, στην τραχανοπλαγιά εκεί επαραπέρα" χρειάζονται - σε ιδανικές συνθήκες - τουλάχιστον 230 στρέμματα γης. Άντε τώρα να προστατέψεις αυτήν την αχανή έκταση από τα τέρατα, με 75 άτομα (που δεν θα είναι και όλα διαθέσιμα, υπάρχουν και μωρά και άρρωστοι και γέροι).

Το τελικό συμπέρασμα είναι αυτό που γράφω πιό πάνω με παχιά γράμματα. Γιά μιά βουκολική ζωή ημι-χορτοφάγων κτηνοτρόφων (τρώνε κρέας μόνο όταν πεθάνει το ζώο από βαθειά γηρατειά)  δεν βγαίνουν τα νούμερα.

Ίσως αντιτείνει κάποιος ότι "τι μας λες, καθημερινά βλέπουμε άπειρα κοπάδια από αιγοπρόβατα στις ραχούλες και στις τραχανοπλαγιές, καμμία καταστροφή δεν συμβαίνει, όλα είναι μέλι - γάλα".

Αυτός που θα το πει, είναι τουλάχιστον αφελής - και σίγουρα ξεχνάει τα τέρατα (τα οποία θα αναλύσω σε λίγο). Τα αγνά προβατάκια, στην αγνή τραχανοπλαγιά, με τον αγνό τζομπάνη που μας τρατάρει κρεατάκι, καταναλώνουν ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥΣ πόρους. ΚΛΕΒΟΥΝ δηλαδή πόρους από άλλα σημεία του πλανήτη. 

Αλλά επειδή στα άλλα σημεία του πλανήτη ζουν κάτι τριτοκοσμικά μαυρογκάγκανα παιδάκια μιάς κατώτερης ράτσας και επειδή αυτά τα άλλα σημεία του πλανήτη πέφτουν πολύ μακρυά γιά να τα δούμε με γυμνό μάτι, καμωνόμαστε ότι δεν αντιλαμβανόμαστε την κλεψιά.

Μόνο αν προσπαθήσεις να ζήσεις σε ένα κλειστό σύστημα με περιορισμένους πόρους θα μπορέσεις να καταλάβεις πως βγαίνει το φαγητό σου. Ο Cronin στο μυθιστόρημα του - που είναι συναρπαστικό ανάγνωσμα όπως είπα ήδη - δημιουργεί ακριβώς αυτό το κλειστό σύστημα με τους περιορισμένους πόρους. Ξεχνάει όμως σαν τυπικός αμερικάνος τζομπάνης να υπολογίσει τα νούμερα, εξ' άλλου τον απασχολεί περισσότερο η υπόλοιπη πλοκή.

* * * *

Πόσο φανταστικά είναι τα τέρατα του Cronin; Πόσο πιθανό είναι δλδ. να βρεθούμε ξαφνικά σε ένα κλειστό σύστημα με περιορισμένους πόρους; 

Πάρα πολύ πιθανό υποστηρίζω. Γιά να αρχίσουμε, δεν χρειαζόμαστε καν τα τέρατα. Ο πλανήτης Γη είναι ΗΔΗ ένα κλειστό σύστημα με περιορισμένους πόρους. Εκτός αν ξέρει κάποιος κάποια δεύτερη Γη εδώ παραδίπλα. Ο μόνος λόγος που δεν το συνειδητοποιούμε αυτό είναι το τεράστιο μέγεθος της Γης σε σύγκριση με έναν άνθρωπο και το ότι πολύ βολικά "ξεχνάμε" τα 4/5 του παγκόσμιου πληθυσμού, τους πόρους των οποίων καταληστεύουμε.

Αλλά και τα τέρατα καθεαυτά είναι πολύ πιθανά. Στο μυθιστόρημα του Cronin δημιουργούνται από ένα μιλιταριστικό πείραμα των αμερικανών στρατόκαυλων που θέλουν να κατασκευάσουν άτρωτους φαντάρους και χάνουν τον έλεγχο, με αποτέλεσμα να βγαίνουν τέρατα. Αλλά δεν χρειάζεται να πάμε τόσο μακρυά.

Σαν "τέρατα" μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ότιδήποτε είναι πολύ δυνατό γιά να το αντιμετωπίσουμε με την υπάρχουσα τεχνολογία και ταυτόχρονα μας περιορίζει τους φυσικούς πόρους. Ένας μετεωρίτης, ένα ηφαίστειο, ένα πυρηνικό ατύχημα, μιά τρομοκρατική πράξη που καταστρεφει π.χ. τα αποθέματα πετρελαίου. Πάμπολλα παραδείγματα.

Ιδού κι άλλο ένα παράδειγμα ενός πολύ υπαρκτού "τέρατος": κινέζοι φαντάροι!

Η Κίνα και η Ινδία - που μαζί βγάζουν το 45% του παγκόσμιου πληθυσμού - μιμούνται δυστυχώς όλες τις μεγαλύτερες μαλακίες των Δυτικών. Δεν υπάρχει παπαριά των Δυτικών, που να μην την έχουν ήδη πιθηκίσει, της κρεατοφαγίας συμπεριλαμβανομένης.

Ήδη η Κίνα ΔΕΝ είναι αυτάρκης σε ζωοτροφές. Ήδη έχουν αγοράσει (σε εξευτελιστικούς όρους) κομμάτια καλλιεργήσιμης γης στην Αφρική, προκειμένου να καλλιεργούν ζωοτροφές και να τις εισάγουν στην Κίνα. Όταν λέμε "κομμάτια γης" εννοούμε κάτι σαν την Πελοπόννησο σε έκταση. Υπάρχουν σήμερα 50 - 60 τέτοια "κομμάτια γης" στην Αφρική. Φυλάγονται από κινέζους φαντάρους, καλλιεργούνται από κινέζους αγρότες και στέλνουν την παραγωγή τους τσιφ Πεκίνο.

Η Ινδία έχει αρχίσει να κάνει το ίδιο. Και ακόμα είμαστε στην πολύυυυυυυυ αρχή. Ακόμα οι περισσότεροι κινέζοι και ινδοί ζουν στο όριο της φτώχειας. Ενα 5% να βελτιωθεί το βιοτικό τους επίπεδο και δεν θα φτάνει η Αφρική γιά τις ζωοτροφές που θα χρειάζονται.

Κάθε μπριζόλα χρειάζεται 3 τόνους γλυκό νερό γιά να παραχθεί. Αν οι ινδοί/κινέζοι αυξήσουν την κατανάλωση κρέατος στο μισό των ευρωπαίων, στέρεψαν τα ποτάμια του πλανήτη.

Ο επόμενος στόχος θα είναι τα χωράφια της Ευρώπης. Μπορεί να μην έρθουν κινέζοι φαντάροι όπως τα τέρατα στο μυθιστόρημα να μας κλείσουν σε στρατόπεδα. Σίγουρα όμως οι κινέζοι φαντάροι θα μας απαγορέψουν να καταλεηλατούμε τους πόρους του 3ου κόσμου όπως κάνουμε σήμερα. Έπειδή τους χρειάζονται γιά πάρτη τους φυσικά.

Δηλαδή ΜΟΝΟ όταν κάποιοι απο μας αντικρύσουν κινέζικα οπλοπολυβόλα, μόνο τότε θα καταλάβουν ότι είναι εντελώς ηλίθιο να βόσκεις πρόβατα στην τραχανοπλαγιά. Είναι έξω από κάθε λογική να λες "αααα, είναι πολύ φυσικό πράγμα το να τρως κρέας. Είναι υγιεινό, το χρειάζεται ο οργανισμός μου και στο κάτω κάτω, το λιοντάρι τρώει την γαζέλα".

Όταν υποχρεωθείς να ζήσεις από τα λίγα στρέμματα που θα σου αφήσουν υπόλοιπο οι κινέζοι, τότε έλα να επιχειρηματολογήσεις γιά αγνά προβατάκια στις αγνές ραχούλες.

* * * *

* * * *

Αφήνω το παγκόσμιο γεωπολιτικό επίπεδο και ξαναπηγαίνω στο προσωπικό.

Έστω ότι κάποιο "τέρας" (είτε ξέφυγε από βιολογικό πείραμα, είτε είναι έκρηξη ηφαιστείου είτε πρόκειται γιά κινέζικα πολυβόλα) μου περιορίζει τους πόρους.

Πως θα ζούσα; Τι κοινωνία θα ήθελα να φτιάξω; Πως θα εξασφάλιζα την καλύτερη δυνατή ζωή γιά μένα και τους απογόνους μου;

Το σίγουρο είναι ότι ΔΕΝ θα ακολουθούσα την λογική του τζομπάνη. Δεν θα κλεινόμουν δηλαδή σε καμμία περίπτωση σε ένα οχυρό. Δεν θέλω να ζήσω την υπόλοιπη ζωή μου στο καθεστώς ενός στρατοπέδου. Η προφανής λύση γιά να μην με φάνε τα "τέρατα" είναι η Θάλασσα. Αν σκεφτώ μόνο τα χρονικά όρια της ζωής μου, μου αρκεί ένα μικρό πλοίο και το κατάλληλο κορίτσι. Αν σκεφτώ και τις επόμενες γενιές, χρειάζομαι ένα μεγάλο πλοίο και γύρω στα 1000 άτομα.

Πρώτον τα βουκολικά και τα μονογαμικά τέρμα διά ροπάλου. Μόνο η πολυγαμία και το ελέυθερο, χίπικο σεξ εξασφαλίζουν την βιολογική βιωσιμότητα μιάς περιορισμένης κοινωνίας - αυτό λένε τα απλά μαθηματικά.

Χίλιοι νοματαίοι λοιπόν, πάνω σ' ένα πλοίο. Γίνεται; Σαφώς και γίνεται. Σήμερα κυκλοφορούν πλοία με θέσεις γιά 4200 - 4800 άτομα. Ηδη διαθέτουν βοηθητικούς χώρους, αποθήκες, ψυγεία κλπ. κλπ. Αν μοιράσουμε τον χώρο των 4200 ατόμων σε 1000 άτομα, περισσεύει χώρος γιά όλους.

Ενέργεια; Αφθονη. Τόσος ήλιος και τόσος αέρας γύρω μας. Εξ' άλλου, το πλοίο δεν χρειάζεται να πηγαίνει πουθενά. Αρκεί να μένει σχετικά στάσιμο στην μέση του Ωκεανού. 

Άμυνα; Όχι ιδιαίτερη. Ενα μικρό πλοιαράκι 1000 ατόμων στην μέση του πουθενά δεν θα ενοχλήσει τους κινέζους και τους ινδούς στα γεωπολιτικά τους σχέδια. Ούτε θα τους αμφισβητήσει κανέναν φυσικό πόρο. 

Πάντα βέβαια υπάρχει η πιθανότητα να βρεθεί κάποιος γκαου μπιου που θα θέλει να μας επιτεθεί για θρησκευτικοφανατικούς λόγους (ή όποια άλλη μουρλαμάρα). Αλλά αυτό είναι ένα μικρό ρίσκο. Ακόμα και οι πιό ηλίθιοι ταλιμπάν έχουν οικονομικά κίνητρα πίσω τους.

Καθώς εμείς δεν απειλούμε την οικονομία κανενός, γιατί να μας επιτεθούν;

Τροφή; Άφθονη. Υπάρχουν υπεραρκετοί χώροι γιά καλλιέργεια λαχανικών. Εκτός αυτού, 1000 άτομα που δεν απασχολούνται, πάντα θα βρουν καινούργιες μεθόδους παραγωγής τροφής + ενέργειας. Στρατιωτικά καθήκοντα δεν θα έχουν, τα σεξουαλικά τους θα τους απασχολούν άντε 2 ώρες / ημέρα, όλο και κάτι δημιουργικό θα κάνουν στον υπόλοιπο χρόνο τους. Άρα η εξέλιξη της Τεχνολογίας είναι δεδομένη.

Τα φύκια είναι πλήρης τροφή. Υπάρχουν 300.000 είδη φυκιών, από τα οποία 60.000 είδη είναι φαγώσιμα (π.χ. όλοι ξέρουν το σούσι). Τα φύκια δεν χρειάζονται καν γλυκό νερό. Το πλοίο μπορεί να σέρνει πίσω του μεγάλα συρμάτινα "δίχτυα" μερικών χιλιομέτρων. Ο ωκεανός είναι αχανής. Πάνω στα συρμάτινα δίχτυα θα φυτρώνουν τόνοι θρεπτικότατων φυκιών. Πρωτεϊνες, υδατάνθρακες, ιχνοστοιχεία, μέταλλα, μερικές βιταμίνες είναι έτσι εξασφαλισμένα. Λέυκωμα, λίπη και τις υπόλοιπες βιταμίνες θα τα παίρνουμε από τους λαχανόκηπους.

Νερό; Όσο θέλεις. Ενέργεια και αλατόνερο, είναι πρακτικά άπειρα.

Άλλα υλικά; Όσα θέλεις. Ο ωκεανός περιέχει χιλιάδες τόνους χρυσάφι, πλατίνα, άργυρο, χαλκό και οτιδήποτε άλλο μετάλλευμα φανταστείς. Μέχρι σήμερα είναι πιό φτηνό να σκάβεις στα ορυχεία γιά να τα βρεις αυτά. Αλλά αυτό είναι μιά οικονομοτεχνική παράμετρος του σήμερα. Μπροστά στις κάννες των κινέζικων όπλων, αυτή η παράμετρος αλλάζει εντελώς.

Πλαστικά; Εδώ κι αν υπάρχει υπερπληθώρα. Ο ωκεανός είναι ΓΕΜΑΤΟΣ πλαστικά. Στον Ατλαντικό υπάρχουν "νησιά" με έκταση στρεμμάτων που αποτελούνται από πλαστικά σκουπίδια. Οι ηλίθιοι τα πετάνε, τα ρεύματα του ωκεανού τα συγκεντρώνουν σε ένα σημείο, δεν έχεις παρά να τα πάρεις.

Ζώα; Ω, ναι. Φυσικά. Αλλά μόνο γιά συντροφιά. Όχι γιά κτηνοτροφία, ούτε γιά τροφή. ΟΚ, δεν μπορούμε να έχουμε ελέφαντες και ρινόκερους πάνω στο πλοίο. Αλλά με γάτες, σκύλους και πουλιά δεν έχουμε πρόβλημα.

Και τώρα το τελευταίο ερώτημα: είναι ανάγκη να περιμένουμε μέχρι πότε θα καταστραφεί όλος ο ντουνιάς; Αφού θα καταστραφεί έτσι κι αλλιώς, γιατί να περιμένουμε τα τέρατα; Δεν μπορούμε από τώρα να ξανοιχτούμε με ένα πλοίο;

Το πλοίο το έχω σταμπάρει, τα σχέδια είναι έτοιμα. Μου λείπουν άλλοι 999 άνθρωποι που θα θελήσουν να ζήσουν όπως περιγράφω. Η κάπως παρόμοια τελος πάντων, προτάσεις βελτίωσης είναι ευπρόσδεκτες. 

Δεν νομίζω ότι είναι δύσκολο. Εδώ 22.000 μουρλοί έκαναν αίτηση γιά ταξίδι *άνευ* επιστροφής στον Άρη. Τι δυσκολία θα έχω να βρω άλλους 999 γιά μιά χίπικη κρουαζιέρα στον Ατλαντικό που θα κρατήσει μιά ζωή;

Με καθυστέρηση

Μαζεύω, ταξινομώ τα χαρτιά γιά να κάνω μία ακόμα βαρετή δήλωση στην εφορία. Πάλι καθυστέρησα να κάνω δήλωση, πάλι πρόστιμο θα φάω (έτσι λέει ο νόμος). Τα μισά στοιχεία τα έχω σε ηλεκτρονική μορφή, αναγκάζομαι να ανατρέξω σε παλιά αρχεία και μέηλ.

Τυχαία ανοίγω έναν παλιό φάκελο. Ήξερα ότι περιέχει 10χρονίτικες φωτογραφίες και βάλε - αλλά το μυαλό αναζητούσε διάλειμμα από τα τιμολόγια και τα παραστατικά.

Βλέποντας τις παλιές φωτό θυμήθηκα την χαρά της, όταν είδε γιά πρώτη φορά δελφίνια από τόσο κοντά. Γιά να κρατήσει αυτήν την ιδιαίτερη αίσθηση, έγραψε μάλιστα κι ένα ποστάκι

Γιά τις λοξές δελφινιών ράχες...

Ο Ποιητής δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερες λέξεις γιά να περιγραψει το δέος που νιώθεις, κάθε φορά που βλέπεις αυτές τις ράχες να σκίζουν το θαλασσόνερο.

Όταν έγραφε το ποστάκι, δεν θυμόμουν καν ότι έχω αυτές τις φωτογραφίες - αλλιώς θα τις της είχα χαρίσει φυσικά. Έτσι αναγκάστηκε να διακοσμήσει το κείμενο με ξένες φωτό.

Σήμερα της αφιερώνω - με μεγάλη καθυστέρηση - τις δικές μου λιγοστές [*] φωτογραφίες δελφινιών. Σαν ένα μικρό δωράκι γιά τα γενέθλια της (που κι αυτά πέρασαν πρόσφατα).

To βιντεάκι δείχνει ΔΥΟ :-)

[*] Αν το να δεις δελφίνια στο Αιγαίο είναι μιά πιθανότητα 50 - 50, το να τα φωτογραφίσεις είναι πολύ πιό δύσκολο και σπάνιο. Ακόμα και με ήρεμη θάλασσα, το πλοίο σε μετακινεί 1,5 μέτρο δεξιά - αριστερά - πάνω - κάτω, διαρκώς, χωρίς προειδοποίηση. Σαν φωτογράφος δεν έχεις ούτε κατά διάνοια σταθερό σημείο. 

Άσε που τα δελφίνια εμφανίζονται εκεί που θέλουν αυτά και όχι εκεί που εσύ έχεις στραμμένο τον φακό της μηχανής. Μετά από 2-3'' εξαφανίζονται πάλι κάτω από το νερό.

Κούκλα... την άγκυρα

Τεσ'πα, αφού όλοι μιλάνε γιά διακοπές, θα γράψω κι εγώ σήμερα γιά τις δικές μου. Όχι μόνο τις φετινές. Όλες ;-)

* * * * *

10 χρονών. Πάρος ή Νάξος. Μικρός τσιμεντένιος μώλος. Άγνωστα συνομίληκα πιτσιρίκια μπροστά μου, προσπαθούν να πιάσουν μιά καλογρίτσα. Οι καλογρίτσες ήταν μικρά μαύρα ψαράκια, περίπου όσο 1 δάχτυλο σε μήκος. Ζούσαν σε αβαθή νερά και δεν πείραζαν κανέναν. Σήμερα έχουν εξαφανιστεί, μάλλον λόγω της μόλυνσης. Λεπτομέρεια: δεν τρώγονταν.
Τα παιδάκια μπροστά μου είχαν εξαγριωθεί με αυτό το γεγονός (ότι δεν μπορούσαν να φάνε τις καλογρίτσες) και "εκδικήθηκαν" την πρώτη που κατάφεραν να πιάσουν.

Βλέποντας τα 10χρονα να βασανίζουν εντελώς αναίτια το ψαράκι σκέφτηκα ότι ο Ηρώδης ήταν εντελώς σκιτζής τελικά. Κακώς έσφαξε 2000 νήπια. Έπρεπε να τα σφάξει όλα. Και κυρίως έπρεπε να σφάξει τους γονείς που ανατρέφουν τέτοια κωλόπαιδα.

* * * * *

16-17 χρονών. Μύκονος. Κάποια αμμουδερή παραλία. Τότε δεν ξέραμε τα ονόματα των παραλιών. Υπήρχε μόνο το λιμανάκι γιά τους gay, το λιμανάκι γιά τις λεσβίες και το λιμανάκι γιά τους υπόλοιπους. Χωρισμένα μεταξύ τους από μιά συστάδα βράχων.
Μπορούσες φυσικά να καβαλήσεις τα βραχάκια και να περάσεις τα σύνορα ανάμεσα στις αμμουδιές. Αλλά αυτό το έκανες με δική σου ευθύνη και κίνδυνο της σωματικής σου ακεραιότητας.
Οχι, το δύσκολο δεν ήταν να καβαλήσεις τα τρία βραχάκια ;-)

Δεν υπήρχαν μπαρ, δεν υπήρχαν κλαμπ, δεν υπήρχαν ομπρέλες στις παραλίες (μπρρρρρρ). Το μόνο που υπήρχε ήταν θάλασσα, μερικά αρμυρίκια, ζεστή άμμος και γυμνά κορμιά.
Όλη η Μύκονος ζήτημα αν είχε 5 ψαροταβέρνες στο λιμάνι, αυτό ήταν όλο.

Ναι, είμαι μεγάλης ηλικίας. Αλλά όχι τόσο μεγάλης όσο ίσως φανταστεί κάποιος. Η Μύκονος έγινε αυτό που είναι σήμερα μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.

Τι σιχαίνομαι περισσότερο σήμερα στις σπάνιες φορές που βλέπω (από μακρυά πάντα) μιά παραλία; Τα μαγιώ. Τα θεωρώ σύμβολο σεμνοτυφίας και διγλωσσίας. Και όσο πιό σεμνότυφη μιά κοινωνία, τόσο πιό αντιπαθής μου είναι.
Το αργυρό βραβείο αντιπάθειας το παίρνουν οι ομπρέλες και οι ξαπλώστρες.

* * * * *

18 χρονών. Αμοργός (μάλλον). Κάποια αμμουδερή παραλία πάλι. Νύχτα, ησυχία. Μερικά γυμνά κορμιά ξαπλωμένα στην παραλία (όχι απαραίτητα γιά ύπνο).
Ξαφνικά, τα πρόσωπα μας φωτίζονται άγαρμπα. Ακούγονται άγριες φωνές. Μπάτσοι.

Πεταγόμαστε αλαφιασμένοι από τον ύπνο (ή οτιδήποτε άλλο κάναμε εκείνη την στιγμή) και αρχίζουμε το τρεχαλητό. Μπρος εμείς ξεβράκωτοι να πηδάμε τα βράχια και τους θάμνους,  πίσω μας οι μπάτσοι με τα κλεφτοφάναρα.
Έπιασαν μερικούς - όχι εμένα - και τους πήγαν γιά "εξακρίβωση". Μαλακίες δηλαδή. Τίποτα δεν τους έκαναν, απλά τους ταλαιπώρησαν στο τμήμα γιά κάμποσες ώρες, μέχρι να τους αφήσουν.

Όλο αυτό το τζέρτζελο έγινε από επειδή οι αμόρφωτοι αγροίκοι με τα ρουμς του λετ και τις ταβέρνες νόμιζαν ότι τους κόβουμε τα έσοδα. Πίστευαν ότι αν μας στείλουν τους μπάτσους να μας ταλαιπωρήσουν, εμείς θα πηγαίναμε στα άθλια μαγαζιά τους.

Δεν μπορούσαν να διανοηθούν, ότι γιά μας δεν υπήρχε επιλογή ανάμεσα στην παραλία και το ρουμ του λετ. Η παραλία - στην οποία άλλωστε περνάγαμε 24 ώρες/24ωρο - ήταν ο μόνος τ(ρ)όπος  γιά να υπάρξουμε.
Θα προτιμούσα να κόψω το πουλί μου, θα προτιμούσα να περάσω όλο μου το καλοκαίρι στην Αθήνα (που τότε υπεραγαπούσα) παρά να περάσω έστω και 1 νύχτα σε ρουμς του λετ.

Από αυτό το επεισόδιο μου έμεινε η βαθιά απέχθεια γιά όλα τα ρουμς του λετ και όλες τις ταβέρνες όλων των νησιών. Καθώς φυσικά και γιά τις ομπρέλες και τις ξαπλώστρες - που ευτυχώς ήρθαν αργότερα και δεν τις έζησα.

* * * * *

22 χρονών. Στίγμα άγνωστο, κάπου στην μέση της Μεσογείου. Μόνος πάνω σε πλοίο.

Συνειδητοποιώ, ότι το κοντινότερο ανθρώπινο ον απέχει από μένα τουλάχιστον 200 χιλιόμετρα προς κάθε κατεύθυνση. Πολύ πιό πέρα από τον ορατό ορίζοντα.
Συνειδητοποιώ ότι κάτω από τα πόδια μου υπάρχουν 2500 μέτρα νερού και πάνω από το κεφάλι μου χιλιάδες χιλιόμετρα ανοιχτού ουρανού - μέχρι τ' αστέρια.

Και τότε νιώθω γιά πρώτη φορά την Απεραντοσύνη.

Εκείνη την στιγμή αποφάσισα, ότι αν κάποτε αποκτήσω πλοίο, το όνομα του θα είναι enola (διαβάζεται ανάποδα). Το πλοίο ήρθε κάποτε, το όνομα όμως ήταν διαφορετικό.

* * * * *

28 χρονών. Σύρος, Φοίνικας. Κρουαζιέρα στο Αιγαίο. Είμαι σκίππερ σε πλοίο με 8 πελάτες (4 ζευγάρια).

Επειδή είμαι υπάλληλος τους, προσπαθώ να είμαι αόρατος. Λέω κάτι μόνο αν πρόκειται γιά τους χειρισμούς του πλοίου, ή γιά την διαδρομή και προσπαθώ να μην είμαι κοντά τους.
Όχι επειδή μου είναι αντιπαθείς. Αλλά επειδή μάλλον δεν θέλουν έναν υπάλληλο κοντά τους την ώρα που κάνουν διακοπές.

Ξυπνάω μέσα στην νύχτα από αγκομαχητά. Αγκομαχητά (γυνακείου) οργασμού. Τίποτα το ιδιαίτερο, συμβαίνει άλλωστε συχνότατα. Το πικάντικο ήταν ότι η γυναικεία φωνή ανακατεύονταν από 2 αντρικές. Ούτε αυτό το θεώρησα αξιόλογο ώστε να ασχοληθώ περισσότερο με το θέμα.
Εκείνο που με εντυπωσίασε ήταν ότι οι αντρικές φωνές εναλλάσσονταν. Δεν ήταν όλη την ώρα τα ίδια αρσενικά που αγκομαχούσαν.
Και κυρίως, δεν αναγνώριζα καμμία από τις φωνές των 4 αρσενικών που είχα γιά πελάτες. Που σημαίνει, ότι όποιοι κι αν ήταν οι αρσενικοί επισκέπτες της κυρίας, είχαν περάσει δίπλα μου γιά να κατέβουν στην καμπίνα της.

Σχεδόν πάντα κοιμάμαι στο κατάστρωμα και ο ύπνος μου είναι πάντα  ελαφρύς όταν βρίσκομαι σε πλοίο. Πως στο καλό μπήκαν αυτοί οι τύποι στην καμπίνα; Ποτέ δεν έμαθα.
Δεν με ενόχλησε αυτό που έκαναν. Με ενόχλησε που πέρασαν στο πλοίο "μου" χωρίς να τους πάρω πρέφα.

Πάντως όταν τελείωσε η συγκεκριμένη κρουαζίερα, πάλι 4 ζευγάρια έφυγαν από το πλοίο. Όσα ακριβώς την ξεκίνησαν. Μόνο που τα πρόσωπα ήταν εντελώς διαφορετικά στο τέλος της κρουαζίερας απ' ότι στην αρχή ;-)

Σημείωση: όλοι οι σκίππερ διηγούνται τερατώδεις ιστορίες. Τα 4/5 αυτών των ιστοριών είναι αποκυήματα της φαντασίας του εκάστοτε σκίππερ. ;-)

* * * * *

33 χρονών. Στα σύνορα της Arizona με την Utah. Πάνω σε άλογα. Όχι σαν τουρίστας, αλλά σαν βοηθός πεταλωτή και guide. Είμαι με μιά ομάδα 8 ατόμων.
Σημείωση: σχεδόν πάντα κάνω κάποια "δουλειά" παράλληλα με τις "διακοπές".

Κατευθυνόμαστε βόρεια, έχουμε αφήσει πίσω μας πριν μερικά μίλια την Monument Valley. Η αλλιώς "Κοιλάδα των βράχων" σύμφνωνα με τους Ναβάχο. Πήρα αυτήν την φωτογραφία της Monument Valley από την Βικιπέδια - σε μεγένθυνση είναι ακόμα εντυπωσιακότερη.

Βρισκόμαστε σε μιά άλλη κοιλάδα. Την Κοιλάδα των Θεών - ένα πολύ ταιριαστό όνομα. Το τοπίο ακόμα πιό συγκλονιστικό από εκείνο της Κοιλάδας των Βράχων, αλλά δεν έχω φωτό.

Το άλογο μου έχει κάποιο πρόβλημα και δεν μπορεί να ακολουθήσει την ομάδα. Η ομάδα όμως πρέπει οπωσδήποτε να προχωρήσει. Αρνούμαι την επιλογή να αναγκάσω το άλογο σε γρηγορότερο ρυθμό και αποφασίζω να μείνω πίσω.

Δεν είναι τίποτα, θα μείνουμε μόνοι μας γιά 8 - 10 ώρες. Σε αυτό το χρονικό διάστημα θα διασχίσουμε την Κοιλάδα των Θεών - όση απόσταση γίνεται. Περπατώντας, αφού δεν θέλω να επιβαρύνω το ζώο με το βάρος του σώματος μου.

Κάποια στιγμή θα έρθει βοήθεια να μας παραλάβει και να μας πάει στον "πολιτισμό". Αλλά τα κινητά δεν έχουν εφευρεθεί ακόμα. Και να είχαν, δεν θα υπήρχε σήμα. Ούτε GPS είχαμε. Άρα το ραντεβού με το συνεργείο που έπρεπε να μας βρει σ' αυτήν την αχανή έκταση ήταν εντελώς φλου.

Τελικά μας βρήκαν μετά από 12 ώρες. Το άλογο δεν έπαθε τίποτα. Μόνο που αδειάσαμε 3 κουβάδες νερό - πίνοντας ταυτόχρονα από τον ίδιο κουβά.

Εκεί, στην Κοιλάδα των Θεών ένιωσα γιά 2η - και τελευταία φορά στην ζωή μου - την Απεραντοσύνη.

* * * * *

Ηλικία άγνωστη. Ινδικός ωκεανός, 10-12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού.

Ξαφνικά, ένα κοπάδι πουλιά περνάει πάνω από το κεφάλι μου. Απορώ. Πουλιά στο νερό; Να πετάνε σε σχηματισμό σμήνους;

Κυτάζω λίγο καλύτερα. Πιγκουΐνοι.
Μόνο αν εσύ κατέβεις βαθύτερα θα μπορέσεις να τους δεις από την σωστή οπτική γωνία - από κάτω προς τα πάνω. Και τότε θα καταλάβεις πόσο όμορφοι είναι.

Με δελφίνια και πιγουΐνους έχω κολυμπήσει δίπλα - δίπλα.
Αν καταφέρω να κολυμπήσω και δίπλα σε φάλαινες (κατά προτίμηση Orcas), θα μπορώ να κλείσω τα μάτια ήσυχος.

Βέβαια, αν τύχει να βρεθώ στην θάλασσα δίπλα σε Orca, δεν θα επιζήσω γιά να διηγηθώ την εμπειρία. Αλλά χαλάλι του. Ποιός άλλωστε θέλει να πεθάνει σε κρεβάτι νοσοκομείου;

* * * * *

Πρόσφατο. Ηλικία αδιάφορη. Πολυσύχναστο λιμάνι του Αργοσαρωνικού. Είμαι με την κοπέλα μου στο πλοίο, ετοιμαζόμαστε γιά αναχώρηση.

Πριν προλάβουμε να φύγουμε, έρχεται στην διπλανή θέση ένα φουριόζικο μηχανοκίνητο.  Κανονικά οι ιστιοπλόοι αντιπαθούν τους μηχανοκίνητους και οι μηχανικίνητοι (οι κατεξοχήν "σκαφάτοι") σνομπάρουν τους ιστιοπλόους.
Αλλά η Θάλασσα έχει τους δικούς της κανόνες, ο τύπος στο μηχανοκίνητο χρειάζεται την βοήθεια μου γιά να κάνει την μανούβρα του παρκαρίσματος - και έτσι του την προσφέρω.

Ο τύπος αποδεικνύεται ευγενικός, ου μην αλλά και καλαμπουριτζής. Με ευχαριστεί, σενιάρει το καράβι του μετά την μανούβρα και αράζει στο κατάστρωμα με ένα ποτάκι στο χέρι.

Επί τέλους, μπορούμε εμείς να αναχωρήσουμε. Η κοπέλα μου κατεβαίνει στην καμπίνα γιά να βάλει παπούτσια και καπέλο, εγώ μένω στο κατάστρωμα γιά να ετοιμάσω την αναχώρηση.

Κάποια στιγμή της λέω
- Γλυκό μου μωρό, μιάς και είσαι κάτω, ανέβασε σε παρακαλώ το χειριστήριο γιά την άγκυρα.
Εκείνη όμως δεν με ακούει. Έτσι αναγκάζομαι να επαναλάβω την φράση, αυτήν την φορά δυνατότερα. Την 2η φορά με άκουσε εκείνη, αλλά με άκουσε ταυτόχρονα και ο τύπος από το μηχανοκίνητο παραδίπλα.

Ο οποίος θεώρησε καλό να επέμβει στον διάλογο με την φράση
- Δεν μπορώ να σε βοηθήσω γιατί δεν έχω το χειριστήριο της άγκυρας φίλε μου.
Οπότε αναγκάστηκα να του απαντήσω
- Πιστεύεις ότι θα σε αποκαλούσα "γλυκό μου μωρό" και θα σου ζητούσα να μου φέρεις την άγκυρα;
Προκαλώντας την ατάκα του τύπου
- Ααα, δεν το έλεγες σε μένα; Τότε να της  μεταφέρω εγώ την παραγγελία σου

Και γυρνώντας προς την κοπέλα μου, που εκείνη την στιγμή έβγαζε το κεφάλι της στο κατάστρωμα, της μετέδωσε την φράση μου σε σύντομη βερσιόν και σε άπταιστο στυλ
- Κούκλα, ...  την άγκυρα